Γιόχαν Κρόιφ: Ο "Ιησούς" του ποδοσφαίρου

"Ο ήρωας με τα χίλια πρόσωπα", ο Κρόιφ ως θρησκευτική προσωπικότητα, το πρώτο video, ο Μίχελς, η δημιουργία του "Total Football", η γεωμετρία στο ποδόσφαιρο, οι απόστολοι σε όλη την οικουμένη και η εθνική Ολλανδίας. Όλοι οι λόγοι που ο Κρόιφ δεν πρόκειται να ξεχαστεί ποτέ.

Γιόχαν Κρόιφ: Ο "Ιησούς" του ποδοσφαίρου

Ο Γιόχαν Κρόιφ δεν είναι πια μαζί μας, αλλά έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια του στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Ο Χριστός αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους ανθρώπους, αλλά χρειάστηκε ένα μικρό "στρατό" αποστόλων για να μετατραπούν οι επαναστατικές ιδέες του σε θρησκεία.

Αυτό το μοντέλο -μιας κεντρικής εμβληματικής φιγούρας και γύρω από αυτή μια ομάδα ακολούθων/μεταφραστών- αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα πολύ καλό τρόπο για να αλλάξει ο κόσμος.

Για παράδειγμα, ο Σίγκμουντ Φρόιντ και οι μαθητές, οι εχθροί και οι διάδοχοί του, άλλαξαν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο Καρλ Μαρξ και οι αναγνώστες του, διαμόρφωσαν τον 20ο αιώνα. Ο Γιώργος Λάνθιμος και το "weird wave" που εισήγαγε στο ελληνικό σινεμά, άλλαξαν μια για πάντα τον τρόπο που αντιλαμβάνονται Έλληνες και ξένοι τον ελληνικό κινηματογράφο.

Όπως σε όλους τους τομείς της ζωής, τέτοια παραδείγματα συναντάμε και στο ποδόσφαιρο. Έχουν υπάρξει πολλές σπουδαίες προσωπικότητες στο χώρο του ποδοσφαίρου, αλλά καμία τόσο σημαντική όσο ο Γιόχαν Κρόιφ.

Ως ποδοσφαιριστής του Άγιαξ, της Μπαρτσελόνα και της εθνικής Ολλανδίας έχει μπει στο πάνθεον πλάι στον Πελέ, τον Μαραντόνα, τον Πούσκας, τον Μέσι και τον Ζιντάν. Σαν προπονητής του Άγιαξ και της Μπαρτσελόνα, δημιούργησε καθηλωτικές ομάδες γαλούχησε ποδοσφαιρικές διάνοιες και επηρέασε κάποιες από τις σημαντικότερες ομάδες του πλανήτη.

Η Ισπανία των προηγούμενων ετών που κατατρόπωνε τους πάντες στο διάβα της, η Μπαρτσελόνα των Τσάβι-Ινιέστα, οι εντυπωσιακές Μπάγερν και εθνική Γερμανίας, η Μίλαν των τελευταίων ετών της δεκαετίας του '80 και πολλές άλλες ομάδες-πρωταθλήτριες δεν θα είχαν δημιουργηθεί ποτέ χωρίς τον Κρόιφ.

Οι κάποτε ρηξικέλευθες και πρωτοποριακές αρχές του Κρόιφ, αποτελούν πλέον σταθερές του σύγχρονου ποδοσφαίρου. Ο τρόπος που εξέλισσε νέους παίκτες έχει κοπιαριστεί από προπονητές σε ολόκληρο τον πλανήτη.

 

Η 20ετής ποδοσφαιρική καριέρα του Κρόιφ τελείωσε το 1984. Δεν έχει προπονήσει κάποια μεγάλη ομάδα από το 1996, από όταν μας ξανασυστήθηκε ως γκουρού, φιλάνθρωπος, σχολιαστής και σαν ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από την (παγκόσμια ποδοσφαιρική) σκηνή και κινεί τα νήματα.

Το 2015, στα 68 του, διαγνώστηκε με καρκίνο στους πνεύμονες και αποσύρθηκε από το προσκήνιο, προκειμένου να δώσει τον προσωπικό του αγώνα με τη νόσο. Τον Φλεβάρη ανακοίνωσε πως η θεραπεία του πάει καλά. Ενάμιση μήνα αργότερα (24/3) ο καρκίνος τον νίκησε.

Ενώ όσοι αγαπούν το ποδόσφαιρο προσεύχονταν να γιατρευτεί, οι "απόστολοι" και οι μαθητές του σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης μεταλαμπάδευαν τη φιλοσοφία του και αναμορφώνουν το ποδόσφαιρο.

Όσοι θαυμάζουν τον Κρόιφ, δεν θαυμάζουν μόνο τον τρόπο που έπαιζε εκείνος και οι ομάδες του. Πιστεύουν πως ολόκληρος ο κόσμος θα ήταν καλύτερος αν επικρατούσε η φιλοσοφία του για το ποδόσφαιρο. Πιστεύουν πως το "ποδόσφαιρο του Κρόιφ" είναι ομορφότερο, διασκεδαστικότερο και πιο βαθύ από τις υπόλοιπες αντίστοιχες προσεγγίσεις.

"Ο ήρωας με τα χίλια πρόσωπα" και η περίπτωση του Κρόιφ

Το 1949, δύο χρόνια μετά τη γέννηση του Κρόιφ, σε μια εργατική γειτονιά του νοτιοανατολικού Άμστερνταμ, ο Τζόζεφ Κάμπελ εξέδωσε το βιβλίο του "Ο ήρωας με τα χίλια πρόσωπα". Ο Κάμπελ είχε μελετήσει ιστορίες σχετικά με μύθους και ήρωες από όλο τον κόσμο και παρατήρησε ότι στον πυρήνα τους ήταν όλες ίδιες.

Όλες μιλούν για ένα αγόρι, προερχόμενο από ένα ταπεινό περιβάλλον, το οποίο σιγά σιγά αναλαμβάνει δράση. Ο νεαρός ήρωας ταξιδεύει από το βαρετό του μικρόκοσμο στη "χώρα των θαυμάτων", όπου αποκτά αξιοζήλευτες δυνάμεις, βρίσκει υποστηρικτές και πετυχαίνει μια τεράστια νίκη. Μετά επιστρέφει στην ιδιαίτερη πατρίδα του για να την αναδείξει με τις ικανότητες που πλέον διαθέτει.

Τα περισσότερα παραμύθια έχουν αντίστοιχη δομή, όπως και διάφορες ταινίες. Στο "Star Wars" για παράδειγμα, ο Τζορτζ Λούκας κάνει τον Λουκ Σκαϊγουόκερ έναν τέτοιο ήρωα.

Ο αθλητισμός είναι ένας χώρος γεμάτος συμβολισμούς και μεταφορές, οπότε οι αγαπημένες μας ιστορίες σχετικά με αθλητικούς ήρωες ακολουθούν το ίδιο μοτίβο.

Ο Γιόχαν Κρόιφ πληρεί τις περισσότερες προδιαγραφές του ήρωα του Κάμπελ.

Ξεκίνησε ταπεινά, αλλά το ταλέντο του ήταν τέτοιο που ήταν αναπόφευκτο να τον οδηγήσει σε ένα σωρό από δύσκολους αγώνες που θα τον έφερναν στο δρόμο της δόξας. Η ποδοσφαιρική του καριέρα ήταν ένα μακρύ, γεμάτο προκλήσεις, ταξίδι, κατά τη διάρκεια του οποίου αντιμετώπισε διάφορες δοκιμασίες, κέρδισε άπειρα λάφυρα, συμπεριλαμβανομένου 14 πρωταθλήματα, κύπελλα και την ευγνωμοσύνη του πλανήτη που έκανε καλύτερο με την παρουσία του, το Μουντιάλ του 1974.

Το τέλος, όταν ήρθε το 1978, ήταν σκληρό.

Ο Κρόιφ κρέμασε τα παπούτσια του στην Μπαρτσελόνα και συμφώνησε να παίξει ένα αποχαιρετιστήριο ματς με τη φανέλα του Άγιαξ στο Άμστερνταμ, απέναντι στην Μπάγερν Μονάχου. Η Μπάγερν κέρδισε 8-0. Στο τέλος του ματς κάποιος σήκωσε τον Κρόιφ στους ώμους του, ενώ ένας τρίτος του έδωσε ένα μπουκέτο λουλούδια. Η σκηνή έμοιαζε περισσότερο με στιγμιότυπο κηδείας, παρά πανηγυρισμού.

 

Στη συνέχεια, πήγε στις ΗΠΑ, όπου φόρεσε τις φανέλες των "Los Angeles Aztecs" και των "Washington Diplomats", έπαιξε για λίγο στην ισπανική Λεβάντε και έχασε όλα του τα λεφτά σε μια επιχείρηση που αφορούσε την εκτροφή γουρουνιών. Έτσι, το 1981 φόρεσε ξανά τα (κρεμασμένα) παπούτσια του.

Το πρώτο του ματς με τη φανέλα του Άγιαξ ήταν απέναντι στην Χάαρλεμ. Το "De Meer" ήταν γεμάτο, αλλά κάποιοι υποστήριζαν πως ο Κρόιφ είχε πλέον γεράσει, ενώ όλοι πίστευαν πως η μαγεία είχε πλέον χαθεί.

Στις αρχές του πρώτου ημιχρόνου, πήρε την μπάλα, απέφυγε δύο τάκλιν και έφτασε στο σημείο του πέναλτι. Χωρίς προειδοποίηση, έσκαψε την μπάλα με τον εκπληκτικότερο τρόπο που έχεις δει. Ο τερματοφύλακας έμεινε αποσβολωμένος να την κοιτά να περνά πάνω από το κεφάλι του και να καταλήγει στα δίχτυα.

Ο Κρόιφ έπαιξε για τρία ακόμα χρόνια εντυπωσιακό ποδόσφαιρο, εμπνέοντας μια νέα γενιά αστέρων όπως ο Μάρκο Φαν Μπάστεν, ο Ρόναλντ Κούμαν και ο Ντένις Μπέργκαμπ. Στη συνέχεια, ως προπονητής, δημιούργησε δύο ποδοσφαιρικούς παραδείσους: τον Άγιαξ και την Μπαρτσελόνα.

Ο Κρόιφ ως θρησκευτική προσωπικότητα

Δεν είναι τυχαίο ότι οι θαυμαστές του, κάθε φορά που αναφέρονται σε εκείνον χρησιμοποιούν θρησκευτικούς όρους.

Ο πρώτος του προπονητής στον Άγιαξ, Βικ Μπάκιγχαμ, τον αποκαλούσε "το δώρο του Θεού στο ποδόσφαιρο". Ο Πεπ Γκουρντιόλα, μόλις ανέλαβε την Μπαρτσελόνα το 2008 δήλωσε: "Ο Κρόιφ έχτισε τον καθεδρικό. Χρέος μας, να τον διατηρήσουμε". Ο Ολλανδός αθλητικός δημοσιογράφος, Άρθουρ Φαν Μπόχαρντ υποστηρίζει ότι ο Κρόιφ ανακάλυψε την "μεταφυσική λύση" του ποδοσφαίρου.

Ο Κρόιφ δεν χρησιμοποιεί παραβολές, αν και μια φορά είπε: "Με έναν τρόπο, είμαι μάλλον αθάνατος".

Επίσης, ως ποδοσφαιρικός γκουρού, έχει πει ατάκες που έχουν μείνει στην ιστορία:

-"Αν δεν μπορείς να κερδίσεις, εξασφάλισε το πώς δεν θα χάσεις".

-"Κάθε μειονέκτημα έχει το πλεονέκτημά του".

-"Αν δεν είσαι εκεί, είτε πήγες πολύ νωρίς, είτε άργησες".

-"Αν ήθελα να καταλάβεις, θα σου το εξηγούσα καλύτερα".

Από την άλλη πλευρά, δεν ήταν επ' ουδενί θρησκευόμενος. Στην Ισπανία, αφού παρατήρησε ότι όλοι οι παίκτες έκαναν τον σταυρό τους πριν μπουν στο γήπεδο, σχολίασε πως αν αυτό έπιανε, θα έπρεπε όλα τα ματς να λήγουν ισόπαλα.

"Στο δρόμο ήταν η μπάλα και ο Γιόχαν. Ο Γιόχαν και η μπάλα"

Υπάρχει ένα ασπρόμαυρο βίντεο με τον Κρόιφ στα τέλη της δεκαετίας του '50. Σε αυτό το βίντεο, ένα κοκαλιάρικο αγόρι, γεμάτο ζωντάνια κλωτσάει την μπάλα στο πεζοδρόμιο, σε μια συνοικία των περιχώρων του Άμστερνταμ. Στη συνέχεια εμφανίζεται ένας μεγαλύτερος φίλος του, του οποίου ο Κρόιφ περνάει την μπάλα κάτω από τα πόδια και του κάνει κι άλλα κόλπα, που πιάνει η κάμερα. Όλες οι χάρες που θα αποκτήσει ως ενήλικας, είναι εμφανείς στην εμβρυακή τους μορφή: η ταχύτητα στο παιχνίδι και στον τρόπο σκέψης, η ευκινησία και η τέλεια ισορροπία.

Όπως συμβαίνει με όλους τους σπουδαίους ποδοσφαιριστές, το ταλέντο του Γιόχαν αναπτύχθηκε στους δρόμους με αμέτρητες ώρες προπόνησης και παιχνιδιού.

"Στο δρόμο ήταν η μπάλα και ο Γιόχαν. Ο Γιόχαν και η μπάλα", θυμάται ένας παιδικός του φίλος.

Η σκηνή στο δρόμο, έχει γυριστεί σε μια περιοχή που δημιουργήθηκε την δεκαετία του '20 για τους εργάτες της πόλης και κάμεραμαν ήταν ο πατέρας του πιτσιρικά, ο Μάνους Κρόιφ, που διατηρούσε ένα παντοπωλείο στην περιοχή. Μετά από λίγα χρόνια πέθανε από έμφραγμα, ο ορισμός της τραγωδίας για τη ζωή του μικρού αγοριού.

Το συγκεκριμένο προάστιο είναι ξεχωριστό. Κάθε σπίτι έχει έναν μικρό κήπο. Υπάρχει μια βιβλιοθήκη και μια μικρή εκκλησία. Με τον καιρό η περιοχή ονομάστηκε "Betondrop", που σημαίνει "τσιμεντένιο χωριό". Το γήπεδο του Άγιαξ απείχε 350 μέτρα από το σπίτι του Κρόιφ.

Μόλις πέθανε ο Μάνους, η μητέρα του Γιόχαν άρχισε να εργάζεται ως καθαρίστρια στο γήπεδο. Ο Γιόχαν άρχιζε να συχνάζει εκεί. Όλοι στον σύλλογο τον γνώριζαν. Έξι μήνες μετά τα 17α γενέθλια του, ο Μπάκιγχαμ, που αποτέλεσε ένα είδος πατρικής φιγούρας για εκείνον, τον έβαλε για πρώτη φορά να αγωνιστεί με την πρώτη ομάδα του Άγιαξ.

Η "συνεργασία" του Κρόιφ με τον Μίχελς

Ο Άγιαξ ήταν μία από τις μεγαλύτερες ομάδες της Ολλανδίας. Η Ολλανδία, όμως, ήταν μια τριτοκοσμική ποδοσφαιρικά χώρα, με τακτικές και υποδομές της δεκαετίας του '30. Μέσα σε μια δεκαετία ο σύλλογος και η χώρα είχαν γίνει πολύ σπουδαίες για όλο τον πλανήτη. Όλο αυτό οφείλεται στον Κρόιφ.

Ο Άγιαξ με τον Ρίνους Μίχελς στον πάγκο και τον Γιόχαν Κρόιφ στο χορτάρι δημιούργησε ένα νέο είδος ποδοσφαίρου, το γνωστό πλέον ως "Total Football". Καθώς η σημερινή Μπαρτσελόνα βασίζεται, εν πολλοίς, σε εκείνη την ομάδα, μπορούμε να αποκαλούμε τον (τότε) Άγιαξ του Κρόιφ, Μπαρτσελόνα της εποχής.

Ο Άγιαξ κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1971, το 1972 και το 1973. Στο Παγκόσμιο του 1974 η εθνική ομάδα της Ολλανδίας, καθοδηγούμενη από το Κρόιφ και παίζοντας μια πιο βελτιωμένη εκδοχή του "Total Football" κυριάρχησε με το επιθετικό της ποδόσφαιρο στο τουρνουά, αλλά δεν κατάφερε να κερδίσει την Δυτική Γερμανία στον τελικό.

Η καταστροφή ήρθε από την υπερβολική αυτοπεποίθηση των Ολλανδών. Στο δεύτερο λεπτό του τελικού, πριν καν οποιοσδήποτε Γερμανός προλάβει να αγγίξει την μπάλα, οι Ολλανδοί είχαν σκοράρει με πέναλτι, αφού είχαν πρώτα αλλάξει 17 πάσες και είχε κάνει μία διείσδυση ο Κρόιφ.

Στα επόμενα 20 λεπτά, αντί να προσπαθήσουν να βάλουν ένα δεύτερο γκολ, διατηρούσαν την μπάλα, προσπαθώντας να γελοιοποιήσουν τους αντιπάλους τους. Οι Γερμανοί αντεπιτέθηκαν και σκόραραν δύο φορές. Στο δεύτερο ημίχρονο, όσο κι αν προσπάθησαν οι Ολλανδοί, δεν κατάφεραν να διορθώσουν το λάθος τους.

Η ήττα στον συγκεκριμένο τελικό ήταν η μεγαλύτερη απογοήτευση στην καριέρα του Κρόιφ, ο οποίος παρόλα αυτά την αντιμετωπίζει χαλαρά, λέγοντας πως αν και οι Γερμανοί πήραν το τρόπαιο, όλοι θυμούνται και αγαπάνε τους Ολλανδούς.

"Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αναγνώριση από το να αποθεώνεσαι για το στιλ σου", δήλωσε ο Κρόιφ μετά από τη συγκλονιστική νίκη της Ολλανδίας επί της Αργεντινής στο Μουντιάλ του 1998, πριν έρθει στη συνέχεια η ήττα στα πέναλτι από την Βραζιλία στον ημιτελικό.

Στα μεγάλα τουρνουά των επόμενων τριών-τεσσάρων γενεών, οι Ολλανδοί συνήθως είχαν τους καλύτερους παίκτες και έπαιζαν το πιο αξιομνημόνευτο ποδόσφαιρο, αλλά πάντα έβρισκαν τρόπους να αποτυγχάνουν την κρίσιμη στιγμή, κυρίως χάνοντας στα πέναλτι.

Παρόλα αυτά, η πίστη στο δημιουργικό και εντυπωσιακό ποδόσφαιρο παρέμεινε ο ακρογωνιαίος λίθος των ποδοσφαιρικών πιστεύω του Κρόιφ.

Αυτό τον διαφοροποιεί από την συντριπτική πλειοψηφία των προπονητών που, άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό, θεωρούν πως το να κερδίζεις είναι το πιο σημαντικό.

Το να είσαι πραγματιστής είναι συχνά ευφημισμός του να κερδίζεις παίζοντας άσχημα και ο Κρόιφ δεν αποδέχτηκε ποτέ αυτό τον κυνισμό.

Τη δεκαετία του 1960, η φιλοσοφία της νίκης με κάθε κόστος είχε ως κύριο εκφραστή της τις ιταλικές ομάδες, οι οποίες δίδαξαν το κατενάτσιο. Ο Κρόιφ και οι υπόλοιποι Ολλανδοί αποτελούσαν τους ήρωες όλων εκείνων που ήθελαν το ποδόσφαιρο να είναι ένα διασκεδαστικό παιχνίδι.

(Η περίφημη ντρίμπλα του Κρόιφ στο Μουντιάλ του 1974)

Σήμερα, ο Μουρίνιο είναι ο "Πάπας" του πραγματισμού. Έμαθε κάποια από τα ολλανδικά μυστικά όσο ήταν στην Μπαρτσελόνα, αλλά όπως το βλέπουν οι υποστηρικτές του Κρόιφ, επέλεξε τη "σκοτεινή" πλευρά του ποδοσφαίρου. Η περιφρόνηση είναι αμοιβαία: Ο Μουρίνιο δείχνει να απεχθάνεται την Μπαρτσελόνα, την Άρσεναλ και άλλα προπύργια του "κροϊφισμού".

Ο Κρόιφ ήταν άγρια ανταγωνιστικός. Θεωρούσε ταυτόσημες τη νίκη και την ομορφιά. Κάποτε ρωτήθηκε για το αν ήταν διατεθειμένος να εφαρμόσει ένα αμυντικό σύστημα προκειμένου να πάρει το πρωτάθλημα. Απάντησε, "όχι, γιατί θα ήταν πολύ βαρετό. Φαντάσου να πρέπει να παίξεις άσχημο ποδόσφαιρο για μια ολόκληρη σεζόν και στο τέλος να μην κερδίσεις και τον τίτλο! Θα έχει πάει όλη η σεζόν χαμένη" .

Ο Κρόιφ στο γήπεδο

Πώς ήταν ο Γιόχαν Κρόιφ σαν ποδοσφαιριστής; Αν δεν τον έχεις δει ποτέ, ένα καλό video για να ξεκινήσεις είναι αυτό:

(ένα video 14 λεπτών. "14" είναι το νούμερο συνώνυμο του Ολλανδού)

Όλες του οι αρετές σε κοινή θέα: το αφύσικο κοντρόλ, η ελαστικότητα, οι χειρουργικής ακριβείας ντρίμπλες, ο τρόπος που πάσαρε την μπάλα σε μη προβλεπόμενα σημεία. Ευκίνητος και γρήγορος, έδινε την εντύπωση ότι ήταν ένα υπερεφυές λαγωνικό.

Ο Άγγλος αθλητικός ρεπόρτερ, Ντέιβιντ Μίλερ, τον αποκάλεσε "Πυθαγόρα με ποδοσφαιρικά παπούτσια". Ο Ολλανδός συγγραφέας, Νίκο Σεϊπμάκερ πίστευε ότι είχε τέσσερα πόδια. Ο Ολλανδός χορογράφος, Ρούντι Φαν Ντάντζιγκ θεωρούσε τον Κρόιφ καλύτερο χορευτή από τον Νουρέγιεφ.

Μία αγαπημένη κίνηση του Κρόιφ ήταν να σταματάει απότομα και να επιταχύνει από την αρχή. Ελάχιστοι αμυντικοί μπορούσαν να τον ακολουθήσουν. Άλλη αγαπημένη του κίνηση ήταν το "Cruyff turn", που βλέπετε στο παραπάνω gif, από το ματς της Ολλανδίας με την Σουηδία στο Παγκόσμιο του 1974.

Δεν τον ενδιέφερε να κάνει κεφαλιές, ωστόσο όποτε χρειαζόταν το έκανε πολύ καλά. Προτιμούσε να αναπτύσσει την ευκινησία και την δημιουργικότητά του. Οι φίλοι της Μπαρτσελόνα θυμούνται ακόμα το "impossible goal" κόντρα στην Ατλέτικο Μαδρίτης:

Και πάνω από όλα του άρεσε να καθοδηγεί. Ειδικά στην πορεία της καριέρας του, ο Κρόιφ φαίνεται να περνούσε περισσότερο χρόνο στο γήπεδο δείχνοντας στους συμπαίκτες του πού να κινηθούν. Παρακολουθώντας τον, αντιλαμβανόσουν πως δεν έκανε μόνο το παιχνίδι του, αλλά έλεγχε ολόκληρη την ομάδα.

 

(Ο Κρόιφ καθοδηγεί τους συμπαίκτες του σε ένα ματς που ο Άγιαξ κέρδισε 5-0 την NEC το 1982)

Κανείς παίκτης δεν είχε πιο βαθιά αντίληψη της γεωμετρίας ολόκληρου του γηπέδου. Ήταν σαν πρωταθλητής σκακιστής, ο οποίος έβλεπε κάμποσες κινήσεις μπροστά, αλλάζοντας τα "πιόνια" του στο χώρο για να δημιουργήσει ένα γεωμετρικό θαύμα. Αποτελούσε έναν μοναδικό συνδυασμό ενέργειας και σκέψης.

"Μην τρέχεις τόσο πολύ", έχει πει ο ίδιος, "το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι που παίζεται με το μυαλό".

Στην πραγματικότητα τόσο αυτός όσο και όσοι παίζουν "Total Football" τρέχουν πολύ, συντρίβοντας τους αντιπάλους με την ενέργεια και την επιθετικότητά τους.

Τελικά πώς δημιουργήθηκε το "Total Football";

Οπότε ο Κρόιφ εφηύρε το "Total Football"; Όχι ακριβώς. Τουλάχιστον το 50% της εφεύρεσης πρέπει να αποδοθεί στον Ρίνους Μίχελς, ο οποίος αντικατέστησε τον Μπάκιγχαμ το 1965. Ήταν ο Μίχελς που έφερε καθοδήγηση και επαγγελματισμό σε ένα μέχρι τότε ερασιτεχνικό σωματείο. Και ήταν ο Μίχελς αυτός που οδήγησε στην ανάπτυξη της τακτικής.

Χωρίς, όμως, τον Κρόιφ όλο αυτό δεν θα ήταν κατανοητό. Και χωρίς τον Κρόιφ, η συγκεκριμένη φιλοσοφία θα είχε πεθάνει στις αρχές του ΄80, εποχή που οι περισσότεροι εκπρόσωποι του "Total Football" είχαν αποσυρθεί και το αμυντικό ποδόσφαιρο ήταν της μόδας, ακόμα και στην Ολλανδία.

Στον Άγιαξ, ο Κρόιφ επανεγκατέστησε τις βασικές αρχές, διανθίζοντάς τις με μερικές δικές του. Με την πάροδο του χρόνο, οι ιδέες του αποτέλεσαν τη νέα ορθοδοξία στην Ολλανδία. Αναδιοργάνωσε τις ακαδημίες του Άγιαξ, ώστε τα παιδιά να μάθουν το δικό του στιλ, ενώ επανέλαβε την ίδια τακτική, με μεγαλύτερο μπάτζετ, στην Βαρκελώνη.

Σήμερα θεωρούμε δεδομένο πως η Ισπανία είναι η χώρα του ελκυστικού, σκεπτόμενου και δημιουργικού ποδοσφαίρου. Ο Κρόιφ δημιούργησε αυτό το δεδομένο.

Ο "El Salvador"

Όταν πήγε στην Ισπανία το 1973, η Μπαρτσελόνα διένυε μια μακρά περίοδο χωρίς τίτλους. Στο τέλος της σεζόν κατέκτησε το πρωτάθλημα μετά από 14 χρόνια. Στην Ολλανδία λένε πως οι φίλοι της Μπαρτσελόνα τον αποκαλούσαν "El Salvador" (σωτήρα) για αυτό του το επίτευγμα, κάτι που αρνούνται οι Καταλανοί.

Δεν ήταν, όμως, αυτή η στιγμή που άλλαξε η ποδοσφαιρική κουλτούρα της Ισπανίας. Η χώρα κυβερνούνταν ακόμα από τον Φράνκο και το πάθος και η προσπάθεια θεωρούνταν οι σημαντικότερες ποδοσφαιρικές αρετές, σε μια εποχή που ο "σφαγέας του Μπιλμπάο", Άντονι Γκοϊκοετσέα, αντανακλούσε τη ψυχή του ισπανικού ποδοσφαίρου.

Όταν ο Κρόιφ επέστρεψε στο σύλλογο, το 1988 ως προπονητής, ο Φράνκο ήταν ήδη 13 χρόνια νεκρός και η Ισπανία ήταν μια δημοκρατική χώρα. Τα επόμενα χρόνια δημιούργησε μια "Dream Team" με ξένα αστέρια όπως ο Χρίστο Στόιτσκοφ, ο Ρόναλντ Κούμαν, ο Ρομάριο και ο Μίκαελ Λάουντρουπ, αλλά και ταλέντα της περιοχής όπως ο Πεπ Γκουαρντιόλα. Αυτή η εντυπωσιακή ομάδα πήρε τέσσερα συνεχόμενα πρωταθλήματα από τη σεζόν 1990/91 μέχρι και τη σεζόν 1993/94 και κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Πρωταθλητριών στην ιστορία του συλλόγου. Ξαφνικά, όλες οι ισπανικές ομάδες ήθελαν να παίζουν όπως η Μπαρτσελόνα.

Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε το πόσο καθοριστική ήταν επιρροή της φιλοσοφίας του "Total Football" σε σχέση με τις άλλες ιδέες που υπήρχαν εκείνη την περίοδο στο ποδόσφαιρο.

(Ο Κρόιφ ως προπονητής της Μπαρτσελόνα το 1988 στο Καμπ Νόου)

Ο χώρος ως κλειδί για την επιτυχία

Τον 19ο αιώνα οι Άγγλοι εφηύραν το ποδόσφαιρο, ως ένα ευγενή αντικαταστάτη του πολέμου και το έπαιζαν διατηρώντας ξεκάθαρες γραμμές και χρησιμοποιώντας διάφορους σχηματισμούς. Οι Βραζιλιάνοι θεωρούσαν το ποδόσφαιρο μια πλατφόρμα ατομικής τέχνης. Οι Ιταλοί είχαν εμμονή με τις τακτικές και δη τις αμυντικές. Οι Γερμανοί είχαν το πνεύμα του αγωνιστή και χρησιμοποιούσαν την ασταμάτητη προσπάθεια, τη δύναμη και την ομαδική δουλειά ως αναπόσπαστα κομμάτια του παζλ που οδηγούσε στην επιτυχία.

Ο Κρόιφ και ο Μίχελς φαντάστηκαν από την αρχή το παιχνίδι ως ένα υψηλής ειδίκευσης χορό, στον οποίο όποιος κατορθώσει να κυριαρχήσει και να ελέγξει τον περιορισμένο χώρο στο γήπεδο θα καταφέρει να κερδίσει.

Σε αυτό είχαν παρασυρθεί ασυνείδητα από την γενικότερη ολλανδική κουλτούρα. Για αιώνες, οι Ολλανδοί έβρισκαν έξυπνους τρόπους να ελέγχουν την περιορισμένη σε έκταση και απειλούμενη από τη στάθμη της θάλασσας χώρα τους. Αυτή η ευαισθησία είναι ορατή στους πίνακες του Βερμέερ και του Μοντριάν. Είναι παρούσα στην ολλανδική αρχιτεκτονική και στην αξιοποίηση του χώρου. Ήταν θέμα χρόνου να αποτελέσει και κομμάτι του ποδοσφαίρου.

Αυτό μου έγινε αντιληπτό όταν επισκέφθηκα το σπίτι του Κρόιφ στο "Betondorp" το 1999. Η οικογένεια Κρόιφ είχε φύγει πριν πολλά χρόνια και η νέα ιδιοκτήτρια διατηρούσε μια υπηρεσία ασθενοφόρων για κατοικίδια ζώα. Εξωτερικά το σπίτι έμοιαζε όπως ήταν στη δεκαετία του '50, αλλά όπως μου εξήγησε σχεδόν τα πάντα είχαν αλλάξει.

Ένα ολλανδικό σπίτι, όπως ένα ολλανδικό γήπεδο, αποτελεί έναν ευέλικτο χώρο.

Ήταν το "Total Football" ένα σύστημα τακτικής ή ένα ιδανικό; Οι διαφωνίες συνεχίζονται μέχρι και σήμερα. Σαν θρησκεία έπρεπε να προσαρμόζεται σε συνεχώς εναλλασσόμενες συνθήκες.

Στις αρχές του '70, μία από τις καινοτομίες του Μίχελς αποτελούσε ένα επίσημο μοτίβο εναλλαγής θέσεων. Οι επιθετικοί, οι μέσοι και οι αμυντικοί του άλλαζαν συνεχώς θέσεις καθώς περνούσαν στο κέντρο και στα δύο άκρα. Το σύστημα παρέμενε σταθερά το 4-3-3, αλλά οι παίκτες σε αυτές τις θέσεις άλλαζαν συνεχώς.

Με την πάροδο του χρόνου, καθώς το παιχνίδι έγινε ταχύτερο και οι ελεύθεροι χώροι δυσεύρετοι, χρειαζόταν μια νέα μορφή αγωνιστικής ευελιξίας. Η "Dream Team" διατηρούσε σχετικά σταθερές σχέσεις, χωρίς να χάνει την ευελιξία της.

Η εθνική Δανίας, ίσως η καλύτερη ομάδα του Μουντιάλ του 1986 (παρότι έχασαν με 5-1 στους "16" από την Ισπανία, σε ένα από τα πιο περίεργα παιχνίδια στην ιστορία του θεσμού) στηρίχθηκαν στις "επιδρομές" των πλάγιων μπακ και όχι των εξτρέμ τους. Το αποτέλεσμα ήταν σχεδόν το ίδιο.

Κάποιοι από τους βασικούς παίκτες εκείνης της ομάδας όπως ο Γέσπερ Όλσεν, ο Σόρεν Λέρμπι, ο Γιαν Μόλμπι αγωνίστηκαν στον Άγιαξ με τον Κρόιφ, όπως και ο ο Μόρτεν Όλσεν, ο αρχηγός ο οποίος ήταν σαφώς επηρεασμένος από τον Ολλανδό. Ο Όλσεν στην συνέχει διετέλεσε προπονητής του Άγιαξ, ενώ κάθισε και στον πάγκο της εθνικής Δανίας την οποία έφερε όσο πιο κοντά μπορούσε στον "κροϊφισμό".

Στην ιστορία του ποδοσφαίρου υπήρξαν κάποιες εποχές που οι ντρίμπλες ήταν εντός και κάποιες εκτός μόδας. Ο Κρόιφ έτρεχε πάρα πολύ με την μπάλα και μπορούσε να κόψει αντίπαλες άμυνες στη μέση, δημιουργώντας τρύπες για να τις εκμεταλλευθούν οι συμπαίκτες του. Καλή ντρίμπλα είχαν και αρκετοί συμπαίκτες του, όπως ο Τζόνι Ρεπ, ο Ρομπ Ρέζενμπρικ και ο Πιτ Κάιζερ.

Όταν ο Άγιαξ κέρδισε το Champions League το 1995, ο Λουίς Φαν Χάαλ είχε ρίξει το βάρος στην κατοχή, την ταχύτητα και την κυκλοφορία της μπάλας.

Ο Κρόιφ με τον Φαν Χάαλ μισιούνταν, χωρίς να γνωρίζει κανείς τον λόγο και ενώ είχαν τόσα (ποδοσφαιρικά) κοινά. Μεγάλωσαν σε γειτονικές περιοχές, ξεκίνησαν από τον Άγιαξ, ενώ οι καλύτερες τους ομάδες έπαιζαν παρόμοιο ποδόσφαιρο. Η βασική τους διαφορά από άποψη φιλοσοφίας ήταν ότι ο Φαν Χάαλ, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του μαθητή του Μίχελς και όχι του Κρόιφ, δίνει βάρος στο σύστημα, ενώ ο Κρόιφ έδινε στους πιο ταλαντούχους και δημιουργικούς παίκτες του.

 

(Κρόιφ εναντίον Φαν Χάαλ σε αγώνα Άγιαξ-Σπάρτα Ρότερνταμ του 1982)

Ο Ντένις Μπέργκαμπ, ένας από τους σπουδαιότερους εκφραστές του "κροϊφισμού" στη δεκαετία του '90 έφτασε σε σημείο να δηλώνει "δεν πιστεύω στις ντρίμπλες". Ο Μπέργκαμπ και η εθνική Ολλανδίας της εποχής του προτιμούσαν να δημιουργούν ελεύθερους χώρους μέσω της κίνησης και της πάσας.

Στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 2000, όπου το παιχνίδι έγινε ακόμα πιο γρήγορο, εμφανίστηκε το "τίκι-τάκα" της Μπαρτσελόνα. Το 2008, ακολούθησε η εθνική ομάδα της Ισπανίας, ασπαζόμενη πλήρως τον "κροϊφισμό" με σπουδαία αποτελέσματα. Η Ισπανία από loser μετατράπηκε στην κυρίαρχη ομάδα του πλανήτη, κερδίζοντας τρία διεθνή τουρνουά στη σειρά: τα Ευρωπαϊκά του 2008 και του 2012 και το Παγκόσμιο του 2010.

Αυτή η νέα εκδοχή του "Total Football" έκανε τους εκπροσώπους του των 90's να μοιάζουν αργοί. Η ομάδα δεν έχανε σχεδόν ποτέ την μπάλα και οι μέσοι της, όπως ο Τσάβι, ο Ινιέστα και ο Μπουσκέτς κινούνταν σε ταχύτητες που προκαλούσαν ζάλη, σε πάρα πολύ μικρούς χώρους. Αν και προπονητής τους ήταν ο Γκουαρντιόλα, ο ίδιος αναγνώριζε ότι ο Κρόιφ ήταν εκείνος που έχτισε τον "Καθεδρικό". Το να δημιουργείς χώρους για την ομάδα σου, στερώντας τους από τους αντιπάλους, συνέχιζε να αποτελεί την κεντρική φιλοσοφία.

Και εγένετο το πρέσινγκ

Το πρέσινγκ είναι τόσο αναπόσπαστο κομμάτι του παιχνιδιού όσο το γρασίδι και τα δοκάρια. Αλλά και αυτό αποτελεί ολλανδική εφεύρεση. Αναπτύχθηκε στον Άγιαξ τα τέλη της δεκαετίας του 60' όταν ένας από τους πιο δραστήριους και σκληρούς συμπαίκτες του Κρόιφ, ο Γιόχαν Νέεσκενς, είχε ως βασική αποστολή μέσα στο γήπεδο μην αφήνει σε χλωρό κλαρί τον playmaker των αντιπάλων. Τα θύματα του Νέεσκενς για να ξεφύγουν, συνήθως γυρνούσαν στην άμυνά τους, αλλά ούτε εκεί τους εγκατέλειπε ο Ολλανδός. Ο Μίχελς, εστίασε σε αυτή την κίνηση του παίκτη του, και την έβαλε στη φιλοσοφία ολόκληρης της ομάδας.

Ο Άγιαξ άρχισε να κυνηγάει τους αντιπάλους του και στην άμυνά τους. Λογικό επακόλουθο ήταν να παίζει πολύ ψηλά την γραμμή του οφσάιντ. Εάν η ομάδα σου είχε κατασκηνώσει στην άμυνα του αντιπάλου, το τελευταίο πράγμα που ήθελες ήταν να γυρίσεις στην άμυνά σου, όταν έχανες την κατοχή.

Ο Κρόιφ πήγε αυτή την ιδέα ένα βήμα παρακάτω και δημιούργησε τον τερματοφύλακα-λίμπερο. Μέχρι τότε στο ποδόσφαιρο ο ρόλος του τερματοφύλακα ήταν να κάθεται κάτω από τα δοκάρια και να αποκρούει σουτ. Στον δρόμο για το Μουντιάλ του 1974, ο Κρόιφ έπεισε τον Μίχελς να πάρει τον Γιαν Γιόνγκμπλουντ, έναν τερματοφύλακα που του άρεσε να βγαίνει από την περιοχή και ήταν πολύ καλός με τα πόδια. Το στιλ του, το οποίο μιμούνται πλέον τερματοφύλακες σε όλο τον κόσμο, έδωσε το δικαίωμα στους Ολλανδούς να πιέζουν ακόμα πιο ψηλά.

Τελικά, ποιο είναι το σύστημα του "κροϊφισμού";

Ο Κρόιφ ήταν πάντοτε θαυμαστής του 4-3-3, αλλά αυτό δεν μας λέει και πολλά, μιας και υπάρχουν πολύ τρόποι για να εφαρμοστεί το συγκεκριμένο σύστημα.

Ο Τιερί Ανρί, ένας φανατικός θαυμαστής του ολλανδικού στιλ, το οποίο έπαιξε τόσο στην Άρσεναλ όσο και στην Μπαρτσελόνα συμβούλεψε το Bleacher Report να μην ασχολείται τόσο με τα συστήματα. Το "Total Football" δεν είναι σύστημα, είναι τρόπος σκέψης.

"Δεν παίζει ρόλο ο σχηματισμός", λέει ο Ανρί. "Ό,τι σύστημα και να παίζαμε, είχαμε την ψυχολογία του "Total Football". Είτε επρόκειτο για 4-3-3 είτε για 6-4-0 χωρίς στράικερς, δεν είχε σημασία. Έτσι κι αλλιώς ήταν "Total Football". Όλοι επιτίθενται και αμύνονται ανά πάσα στιγμή. Αυτή είναι η ολλανδική ιδέα. Στην Άρσεναλ συνηθίζαμε να παίζουμε 4-4-2, κάποιες άλλες φορές 3-4-3, αλλά δεν έχει καμία σημασία. Στην πορεία πάντα βρίσκεις τον δρόμο σου προς το "Total Football".

 

(Ο Κρόιφ, με τον Νέεσκενς και τον Ντικ Φαν Ντάικ παρακολουθούν προπόνηση της Φέγενορντ το 1971)

Αυτά που δήλωσε ο Ανρί μας θυμίζουν την άποψη του Φαν Ντερ Μπόγκαρτ ότι ο Κρόιφ έχει λύσει το μεταφυσικό παζλ του παιχνιδιού.

Ο Κρόιφ μέσα στο χρόνο είχε πολλούς εχθρούς. Έχει κατηγορηθεί ως υπερβολικά ιδεαλιστής, ξεροκέφαλος, ότι παραμελεί την άμυνα και ότι γενικώς είναι μια πολύ δύσκολη προσωπικότητα. Του αρέσει να τσακώνεται και αυτός ο τρόπος δουλειάς μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

Η απάντηση του Φαν Ντερ Μπόγκαρτ είναι ότι όσοι κατηγορούν τον Κρόιφ, πολύ απλά δεν τον κατανοούν. Θεωρεί πως σχεδόν κάθε ομάδα με ταλαντούχους παίκτες που ακολουθεί το μοντέλο του Κρόιφ είναι σχεδόν σίγουρο ότι έχει πλεονέκτημα σε σχέση με τους αντιπάλους του.

Η διάδοση του "κροϊφισμού" σε ολόκληρο τον πλανήτη

Τι θα συνέβαινε, όμως, αν όλες οι ομάδες ασπάζονταν τον "κροϊφισμό". Αν και βρισκόμαστε κοντά σε κάτι τέτοιο, δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το επίπεδο. Όπως ο χριστιανισμός εξαπλώθηκε σιγά σιγά σε όλο τον πλανήτη και προσαρμόστηκε σε τοπικές κουλτούρες, έτσι ολόκληρες χώρες υιοθέτησαν τις ολλανδικές μεθόδους στο ποδόσφαιρο, προσθέτοντας κάποιες μικρές δικές τους πινελιές.

Η Γερμανία ασπάστηκε τον "κροϊφισμό" μετά τον διασυρμό της εθνικής της ομάδας στα Ευρωπαϊκά Κύπελλα του 2000 και του 2004. Τώρα είναι παγκόσμιοι πρωταθλητές. Ομάδες από χώρες με απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων μεταξύ τους, όπως το Βέλγιο και η Νέα Ζηλανδία, ακολουθούν, παρόμοια ποδοσφαιρικά μονοπάτια.

Η ημιεπαγγελματική "Auckland City" πολυνίκης του "Champions League Ωκεανίας" και κάτοχος του χάλκινου μεταλλίου του παγκόσμιου πρωταθλήματος συλλόγων, έχει προπονητή τον Ramon Tribulietx, "ιερέα του κροϊφισμού". Ο Tribulietx μεγάλωσε υποστηρίζοντας την Μπαρτσελόνα και συγκεκριμένα παρακολουθώντας την "Dream Team". Παρότι, δεν έχει ποτέ αγωνιστεί στην Μπαρτσελόνα, ούτε είχε κάποια σχέση με τον Κρόιφ, οι ομάδες του αγωνίζονται με το στιλ που δίδαξε ο Ολλανδός.

Μέχρι πρόσφατα το αγγλικό ποδόσφαιρο ήταν συνώνυμα της βαθιάς μπαλιάς, του κακού κοντρόλ και των αδέξιων επιθετικών.

Σήμερα, οι περισσότερες ομάδες της Premier League είτε έχουν Ολλανδό κόουτς είτε έχουν επηρεαστεί από τους Ολλανδούς. Ο Αρσέν Βενγκέρ στην Άρσεναλ, ο Φαν Χάαλ στην Γιουνάιτεντ, ο Χίντινκ στην Τσέλσι. Ο Ρομπέρτο Μαρτίνες στην Έβερτον και ο Γιούργκεν Κλοπ είναι θιασώτες του "κροϊφισμού", ενώ την επόμενη σεζόν ο Πεπ Γκουαρντιόλα θα διδάξει στην Μάντσεστερ Σίτι αυτά που εφάρμοσε στην Μπαρτσελόνα μαζί με αυτά που προσέθεσε στην παρουσία του στην Μπάγερν.

Ακόμα και η Νιούκαστλ, έχει μια ομάδα γεμάτοι με Ολλανδούς, ενώ ο Στιβ ΜακΛάρεν -ο μέχρι πρότινος προπονητής της- είχε προπονήσει και την ολλανδική Τβέντε.

Στην Ολλανδία και την Ισπανία, χώρες που ο Κρόιφ θεωρεί πατρίδες, ο Ολλανδός αγωνίζεται για το όραμά του. Δεν κάνει το ίδιο και έξω από αυτά τα "σύνορα". Για παράδειγμα, όταν τον ρώτησαν γιατί δεν έχει αναλάβει ποτέ ομάδα στην Premier League,  απάντησε ότι οι Άγγλοι δείχνουν ικανοποιημένοι με το "kick and rush" στιλ τους και δεν θα θελε να τους αλλάξει. Οι μαθητές και οι απόστολοί του δεν έχουν τέτοια κολλήματα και διαδίδουν τις θεωρίες του σε όλο τον πλανήτη.

Οι "απόστολοι"

Ο Χίντινγκ, φίλος του Κρόιφ, θεωρείται ποδοσφαιρικός άγιος στην Νότιο Κορέα μετά το κατόρθωμά του να την οδηγήσει στα ημιτελικά του Μουντιάλ του 2002, ενώ έχει διαδώσει τον "κροϊφισμό" στις εθνικές ομάδες της Ρωσίας, της Αυστραλίας και της Τουρκίας.

Ο Άρι Χάαν, ο έτερος "total footaballer" των 70's είχε αναλάβει την εθνική ομάδα της Κίνας. Ο Βιμ Γιάνσεν τη Σαουδική Αραβία, ενώ έχει δουλέψει στην Ιαπωνία και τη Σκωτία. Ο Ρουντ Κρολ, αρχηγός της Ολλανδίας στο Μουντιάλ το 1978, έχει εργαστεί στην Αίγυπτο και την Νότιο Αφρική. Ο γιος του Κρόιφ έχει προπονήσει ομάδες στην Κύπρο και την Μάλτα, ενώ τώρα είναι αθλητικός διευθυντής στην Μακάμπι Τελ Αβίβ.

Σήμερα, η επιτυχία της εφαρμογής της ιδέας του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εκάστοτε τοπική ποδοσφαιρική κουλτούρα.

Στην Ιταλία, για παράδειγμα, ο Αρίγκο Σάκι, στηριζόμενος (και) στα δισεκατομμύρια του Σίλβιο Μπελρουσκόνι, κατάφερε με απόλυτη επιτυχία να κάνει την Μίλαν τη μεγαλύτερη εκπρόσωπο του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου στα τέλη της δεκαετίας του 80'. Ο Σάκι ήταν θαυμαστής του Άγιαξ και της εθνικής Ολλανδίας των αρχών του 70', ενώ ταξίδευε στο Άμστερνταμ για να παρακολουθείι τον Κρόιφ και τους συμπαίκτες του να προπονούνται.

Σαν προπονητής έβαλε τις, σαφώς επηρεασμένες από την ολλανδική κουλτούρα, απόψεις του σε εφαρμογή. Αξιοποίησε τους "κροϊφιστές" Γκούλιτ, Φαν Μπάστεν και Φρανκ Ράικαρντ, ενώ δίδαξε και στους ντόπιους Μαλντίνι, Μπαρέζι, Αντσελότι πώς να πρεσάρουν, να επιτίθενται και να αξιοποιούν το χώρο. Πολύ γρήγορα η Μίλαν έγινε η καλύτερη ομάδα στον πλανήτη.

Σχεδόν μέσα σε μια νύχτα, κάθε ιταλική ομάδα ήθελε να αγωνίζεται σαν την Μίλαν, αλλά η κουλτούρα του ιταλικού ποδοσφαίρου δεν άλλαξε. Αυτό συνέβη, γιατί αντικείμενο του θαυμασμού δεν ήταν το ποδόσφαιρο που έπαιζε η Μίλαν, αλλά οι επιτυχίες της.

Λίγο αργότερα, ο Μπέργκαμπ υπέγραψε στο αντίπαλο δέος της Μίλαν, την Ίντερ. Την μητέρα του "κατενάτσιο". Τα δύο χρόνια του Μπέργκαμπ στην Ίντερ ήταν καταστροφικά. Τον κορόιδευε ο ιταλικός Τύπος, ενώ δεν τον σέβονταν οι συμπαίκτες του.

Αλλά η κατάσταση άλλαξε εντελώς όταν πήγε στην Άρσεναλ το 1995. Το κλαμπ ήταν διάσημο για το βαρετό, αμυντικό του ποδόσφαιρο και έψαχνε απεγνωσμένα μια αλλαγή. Επίσης, η Αγγλία ήταν εκείνη την περίοδο ανοιχτή σε νέες ιδέες, νέους παίκτες και προπονητές.

Αντί να προσπαθήσει η Άρσεναλ να προσαρμόσει τον Μπέργκαμπ στον δικό της τρόπο παιχνιδιού, άρχισε να μαθαίνει από εκείνον. Όχι μόνο δεν προέβαλλαν αντιστάσεις στην αλλαγή, αλλά την υποδέχτηκαν με χαρά. Το 1996 πήγε στο Λονδίνο ο Βενγκέρ και σύντομα η Άρσεναλ έγινε η αγγλική εκδοχή του Άγιαξ.

Οι "Οράνιε"

Και η εθνική Ολλανδίας; Η διάδοση του "κροϊφισμού" σε όλο τον πλανήτη, δημιούργησε πρόβλημα στους Ολλανδούς, οι οποίοι άρχισαν να χάνουν το μεγαλύτερο τους πλεονέκτημα απέναντι στους αντιπάλους τους. Οι ανταγωνιστές τους, τους κόπιαραν και τους ξεπέρασαν.

Η αποτυχία των Ολλανδών να προκριθούν στα τελικά του Euro 2016 είναι μια απόδειξη ότι το ολλανδικό σύστημα έχει πλέον ατροφήσει και σε αντίθεση με του γείτονες Γερμανούς και Βέλγους, η Ολλανδία δεν παράγει πια πρωτοκλασάτους ποδοσφαιριστές.

Ο Κρόιφ διέκρινε το πρόβλημα το 2011 και δημιούργησε ένα πραξικόπημα, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα οι παλιοί αστέρες να αναλάβουν τις τύχες του Άγιαξ.

Το σχέδιό του ήταν να "ανακαινίσει" τις ακαδημίες και να τις μετατρέψει σε ένα "θερμοκήπιο" παραγωγής νέων ταλαντούχων παικτών. Πριν προλάβει να αποδώσει το νέο σύστημα, ο Κρόιφ αρρώστησε κι απομακρύνθηκε από το ποδόσφαιρο, ενώ δεν άργησε να έρθει κι ο θάνατός του.

Στον υπόλοιπο κόσμο, ο θρύλος του είναι ασφαλής και ακόμα και οι μεγαλύτεροι παίκτες και προπονητές αναγνωρίζουν το μεγαλείο και τη συμβολή του στα επιτεύγματά τους.

Απόδειξη και το πρόσφατο χτύπημα πέναλτι των Μέσι-Σουάρες απέναντι στην Θέλτα.

Τον Δεκέμβρη του 1982, ο Κρόιφ εκτέλεσε ένα πέναλτι για τον Άγιαξ απέναντι στην "Helmond Sport". Μισούσε τα πέναλτι και τα άφηνε να τα εκτελούν άλλοι. Το συγκεκριμένο ανέλαβε να το εκτελέσει ο ίδιος, δίνοντας πάσα στον Όλσεν. Ο Όλσεν τράβηξε τον τερματοφύλακα πάνω του και έδωσε την μπάλα πίσω στον Κρόιφ που την έσπρωξε στο κενό τέρμα.

Το 2005 ο Ρομπέρ Πιρές και ο Ανρί, φορώντας το "14", το προσπάθησαν στην Άρσεναλ, αλλά τα έκαναν θάλασσα. Στις 14 Φλεβάρη -ξανά αυτό το νούμερο- ο Μέσι και ο Σουάρες έδειξαν την αγάπη τους στον Κρόιφ κατά τη διάρκεια του 6-1 επί της Θέλτα. Ο Μέσι ( ο καλύτερος μαθητής της Μασία) εκτέλεσε πέναλτι με πάσα στον Σουάρες (πρώην παίκτη του Άγιαξ), ο οποίος σκόραρε.

Ο Κρόιφ θα απόλαυσε εκείνη τη στιγμή.

Στην πραγματικότητα, αυτό που έκαναν ο Σουάρες με τον Μέσι δεν ήταν σωστό, γιατί μείωσαν τις επιλογές τους όσον αφορά το σουτ, δίνοντας ευκαιρία στον τερματοφύλακα να αποκρούσει. Στην εκδοχή του Κρόιφ, ο τερματοφύλακας δεν μπορούσε να κάνει τίποτα.

Παρόλα αυτά, η προσπάθεια μίμησης του προτύπου σε κάνει να το εκτιμάς ακόμα περισσότερο.

R.I.P. Γιόχαν

Πηγή: Bleacher Report

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:

Πέθανε ο Γιόχαν Κρόιφ

Ο Προφήτης του γκολ

Οι 11 στιγμές ποδοσφαιρικής ευφυίας του Κρόιφ

Θρήνος στο twitter για τον Κρόιφ