Αυτή η "συμφωνία" είναι σαν τις συγκλίσεις των πλανητών, που οι τροχιές τους φέρνουν σε ευθεία μια φορά στα τόσα χρόνια, δεν είναι απλά και συνηθισμένα πράγματα αυτά, θέλουν προσπάθεια.
Για να πάμε και στον ίδιο τον Πορτογάλο, ο Φερέιρα πρώτα είχε αποτύχει στην βασική δουλειά ενός προπονητή, που είναι η εικόνα της ομάδας στο γήπεδο, η κατάσταση των παικτών κι η αναγνωρίσιμη αγωνιστική της φιλοσοφία, και μετά απέτυχε και ως μάνατζερ.
Για όσους το λησμονούν, ο Φερέιρα ήρθε στον Παναθηναϊκό τον Νοέμβριο του 2010, βρίσκεται στην Παιανία 22 μήνες. Σ’αυτούς τους 22 μήνες, η μόνη περίοδος στην οποία η ομάδα του έμοιαζε να έχει έναν κάποιο μπούσουλα, ένα στοιχειώδες κι αναγνωρίσιμο στιλ παιχνιδιού ήταν το περίφημο περσινό διάστημα του "4-6-0, ο Λέτο στην επίθεση, κτλ".
Κατά τύχη
Σημαντική λεπτομέρεια, που η πλειοψηφία Τύπου και κόσμου αγνόησε, ήταν πως ο Παναθηναϊκός κατέληξε να παίζει έτσι κατά τύχη. Δεν προέκυψε αυτό το σχήμα από κάποια δοκιμή και δουλειά στην προετοιμασία, αλλά το είδαμε εντελώς συγκυριακά. Πρώτα ο Παναθηναϊκός είχε μείνει με δέκα στο Περιστέρι, λόγω της αποβολής του Καρνέζη, που είχε στείλει τον Λέτο στην κορυφή, και μετά ήρθε η διακοπή του Οκτωβρίου, για τα παιχνίδια των Εθνικών ομάδων.
Ο Φερέιρα έκλεισε φιλικό με τον Ηρακλή Ψαχνών για να δοκιμάσει τον Ρούντολφ ως παρτενέρ του Τοτσέ. Όμως, Πετρόπουλος, Ρούντολφ και Τοτσέ κατάφεραν να είναι όλοι ταυτόχρονα τραυματίες κι έτσι σ’εκείνο το φιλικό αγωνίστηκαν μαζί στην επίθεση ο Λέτο με τον Κλέιτον. Ο Φερέιρα βρήκε εντελώς κατά τύχη μια θέση που επέτρεπε στον Λέτο να κάνει όργια και εν μέσω αποθέωσης για τον "εκπληκτικό Παναθηναϊκό", ο Πορτογάλος εξυμνήθηκε για κάτι που δεν σχεδίασε ποτέ και βασιζόταν περισσότερο στη φόρμα του Αργεντίνου (που μασκάρευε τα πάντα), παρά στην δική του διδασκαλία.
Φιλοσοφία
Το διάστημα αυτό κράτησε όσο κράτησε και το ερώτημα είναι, πότε άλλοτε ο Παναθηναϊκός του Φερέιρα είχε ένα αναγνωρίσιμο στιλ παιχνιδιού; Κάτι που να μπορείς να περιγράψεις, χωρίς να αναφέρεσαι σε διατάξεις και πρόσωπα. Να πεις "η ομάδα παίζει έτσι, έχει αυτήν την φιλοσοφία, αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της, αυτά θα δεις στο χορτάρι αν την παρακολουθήσεις να αγωνίζεται".
Αν έπρεπε να δώσει κάποιος έναν τίτλο στην αγωνιστική φιλοσοφία επί Φερέιρα είναι το "βλέποντας και κάνοντας". Κι όταν αυτός είναι ο τίτλος, είναι νομοτελειακό πως μαζί με τα όποια καλά διαστήματα, θα υπάρχουν κι αυτά που η ομάδα απλώς δεν βλέπεται. Όχι μόνο λόγω έλλειψης ποιότητας, όχι μόνο λόγω λανθασμένων επιλογών στην βασική ενδεκάδα, αλλά κυρίως εξαιτίας της απουσίας προπονητικής καθοδήγησης, σχεδίου και φιλοσοφίας.
Όπως να 'ναι
Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", ο Παναθηναϊκός είχε καταρρεύσει μετά τα αίσχη του "Καραϊσκάκης" το 2011, που σαφώς επηρέασαν την ομάδα, αλλά δεν δικαιολογούσαν το καφενείο που εμφανιζόταν στο γήπεδο μετά από εκείνο το ντέρμπι και που, αν δεν υπήρχε ο Σισέ, θα είχε τερματίσει τελευταίο στα τότε play-off. Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", ο Παναθηναϊκός αποκλείστηκε πέρσι από την Οντένσε, που τερμάτισε 10η στην Δανία, μια θέση πάνω από τον υποβιβασμό, και την Μακάμπι Τελ Αβίβ, που τερμάτισε έβδομη στο Ισραήλ.
Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", ο Παναθηναϊκός έχασε πέρσι ένα πρωτάθλημα που το είχε στα χέρια του, αφού δεν κατάφερε να πάρει ούτε πόντο στα "ντέρμπι" με ΠΑΟΚ και ΑΕΚ για να διεκδικήσει τον τίτλο απέναντι στον Ολυμπιακό. Χάρις σ' αυτό το "όπως να 'ναι", "κάηκε" ο Χριστοδουλόπουλος, που είχε επιστρέψει από τραυματισμό για να δώσει πνοή ακριβώς την ώρα που ο Παναθηναϊκός έχανε τον Λέτο.
Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", ο Λάζαρος, που είχε κάνει καλά ματς στο πλάι, έγινε μέρος των πειραμάτων και βαφτίστηκε φορ κορυφής απέναντι στον ΠΑΟΚ, που περίμενε στο μισό γήπεδο, ενώ απέναντι στην γηπεδούχο ΑΕΚ, ο Φερέιρα έστειλε στην κορυφή τον ακούνητο Τοτσέ.
Χάρις σ’αυτό το "όπως να ’ναι", ο κατά τα άλλα συμπαθής Μαρίνος έπαιξε πέρσι 1.463 λεπτά κι ο πιο παρεμβατικός Έλληνας ποδοσφαιριστής, ο Καραγκούνης μόλις 572, 23 λεπτά περισσότερα από τον Μαυρία. Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", είναι αμέτρητα τα παιχνίδια που ο Παναθηναϊκός "πετούσε" το πρώτο ημίχρονο και χρειαζόταν διορθωτικές αλλαγές και τα περίφημα “γκάζια Φερέιρα” στην ανάπαυλα. Χάρις σ’αυτό το "όπως να 'ναι", κουραστήκαμε να βλέπουμε τον Φερέιρα να μιλάει στις κάμερες και να λέει "δεν μπορούμε να παίζουμε έτσι", λες και δεν είναι ο προπονητής, αλλά ένας επώνυμος φίλος της ομάδας, που κρίνει απ’έξω.
Ασυλία
Το θέμα είναι γιατί αγνοήθηκαν όλα αυτά από την πλειοψηφία του Τύπου και του κόσμου του Παναθηναϊκού. Η απάντηση είναι η παραγοντική ανυπαρξία και τα διοικητικά προβλήματα της ομάδας. Στο παραγοντικό ελληνικό ποδόσφαιρο είναι σύνηθες φαινόμενο να στρέφονται τα βλέμματα στον προπονητή, όταν γύρω τα πράγματα καταρρέουν. Το φαινόμενο έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο να δίνονται άλλοθι στον όποιο κόουτς, αλλά να φτάνει να αποκτά ασυλία μόνο και μόνο "επειδή παλεύει μόνος του".
Σ' αυτό το πλαίσιο, ο Φερέιρα αναδείχθηκε πέρσι σ' ένα Παναθηναϊκό τοτέμ, που κανείς δεν πρέπει να αμφισβητεί και να αγγίζει, γιατί είναι ο μάγος που θα φτάσει ψηλά μια ομάδα χωρίς ρόστερ και δεν φταίει ποτέ και για τίποτα, αφού παλεύει μόνος του. Ακουλούθησε η "glory-glory Αλαφούζος" επικοινωνιακή λαίλαπα, για να αγγίξει ο Ζεσουάλδο ύψη και να αποκτήσει ένα απυρόβλητο που δεν είχε ποτέ κανένας προπονητής στην Ελλάδα.
Και μάνατζερ
Έτσι, όχι μόνο αγνοήθηκαν τα όσα (δεν) έκανε τόσο καιρό όσον αφορά την εικόνα στο χορτάρι, αλλά αντιμετωπίστηκε ως πετυχημένος και κατάλληλος. Σαν να μην έφτανε αυτό, του δόθηκε η δυνατότητα να αποτύχει και έξω από το γήπεδο, να αναλάβει (ελλείψει άλλου) και τον ρόλο του μάνατζερ, να σχεδιάσει την ομάδα, να αποφασίσει για μεταγραφές κι αποδεσμεύσεις.
Νομίζω πως είναι περιττό να αναλυθεί το αποτέλεσμα αυτής της εν λευκώ διαχείρισης. Κι αν υπάρχει ακόμα στο μυαλό κάποιων το άλλοθι του "τα χρήματα ήταν ελάχιστα", ας σκεφτούν πως οι οικονομικές δυσκολίες δεν αποτελούν μόνο δικαιολογία, αλλά και υποχρέωση για σωστές επιλογές. Όταν δεν έχεις πολλά, τότε είναι ακόμα μεγαλύτερη η ανάγκη να τα διαχειριστείς σωστά.
Χωρίς να χρειαστεί να πλατιάσουμε, τα 400.000 ευρώ που δόθηκαν για να αποκτηθεί, με μεταγραφή κι όχι ως δανεικός, ο Πίντο φτάνουν και περισσεύουν, και δεν χρειάζεται καν να αγγίξουμε πάλι το θέμα του Καραγκούνη, αφού το έγκλημα δεν το βλέπουν μόνο οι τυφλοί κι όσοι δεν θέλουν και "δεν κάνει" να το δουν.
Τύπος και κόσμος
Μετά την τραγωδία (και) στο Μάριμπορ, κόσμος και Τύπος έχει εκραγεί. Ας με συγχωρέσουν, αλλά δεν βλέπω με συμπάθεια την έκρηξή τους, δεν την καταλαβαίνω, που έλεγε κι η Άσπα Τσίνα. Δεν νομιμοποιούνται να έχουν απαιτήσεις όταν πέρασαν στο ντούκου τις δηλώσεις του Φερέιρα, μετά τον αγώνα με τη Μάλαγα. Δεν γίνονται αποδεκτές οι τώρα κραυγές, όταν τότε έμπαιναν κάτω από το χαλί οι δηλώσεις για "εμφάνιση αντάξια της ιστορίας του Παναθηναϊκού και παίκτες-μαχητές".
Αφού τότε δεν σας ενοχλούσαν η εμφάνιση κι οι δηλώσεις (που αν τις είχε κάνει άλλος θα είχε γίνει επανάσταση), γιατί σας ενοχλεί το τρίμπαλο στην Σλοβενία; Αφού ήταν μαχητές οι παίκτες απέναντι στη Μάλαγα, καλοί ήταν και απέναντι στη Μάριμπορ. Αφού η τότε εμφάνιση ήταν αντάξια της ιστορίας του Παναθηναϊκού, αποδεκτή πρέπει να είναι και η χθεσινή.
Το ίδιο ισχύει και για τις κραυγές για παίκτες αδιάφορους, για χαμένο έλεγχο της ομάδας, για πλήρη απουσία αγωνιστικής ταυτότητας. Αφού βλέπατε ταυτότητα και φιλοσοφία απέναντι στο συνονθύλευμα της Μάδεργουελ, μια χαρά ήταν η ομάδα στην Σλοβενία. Επιπλέον, ο καιρός για ενστάσεις όσον αφορά την πειθαρχία δεν είναι τώρα, αλλά την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο Κουίνσι, που τόσο επέμενε ο Φερέιρα να αποκτηθεί με μόνιμη μεταγραφή, όχι μόνο ξενύχτησε μεσοβδόμαδα, αλλά άργησε στην πρωινή προπόνηση της επόμενης μέρας κι έσκασε μύτη με μισή ώρα καθυστέρηση. Δεν είναι μυστικό, το διαβάσαμε στα ρεπορτάζ, με μικρή έκταση φυσικά, αφού στην εποχή Αλαφούζου η ομάδα δεν έχει κακές ειδήσεις, αλλά μόνο καλές.
Όταν φέρεται έτσι ένας ποδοσφαιριστής και μάλιστα στο διάστημα που υποτίθεται πως πρέπει να δουλέψει για να καλύψει το χαμένο έδαφος και ο προπονητής, όχι μόνο δεν τον τιμωρεί, αλλά τον αρχίζει βασικό στην Θράκη και στην Σλοβενία, τι ψάχνετε να βρείτε για την εικόνα της ομάδας; Και πως δικαιούται να ψάχνει πειθαρχία και ψυχή ο πράσινος Τύπος, όταν έκανε γαργάρα (και) αυτό το περιστατικό και την ερασιτεχνική διαχείρισή του από τον Φερέιρα; Πως θέλετε να φερθούν οι υπόλοιποι παίκτες όταν και χαμηλό ταβάνι έχουν και σταθερό σχέδιο δεν υπάρχει, αλλά βλέπουν και τον ξενύχτη κι αργοπορημένο να παίζει βασικός και να περιφέρεται για 70 λεπτά απέναντι στον Πανθρακικό και για 75 απέναντι στην Μάριμπορ;
Στο θρόνο
Για να κλείσουμε εδώ αυτήν την συνολική ματιά, το ερώτημα της ημέρας είναι το "μένει ή φεύγει". Βρίσκω άκομψο και αταίριαστο να γράφεται πως κάποιος πρέπει να χάσει τη δουλειά του, ακόμα κι όταν μιλάμε για ανθρώπους που έχουν λύσει το βιοποριστικό τους πρόβλημα. Ξέχωρα, όμως, απ' αυτό, συμφωνώ με όσους συναδέλφους έχουν ήδη εκφράσει την άποψη πως ο Πορτογάλος πρέπει να μείνει, αφού αυτός σχεδίασε και συγκρότησε αυτήν την ομάδα.
Αφού, λοιπόν, ο Παναθηναϊκός ανέβασε τον Φερέιρα στο θρόνο της αποθέωσης και της ασυλίας και του έδωσε το ρόλο του Μωυσή, ας τον διατηρήσει εκεί. Ίσως αναγκαστεί μετά από 22 μήνες να πάρει τον ρόλο του στα σοβαρά. Όχι αυτόν του Μωυσή, αυτόν του προπονητή.
