Σέρσε Κόσμι: Ο εκκεντρικός Ιταλός που γράφει… ιστορίες (vids)
Το 1979 βρέθηκε στις εξέδρες του Χαριλάου, βλέποντας αγώνα του Αρη. Μετά από 31 χρόνια, η ιστορία επαναλήφθηκε. Και αυτήν τη φορά δεν τον ενδιέφεραν οι "κίτρινοι", αλλά οι φιλοξενούμενοι. Η διαφορά ήταν πως η ομάδα που παρακολουθούσε δεν ήταν η αγαπημένη του Περούτζια, αλλά η παρ' ολίγον νέα ομάδα του, η Καβάλα. Ο εκκεντρικός Σέρσε Κόσμι μπορεί να απέρριψε την πρώτη προπονητική απόπειρα εκτός Ιταλίας, ωστόσο οι ιστορίες που τον συνοδεύουν, δίνουν τροφή για έναν δεκάλογο από το contra.gr...
1. Τα βουντού του Κόσμι
Καλοκαίρι του 1990 και μετά από μερικές εμπειρίες ως προπονητής νέων στην Ελέρα, ο Κόσμι αναλαμβάνει την πραγματική πρώτη αποστολή του, την καθοδήγηση της Ποντεβέκιο, ομάδα της 4ης κατηγορίας του ερασιτεχνικού πρωταθλήματος και ομάδα του χωριού του. Τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά και η ομάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της βαθμολογίας, όταν ο Κόσμι αποφασίζει να πάρει δραστικά μέτρα. Για καιρό άκουγε έναν ποδοσφαιριστή να μιλά για έναν ηλικιωμένο άνθρωπο, γύρω στα 80, που σύχναζε σε ένα εστιατόριο και ο κόσμος τον φώναζε “τριχωτό”. Ο εν λόγω τύπος φημολογούταν πως ήταν μάγος. Γιατί όχι; Συγκέντρωσε την ομάδα και συνάντησε τον μάγο, ο οποίος άγγιξε τα χέρια του τερματοφύλακα, αγκάλιασε τα πόδια των ποδοσφαιριστών, είπε δυο λόγια και ακολούθησαν 12 σερί νίκες της Ποντεβέκιο στο πρωτάθλημα και μία άνετη παραμονή. Οπως ήταν φυσικό ο Κόσμι επισκεπτόταν συχνά τον μάγο και στα 5 χρόνια που κάθισε στην ομάδα, την οδήγησε στην αντίστοιχη 4η τη τάξει κατηγορία του ιταλικού πρωταθλήματος. Στη διάρκεια αυτής της ξέφρενης πορείας, οι φίλαθλοι της ομάδας του φώναζαν από τις εξέδρες “πήγαινέ μας στο Τόκιο”, αφού στην ιαπωνική πρωτεύουσα διεξαγόταν εκείνη την εποχή παραδοσιακά ο αγώνας του Διηπειρωτικού Κυπέλλου (Toyota Cup). Την ίδια πρακτική ακολούθησε καις την επόμενη ομάδα, την Αρέτσο, με την οποία κέρδισε δύο προβιβασμούς, φτάνοντας μέχρι τη Serie B.
Σόου Κόσμι στον αγωνιστικό χώρο
2. Ο Κόσμι και οι Ελληνες
Ο Ζήσης Βρύζας (Ιανουάριος 2001-Δεκέμβριος 2003), ο Τραϊανός Δέλλας (Ιούνιος 2001-Μάιος 2002), ο Δημήτρης Ναλιτζής (Ιούνιος 2001-Δεκέμβριος 2001), ο Βαγγέλης Νάστος (Ιανουάριος 2004-Ιούνιος 2004) και ο Κώστας Λουμπούτης (Ιούνιος 2002-Δεκέμβριος 2003, Ιούνιος 2004-Ιούνιος 2005) βρέθηκαν υπό τις οδηγίες του Σέρσε Κόσμι στην Περούτζια, κάποια στιγμή μέσα στην τετραετία του Ιταλού στο “Ρενάτο Κούρι”. Ο ίδιος ήταν ενθουσιασμένος ειδικά με τις ικανότητες των Ζήση Βρύζα και Τραϊανού Δέλλα, προβλέποντας σε συνέντευξη που παραχώρησε στην πολιτική εφημερίδα “Βήμα” τον Οκτώβριο του 2001 πως θα παίξουν σε μεγάλη ομάδα. Οπως κι έγινε, με τον Βρύζα μετά από ένα χατ-τρικ κόντρα στη Φιορεντίνα να εκτοξεύει τις συμμετοχές του και να μετακομίζει στους… “βιόλα” και τον Δέλλα το επόμενο καλοκαίρι, με περιπετειώδη τρόπο να μένει ελεύθερος και να συνεχίζει στη Ρόμα. “Κανένας προπονητής δεν μπορεί να κάνει κάτι μαγικό για να βελτιώσει έναν ποδοσφαιριστή. Βελτιώνονται όσοι δουλεύουν στις προπονήσεις, όσοι προσπαθούν. Και οι έλληνες παίκτες με τους οποίους συνεργάζομαι σας διαβεβαιώνω ότι δουλεύουν πολύ”, εξηγούσε τότε, έχοντας αρνηθεί ανταλλαγή του Αντριάνο με τον Βρύζα, τον οποίο θεωρούσε από τους καλύτερους επιθετικούς της Serie A και γι’ αυτό είπε “στον πρόεδρο ότι όταν παραχωρήσει τους Ελληνες παίκτες θα πάρει πολλά λεφτά και όχι απλά κάποιους άλλους καλούς παίκτες στη θέση τους”.
Φυσικά τη σεζόν 2005-2006 αντιμετώπισε τον Παναθηναϊκό στα δύο παιχνίδια των ομίλων του Champions League, ως τεχνικός της εξαιρετικής Ουντινέζε. Οι “μπιανκονέρι” είχαν προκριθεί στον όμιλο αποκλείοντας την πορτογαλική Σπόρτινγκ Λισαβόνας και εκεί, αν και πρωτάρηδες, επικράτησαν δις των “πρασίνων”, με 3-0 και χατ-τρικ του Βιτσέντζο Ιακουίντα στο παιχνίδι του “Φρίουλι” και με 2-1 στην Αθήνα. Η πρώτη επαφή με την Ελλάδα, πάντως, όπου έχει έρθει παλαιότερα για διακοπές, ήταν το 1979, όταν είχε έρθει ως φίλαθλος στο Χαριλάου για να παρακολουθήσει τον αγώνα του Κυπέλλου UEFA της Περούτζια κόντρα στον Αρη. “Θυμάμαι πολύ καλά εκείνο τον αγώνα αφού ήμουν στις κερκίδες και είδα το παιχνίδι σαν φίλαθλος της Περούτζια. Το πρώτο παιχνίδι πήγε πολύ καλά για εμάς που πήραμε το 1-1, αλλά στον επαναληπτικό ο Άρης έπαιξε καταπληκτικό ποδόσφαιρο και μας κέρδισαν με 0-3 αφήνοντας μας εκτός”, είχε δηλώσει το 2003 στον ραδιοφωνικό σταθμό “Αθλητικό Metropolis” για τον ιστορικό θρίαμβο των “κιτρίνων” το 1979. Η συνέντευξη έγινε στο πλαίσιο της κλήρωσης της Περούτζια ξανά με τον Αρη στον 2ο γύρο του Κυπέλλου UEFA της σεζόν, με τους Ιταλούς να παίρνουν εκδίκηση νικώντας 2-0 το πρώτο ματς και αποσπώντας ισοπαλία 1-1 στον επαναληπτικό.
3. Οι σχέσεις στ-οργής με τους φιλάθλους της Λάτσιο
Το 2001, οι φανατικοί της Λάτσιο στο βόρειο πέταλο, οι “Irriducibili”, ανέβασαν ένα πανό στον αγώνα Λάτσιο-Πάρμα, στο οποίο έγραφαν “ο Σέρσε Κόσμι αξίζει για εμάς όσο ο Αλεξ Φέργκιουσον”. Δύο μέλη τους πήγαν μέχρι την Περούτζια για να παραδώσουν στον Κόσμι μία αναμνηστική πλακέτα στην οποία αναγραφόταν το εξής μήνυμα: “Στον Σέρσε Κόσμι – Ασυμβίβαστος, αληθινός, ειλικρινής, όπως εμείς… όταν η αλληλεγγύη πηγαίνει πέρα από τα χρώματα. Με εκτίμηση, Irriducibili Λάτσιο”. Η στήριξη αυτή ήρθε ως απάντηση σε ένα επιθετικό προς το πρόσωπο του Ιταλού τεχνικού άρθρου του περιοδικού “Guerin Sportivo”, σε μία εποχή κατά την οποία ο Κόσμι ήταν η φωνή των φιλάθλων, της λογικής, μη διστάζοντας να επιτεθεί ακόμα και στο κατεστημένο. “Είναι εντυπωσιακό πως παρότι είμαι κοντά στους φιλάθλους της Φιορεντίνα, της Τζένοα και της Ρόμα, αυτοί που με βραβεύουν είναι οι Irriducibili του βορείου πετάλου. Ευχαριστώ παιδιά. Αυτό μετράει περισσότερο από τα πολλά άλλα κομπλιμέντα που κυκλοφορούν ευρέως και τα υποκριτικά χαμόγελα που υπάρχουν. Εσείς είστε αληθινοί, αλλά δεν είναι όλα όσα κυκλοφορούν έτσι”. Ανάλογο πανό δημιουργήθηκε από τους φίλους της Λάτσιο το 2009 για τον Ζοζέ Μουρίνιο (ο Κόσμι είναι ένας από τους λίγους Ιταλούς τεχνικούς που έχουν εκφράσει τον θαυμασμό τους για τον Πορτογάλο)… Δύο χρόνια αργότερα, στην αναμέτρηση Λάτσιο-Περούτζια στο “Ολίμπικο”, ο διαιτητής εκνευρίζει τον οξύθυμο Κόσμι με τις αποφάσεις (και μη αποφάσεις) του και ο τεχνικός των φιλοξενουμένων εξεγείρεται. Ως αποτέλεσμα αποβάλλεται και αποχωρώντας για τα αποδυτήρια φώναξε το περίφημο “forza Roma”. “Δεν είμαι αντι-Λάτσιο, ήταν κάτι αυθόρμητο”, εξήγησε αρκετά χρόνια αργότερα.
“Forza Roma”
4. Τα διάσημα καπέλα
Η καριέρα του Κόσμι
1990-1995 Ποντεβέκιο
1995-2000 Αρέτσο
2000-2004 Περούτζια
2004-2005 Τζένοα
2005-2006 Ουντινέζε
2007-2008 Μπρέσια
2009-2010 Λιβόρνο
Παλμαρέ
Κύπελλο Intertoto 2003 (Περούτζια)
Σήμα κατατεθέν του σε όλη την προπονητική καριέρα, από την εποχή που προπονούσε ανήλικους στην Ελέρα, είναι το καπέλο. Είτε με τη μορφή τζόκεϊ, είτε με τη μορφή τραγιάσκας, ο Κόσμι εμφανίζεται πάντα καλυμμένος στο πάνω μέρος του κεφαλιού, όπου ούτως ή άλλως καλύπτεται μόνο με… ύφασμα και όχι με μαλλιά. Τα καπέλα που χρησιμοποιεί είναι πάντα της ομάδας στην οποία βρίσκεται κάθε φορά και αρκετές φορές φέρουν ραμμένη την υπογραφή του. “Το καπέλο ως ενδυματολογική άποψη για μένα είναι όπως το σακάκι ή η γραβάτα για άλλους”, εξηγεί ο ίδιος, με τα “καπέλα Κόσμι” να διατίθενται ακόμα και στην αγορά.
5. Ο δεσμός Κόσμι-παικτών
Το δέσιμο που έχει ο Κόσμι με τους ποδοσφαιριστές των ομάδων που προπονεί είναι αρκετά δυνατό. Οπως δηλώνει και ο ίδιος, “υπάρχει η γνωστή Zemanlandia, ωστόσο σε μένα δεν έχει ακουστεί κάτι για Cosmilandia, αφού σε όσες ομάδες έχω δουλέψει δεν έχω αισθανθεί ανώτερος από τους παίκτες” . Από την εποχή της Ποντεβέκιο, όπου συνήθιζε να βγαίνει μαζί τους, ο ιδιόρρυθμος τεχνικός φρόντιζε να είναι κάτι σαν φίλος με τους περισσότερους εξ αυτών. Χαρακτηριστική η περίπτωση της Περούτζια, στην οποία ανέδειξε τους Μάρκο Ματεράτσι και Φάμπιο Γκρόσο. Μία ημέρα μετά την κατάκτηση του Μουντιάλ του 2006 από την Ιταλία, ο σκληροτράχηλος στόπερ της Ιντερ με το οποίο διατηρούν ακόμα σχέσεις του έστειλε τη φανέλα του. Εκ μέρους του Γκρόσο, ο οποίος είναι πιο κλειστός χαρακτήρας, αναγνώρισε την προσφορά του Κόσμι και του τεχνικού επιτελείου της Περούτζια η μητέρα του, η οποία τους έστειλε ένα συγκινητικό γράμμα. Φυσικά, υπάρχουν και οι αντίθετες περιπτώσεις, όπως ο πιο πρόσφατος δημόσιος καυγάς του Κόσμι με τον Φάμπιο Γκαλάντε. Ο αμυντικός της Λιβόρνο ισχυρίζεται ότι ο προπονητής του έθεσε αδίκως εκτός ομάδας τόσο τον ίδιο, όσο και τους Αλφόντο ντε Λουτσία, Ντάβιντε Μαρκίνι και Μόζαρτ, με τον Κόσμι, ο οποίος είχε αποχωρήσει από τους Τοσκανούς, να απαντά: “Ο χρόνος των αναληθών σχολίων του δείχνουν τι είδους άντρας πραγματικά είναι”. Η Λιβόρνο βρισκόταν στην τελευταία θέση του πίνακα της βαθμολογίας κι εν τέλει υποβιβάστηκε.
6. Οι κόντρες Κόσμι-προέδρων
Με τους προέδρους των ομάδων, ο Κόσμι ποτέ δεν τα πήγαινε καλά. Η αλήθεια είναι ότι στάθηκε και άτυχος, διότι ευρισκόμενος στην Ιταλία, αναγκαστικά συνεργαζόταν με ιδιόρρυθμους παράγοντες. Σε συνδυασμό με τη δική του περίεργη προσωπικότητα, το μίγμα κάθε φορά ήταν εκρηκτικό. Η αρχή έγινε με την Περούτζια, όπου ο Λουτσιάνο Γκαούτσι που τον ανακάλυψε και του έδωσε την ευκαιρία να προπονήσει στη Serie A δεν ήταν και ο πιο εύκολος χαρακτήρας. Ο Κόσμι αποδέχθηκε πολλά τερτίπια, όπως το να του φορτώσει τον γιο του Μαροκινού ηγέτη Μοαμάρ Καντάφι, αλ Σααντί, ο οποίος πλήρωνε με ρόλεξ και αυτοκίνητα τους συμπαίκτες του σε επιτυχίες. Την περίοδο Κόσμι, ο Γκαούτσι επιχείρησε να αποκτήσει δύο γυναίκες ποδοσφαιριστές, την Ανα Λιούνγκμπεργκ και την Μπιργκίτ Πριντς, αλλά η UEFA άναψε “κόκκινο”. Η πιο γνωστή περίπτωση, όμως, ήταν αυτή με τον Νοτιοκορεάτη Τζουνγκ Χβαν Αχν, ο οποίος “πλήρωσε” την διαιτητική εύνοια της χώρας του στο Μουντιάλ του 2002, με τον Γκαούτσι να αποφασίζει να μην τον αποκτήσει (αγωνιζόταν την προηγούμενη χρονιά ως δανεικός και είχε συμφωνηθεί η μεταγραφή του). Ο Κόσμι έχανε έναν από τους κορυφαίους παίκτες του ρόστερ, μέχρι Γκαούτσι να αναστείλει τα πατριωτικά αντίποινα μετά τον αποκλεισμό της Ιταλίας, υπό τις απειλές της UEFA.
Στην Τζένοα τη σεζόν 2004-2005 τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα. Ο Κόσμι βρέθηκε στον πάγκο του συλλόγου με την αποστολή να τον οδηγήσει στον προβιβασμό στη Serie A και το πέτυχε, κατακτώντας τον τίτλο της Serie B. Παρ’ όλα αυτά, αποχώρησε από τον πάγκο, μετά από διαφωνίες με τον πρόεδρο του συλλόγου, Ενρίκο Πρετζιόζι, ακόμα ένα ιταλικό “διαμάντι”. Λίγο αργότερα η Τζένοα τιμωρήθηκε με υποβιβασμό στη Serie C1 για οικονομικές απάτες. Στην Ουντινέζε έπεσε θύμα της κόντρας του αστεριού της ομάδας, Βιτσέντζο Ιακουίντα, με τη διοίκηση. Ο Ιταλός επιθετικός επιθυμούσε να πάρει μεταγραφή σε μεγάλη ομάδα, η διοίκηση δεν τον άφηνε και ο Ιακουίντα δήλωνε τραυματίας στα περισσότερα ματς, μερικά εκ των οποίων αυτά κόντρα στην Μπαρτσελόνα στο Champions League. Στην τελευταία προπονητική αποστολή του, στη Λιβόρνο, το μενού ήταν το συνηθισμένο: ο Κόσμι λατρεύτηκε από τους φιλάθλους, αλλά με τον εξίσου ιδιαίτερο πρόεδρο, Αλντο Σπινέλι, ήρθε σε ρήξη. Οι “αγεφύρωτες διαφωνίες” που είχαν μεταξύ τους τον οδήγησαν στην παραίτηση τον Ιανουάριο του 2010. Μετά από την πίεση του κόσμου που επέλεξε το “στρατόπεδο” του προπονητή, ο Σπινέλι συναντήθηκε με τον Κόσμι, του δήλωσε ότι δεν κάνει αποδεκτή την παραίτηση και αφού τα βρήκαν, η συνεργασία ανανεώθηκε. Οι δυο τους άντεξαν μόλις 3 μήνες ακόμα σε κοινό βίο και ο Κόσμι έφυγε και πάλι, αρχές Απριλίου, ωστόσο αυτήν τη φορά η Λιβόρνο έμοιαζε καταδικασμένη σε υποβιβασμό.
7. Και θύμα ληστείας…
Ακόμη…
* Το 2004 εξέδωσε την αυτοβιογραφία του υπό τον τίτλο “L’ Uomo del Fiume” (=”ο άνθρωπος-ποταμός”, η οποία κατέκτησε βραβείο για το σημαντικότερο αθλητικό βιβλίο της χρονιάς.
* Το όνομά του και η ενασχόλησή του με τον αθλητισμό οφείλεται στον πατέρα του που έχασε σε ηλικία 10 ετών. Ο Αντόνιο Κόσμι είχε λατρεία για τον κορυφαίο Ιταλό ποδηλάτη του παρελθόντος, Φαούστο Κόπι, και έδωσε το όνομα Σέρσε στον γιο του προς τιμήν του αδερφού του Κόπι, Σέρσε Κόπι, επίσης ποδηλάτη, ο οποίος έχασε την άδοξα ζωή του σε ένα ατύχημα εν ώρα αγώνα το 1951.
* Ο Κόσμι είναι απόφοιτος της περίφημης προπονητικής σχολής του Κοβερτσιάνο. Ηταν αριστούχος στην τάξη του και καθόταν στο ίδιο θρανίο με τον σπουδαίο βετεράνο Ιταλό διεθνή, Αντόνιο Καμπρίνι, με τον οποίο είναι φίλος. Σημαντικά μαθήματα, πάντως, πήρε παρακολουθώντας τον Ζντένεκ Ζέμαν από κοντά στις προπονήσεις, αποκτώντας την ίδια φιλοσοφία, αφού προτιμά το επιθετικό ποδόσφαιρο και το σκορ 4-3 αντί του 1-0.
* Είναι παντρεμένος (Ρόζι το όνομα της συζύγου του) και έχει δύο παιδιά.
Μία εντυπωσιακή ιστορία έλαβε χώρα μετά την ισοπαλία 2-2 της Μπρέσια με την Μπολόνια, τον Σεπτέμβριο του 2007. Ο Κόσμι πάρκαρε το αυτοκίνητό του, όταν δύο άντρες πάνω σε ένα σκούτερ τον πλησίασαν. Ο ανυποψίαστος προπονητής κατέβασε το παράθυρο θεωρώντας ότι είναι φίλαθλοι που θέλουν να του μιλήσουν και ένας από αυτός, με ναπολιτάνικη προφορά, του ζήτησε τα ρολόγια του. Ο Κόσμι παρέδωσε τα δύο ρόλεξ που είχε στην κατοχή του και οι δύο κλέφτες τράπηκαν σε φυγή. Ο ίδιος του κυνήγησε για ένα διάστημα με τα πόδια, αλλά δεν κατάφερε κάτι. Το περιστατικό έγινε αμέσως γνωστό μέσω των ΜΜΕ, με τον ίδιο να δηλώνει το αλησμόνητο: “Αμέσως μόλις μας κλέψανε το παιχνίδι, εμένα μου έκλεψαν και τα ρολόγια” .
8. Ο Κόσμι και η μουσική
Στον ελεύθερο χρόνο του ο Κόσμι προτιμά να συναντά παλιούς φίλους και δη από την Περούτζια και να πηγαίνει σε ήσυχα μέρη, όπου “μόνο οι αγριόχοιροι μπορούν να προσεγγίσουν”. Σημαντικό κομμάτι της ζωής του αποτελεί η μουσική. Εχει μία ιδιαίτερη προτίμηση στον Μπετόβεν και τον Ρέι Τσαρλς, ωστόσο δηλώνει ότι ακούει όλα τα είδη. Οταν οδηγεί, όμως, είναι συγκεκριμένος και ακούει μόνο Ντε Αντρέ, Γκαμπέρ και Πατ Μέθενι, σε κλασικά τζαζ κομμάτια. Στο σπίτι του, μία μεζονέτα πολλών τετραγωνικών μέτρων με εντυπωσιακό και καταπράσινο κήπο σαν δάσος, δεσπόζει ένα υπερσύχρονο dj set στο οποίο ο Κόσμι κατά καιρούς σκρατσάρει…
9. Εμπνέοντας των κωμωδία
Το παρουσιαστικό και η συμπεριφορά του Κόσμι εντός αγωνιστικού χώρου θυμίζουν καρικατούρα. Ο Ιταλός δεν διστάζει να εκφράσει με κάθε τρόπο να έντονα συναισθήματά του κατά τη διάρκεια αγώνων και φωνάζοντας, βρίζοντας, κουνώντας τα χέρια, κλοτσώντας τους πάγκους αποτελεί διαρκή πηγή έμπνευσης για τηλεοπτικά βίντεο και σκετσάκια. Ο Ιταλός κωμικός Μαουρίτζιο Κρότσα βρήκε τη… Μούσα του στο πρόσωπο του Κόσμι, σατιρίζοντάς τον σε κάθε ευκαιρία.
Ο Μαουρίτζιο Κρότσα
10. Η αναγνώριση του Κόσμι
Στις 19 Φεβρουαρίου του 2001, στο Μαρσιάνο, τη γενέτειρα της μητέρας του, Ιόλε, ο Κόσμι παρέλαβε δια χειρός Τζιοβάνι Τραπατόνι το “βραβείο Νέστορα”, ως η κορυφαία αθλητική φιγούρα της Ούμπρια. Μία πολύ σημαντική τιμή για τον τότε προπονητή της Περούτζια, η οποία στο παρελθόν είχε αποδοθεί σε διάσημους συντοπίτες του, όπως ο πυγμάχος Τζιανφράνκο Ρόζι, ο ποδοσφαιριστής Φαμπρίτσιο Ραβανέλι, ο βολεϊμπολίστας Αντρέα Σαρτορέτι και ο καλαθοσφαιριστής Ρομπέρτο Μπρουναμόντι. “Για εμένα, ένα γέννημα-θρέμμα της Περούτζια και πρώην μέλος των φανατικών, κάθε νίκη με την ομάδα είναι ακόμα πιο όμορφη”, δήλωνε τότε ο Κόσμι.