Παθήματα και μαθήματα

Οι σχέσεις του υπόλοιπου μπασκετικού πλανήτη με τον… πλανήτη ΝΒΑ πέρασαν από πολλές φάσεις μέχρι να φτάσουμε στη νέα εποχή τηςPaxAmericanaστο μπάσκετ. Οι Αμερικάνοι απέδειξαν και στον χθεσινό ημιτελικό με τους Λιθουανούς το αυτονόητο: Δεν έχουν αντίπαλο, όσο οι υπόλοιπες εθνικές ομάδες δεν θα διαθέτουν τη διάρκεια, το βάθος και το ταλέντο τους. Ειδικά, αν σε όλα αυτά προστεθεί το γεγονός ότι ο μόνιμος, στον πάγκο της ομάδας, Μάικ Σιζέφσκι έχει πλέον αφήσει στο σπίτι του στη Βόρεια Καρολίνα τις κολεγιακές ‘’εμμονές’’ του και τα καλοκαίρια εμφανίζεται με ‘’Ευρωπαϊκό’’ προπονητικό προφίλ.

Προσπάθησα να καταγράψω χρονικά τις διαφορετικές φάσεις και τα κομβικά σημεία της ιστορίας στις σχέσεις των Αμερικάνων με το υπόλοιπο μπάσκετ. Ίσως έτσι δοθούν μερικές εξηγήσεις για την κυριαρχία τους. Εξαίρεσα εσκεμμένα την ήττα τους στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972 στο Μόναχο. Ήταν μια ψευδεπίγραφη νίκη των Σοβιετικών και στην ουσία δεν άλλαξε, ούτε διαφοροποίησε τίποτε τα επόμενα χρόνια….

Κολεγιακές ομάδες

1984: Βρισκόμαστε ακόμη στην εποχή που οι Αμερικάνοι παρουσιάζουν κολεγιακές ομάδες στις διεθνείς διοργανώσεις αλλά παραμένουν ανίκητοι. Ακόμη και διάφορες εθνικές ομάδες άλλων χωρών που πήγαιναν στην Αμερική για περιοδείες (συνήθως κάθε Νοέμβριο λίγο πριν την επίσημη έναρξη της κολεγιακής σεζόν) γύριζαν ταπεινωμένες στην Ευρώπη έχοντας χάσει με απίστευτες διαφορές από κολέγια της σειράς. Θυμηθείτε, τι έγινε με τη δική μας εθνική που πήγε στην Αμερική την εποχή της μεγάλης ακμής της με όλα τα αστέρια του Ευρωμπάσκετ του 1987 και δεν μπόρεσε να κερδίσει άσημα κολέγια όπως το Φόρνταμ. Το 1984 οι Αμερικάνοι παρουσίασαν τη δεύτερη dreamteamτους.

Η πρώτη ήταν αυτή που είχε παίξει στους Ολυμπιακούς της Ρώμης το 1960 με Τζέρι Λούκας, Όσκαρ Ρόμπερτσον και Τζέρι Ουέστ. Ο Μπόμπι Νάιτ περίμενε πως και πως τους Ρώσους. Φανατικός αντικομμουνιστής είχε δηλώσει “περιμένω τον νάνο τον Γκομέλσκι και την ομάδα του να τους δείξω πως παίζεται μπάσκετ’’. Το μποϊκοτάζ των Ολυμπιακών μετέτρεψε σε τυπική διαδικασία την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου από τις ΗΠΑ και εκτόξευσε στα ύψη την αξία ενός παίκτη που έγινε ο απόλυτος σταρ: Του Μάικλ Τζόρνταν. Πολλοί υποστήριζαν εκείνες τις μέρες ότι οι Σοβιετικοί θα μπορούσαν να τους κτυπήσουν μέσα στο σπίτι τους. Ας μου επιτραπεί να αμφιβάλλω.

H μεγάλη αλλαγή

1987-88: Η χρονιά που οδήγησε στη μεγάλη αλλαγή. Οι Σοβιετικοί με ένα ασύλληπτο Σαμπόνις κερδίζουν στον ημιτελικό των Ολυμπιακών της Σεούλ τις ΗΠΑ που έχουν παρουσιάσει μια ομάδα με 11 έγχρωμους και πίσω στη χώρα ποτέ δεν σταμάτησαν οι κατηγορίες για τον κόουτς Τόμπσον και τις επιλογές τους.

Οι Αμερικάνοι είχαν γνωρίσει άλλη μια οδυνηρή ήττα στο “φέουδό” τους, τους Παναμερικανικούς Αγώνες που είχαν γίνει στην Ιντιανάπολη και είχαν πέσει θύμα των Βραζιλιάνων και του σουτέρ φονιά Οσκάρ Σμιντ. Ο Ντέιβιντ Στερν στο τέλος των Ολυμπιακών Αγώνων της Σεούλ εγείρει θέμα συμμετοχής των επαγγελματιών στη διοργάνωση. Κάθε ήττα του αμερικάνικου μπάσκετ το θεωρούσε ως πλήγμα και κύρος στο γόητρο και τα έσοδα του ΝΒΑ.

Η Dream Team

1992: Τα πάντα αλλάζουν με την εμφάνιση της ομάδας που κρατάει τον τίτλο τηςDreamTeam. Ξεπέρασε τα κατορθώματα των ομάδων του 1960 και του 1984 και έμεινε στη μνήμη όλων ως η απόλυτη μπασκετική μηχανή.

Ο υπόλοιπος πλανήτης που έβλεπε ΝΒΑ μόνο από την τηλεόραση, έστελνε ελάχιστους ξένους παίκτες στις επαγγελματικές ομάδες αισθάνεται το τέλειο δέος. Μόνο που τα επόμενα χρόνια τα σύνορα του ΝΒΑ ανοίγουν, οι αλλοδαποί πηγαίνουν πιο εύκολα εκεί και είναι αδύνατον στους Αμερικάνους να ξαναβρούν μια ομάδα με όλα τα ιερά τέρατα παρόντα.

Η αποκαθήλωση του “βασιλιά”

2002-2004: Πάλι στην Ιντιανάπολη, που όπως το Μόναχο στην Ευρώπη, είναι η πόλη των μεγάλων μπασκετικών εκπλήξεων και ανατροπών μοιάζει να έχει γεφυρωθεί το χάσμα! Η Αργεντινή γίνεται η πρώτη ομάδα που όχι απλά πλησιάζει το θαύμα, όπως είχε συμβεί δύο χρόνια νωρίτερα στο Σίδνεϊ, αλλά θα κερδίζει τους Αμερικάνους. Αμέσως μετά θα αποκλειστούν από τον τελικό με νέα ήττα από τη Γιουγκοσλαβία. Η αποκαθήλωση του “βασιλιά” έχει και συνέχεια.

Θα μείνουν εκτός τελικού και στην Αθήνα το 2004 χάνοντας πάλι από την Αργεντινή. Τα καμπανάκια χτυπάνε όπως δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα. Το ΝΒΑ και ηUSABasketballπου τυπικά έχει την ευθύνη για τη συγκρότηση, στελέχωση και οργάνωση της εθνικής ομάδας παίρνουν δύο δραστικές αποφάσεις. Σταματάνε τη λογική τωνparttimeπροπονητών και αναθέτουν το όλο ζήτημα στον Τζέρι Κολάντζελο. Ο Ιταλο-αμερικάνος πρώην ιδιοκτήτης των Φοίνιξ Σανς είναι άριστος γνώστης της Ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Αλλά και αυτός πρέπει να πάθει για να….μάθει.

Ο ελληνικός άθλος

2006: Στην Ιαπωνία ο ελληνικός άθλος και ο αποκλεισμός των Αμερικάνων από την εθνική μας είναι ουσιαστικά το τελευταίο μεγάλο πάθημα τους. Ο Σιζέφσκι, ένας μεγάλος δάσκαλος του κολεγιακού μπάσκετ και “τοτέμ” του πανεπιστημίου Ντιουκ ακολουθεί την πεπατημένη των προηγούμενων κόουτς της ομάδας.

Δημόσιες σχέσεις με τους παίκτες, μοιρασμένος χρόνος συμμετοχής και ελευθερία κινήσεων στο παρκέ πιστεύοντας ότι το ταλέντο είναι αρκετό. Αλλά η ελληνική άμυνα ζώνης και ταpick’n’rollτου μαθαίνουν ότι οι εποχές έχουν αλλάξει. Ο Σιζέφσκι εμφανίζεται πολύ διαφορετικός τα επόμενα χρόνια. “Τρέχει” την ομάδα με κανονικόrotation, την προετοιμάζει για όσα θα αντιμετωπίσει από αντιπάλους που παίζουν με εντελώς διαφορετικό στιλ και του παίρνει λίγο καιρό για να παντρέψει τέλεια το ταλέντο με την προπονητική καθοδήγηση.

Το χάσμα μεγαλώνει

2012: Οι Ολυμπιακοί του Λονδίνου αποδεικνύουν ότι το χάσμα ποτέ δεν είχε γεφυρωθεί και τα περιστασιακά παθήματα του αμερικάνικου μπάσκετ είχαν αφετηρία περισσότερο τη δική τους λανθασμένη και αλαζονική αντιμετώπιση των αντιπάλων. Η ομάδα που παρουσιάζουν στο Λονδίνο περιλαμβάνει στην ουσία μόνο ένα κλασικό σέντερ, τον Τάισον Τσάντλερ. Αλλά και τους καλύτερους εκείνη τη στιγμή μπασκετμπολίστες στον πλανήτη: Λεμπρόν, Ντουράντ, Κόμπε, Καρμέλο, τρεις σούπερ πλέι μέικερ (Ουέστμπρουκ, Ντερόν Ουίλιαμς, Κρις Πολ) και ουκ ολίγα εργαλεία τύπου Ιγκουοντάλα!

Ανατρέποντας τους μπασκετικούς κανόνες ο Σιζέφσκι παίζει για μεγάλα χρονιά διαστήματα με “ημίψηλα” σχήματα. Κερδίζουν όλα τα παιχνίδια πλην ενός με τη Λιθουανία με διαφορές από 26 πόντους και πάνω και μόνο απέναντι στους Ισπανούς που έχουν τη μισή ομάδα τους στο ΝΒΑ δυσκολεύονται στον τελικό. Οι δύο ομάδες ανανέωσαν το ραντεβού τους για φέτος αλλά μετά τον αποκλεισμό της Ισπανίας δημιουργείται πλέον ένα κλασικόwhatifπου θα μείνει ιστορικά αναπάντητο. Τι θα συνέβαινε αν έπαιζαν αντιμέτωπες ξανά στον τελικό της Κυριακής…