Εμείς και οι άλλοι (οπαδοί)
Ο Θέμης Καίσαρης γράφει για το πανό με την προσωπογραφία του Ομπράντοβιτς που άργησε κάμποσα χρόνια να εμφανιστεί στο κλειστό του ΟΑΚΑ και εξηγεί γιατί οι Έλληνες οπαδοί αγαπούν περισσότερο απ' όλους, τους εαυτούς τους.
Λατρεία, συγκίνηση, σεβασμός, ευγνωμοσύνη, νοσταλγία, θαυμασμός. Με μια λέξη αγάπη. Το να αμφισβητήσεις πως οι φίλοι του Παναθηναϊκού αγαπούν τον Ομπράντοβιτς είναι σαν να αμφισβητείς πως ο ήλιος βγαίνει απ’την ανατολή.
Όμως, τα όσα έγιναν στο κλειστό του ΟΑΚΑ το βράδυ της Πέμπτης είναι μια καλή αφορμή (και όχι αιτία) για να δούμε κάτι που έχω πολλές φορές θίξει σε ραδιοφωνικές συζητήσεις, αλλά ποτέ γραπτώς.
Οι οργανωμένοι οπαδοί των ομάδων στην Ελλάδα δεν αγαπούν κανέναν περισσότερο απ’τον εαυτό τους. Κι ο πιο εύκολος τρόπος να το διαπιστώσει κανείς είναι να κοιτάξει τα πανό τους.
Το τεράστιο πανό που δέσποζε στο ΟΑΚΑ, με τη μορφή του Ομπράντοβιτς και το “The king is back”, σαφώς και ήταν μια εκδήλωση αγάπης, έντονων συναισθημάτων από την πλευρά των οργανωμένων. Πέρασε ήδη στην ιστορία ως μια από τις εικόνες που θα χαρακτηρίζουν για πάντα τη βραδιά που ο Ζοτς επέστρεψε σπίτι του ως αντίπαλος.
Εσείς λοιπόν μπορεί να βλέπετε το πανό ως απόδειξη αγάπης. Εγώ το είδα (όπως και άλλα παρόμοια σε επιστροφές πχ Μποντιρόγκα) και αναρωτήθηκα: αφού τον αγαπάνε τόσο, γιατί δεν υπήρχαν πανό και σημαίες με το πρόσωπό του όλα αυτά τα χρόνια; Γιατί πρέπει να αποχωρήσει κάποιος (ή να φημολογείται πως αποχωρεί) για να φιλοτιμηθούν να φτιάξουν κάτι γι’αυτόν; Γιατί δεν το κάνουν όσο είναι ακόμα ενεργός και παρών;
Δεν χρειάζεστε εμένα να σας θυμίσω ούτε πόσα χρόνια έκατσε ο Ομπράντοβιτς στον Παναθηναϊκό ούτε τα επιτεύγματα που άφησε πίσω του ως αιώνια παρακαταθήκη. Κάποιοι λένε (και συμφωνώ) πως είναι η μεγαλύτερη προσωπικότητα που πέρασε ποτέ απ’όλα τα τμήματα του συλλόγου.
Λοιπόν; Που είναι η σημαία με το πρόσωπό του, να κυματίζει για χρόνια στις κερκίδες; Που είναι τα πανό, με το όνομά του και λόγια ευγνωμοσύνης; Δεκατρία χρόνια πέρασαν, αναρίθμητες νίκες και τίτλοι και το μόνο που είδαμε ήταν εκείνο στο τελευταίο του Final Four: το πρόσωπο του Ζοτς, δίπλα στα χρόνια που πέρασε στην ομάδα και από κάτω η υπογραφή “αν είσαι γαύρος ξέρεις”. Καμία ένδειξη αγάπης, καμία αποθέωση. Βάλαμε το πρόσωπο του Ομπράντοβιτς για να πικάρουμε τους άλλους, με μια φράση βγαλμένη από δική τους οπαδική εφημερίδα.
Σαν να αφιερώνεις ένα τραγούδι αγάπης στη σύντροφό σου, με στόχο να την πεις στην πρώην σου ή στον αντιπαθητικό γείτονα. Τόσο χαμηλό επίπεδο. Την ίδια ώρα που στην Τουρκία αρκούν μερικοί μήνες (και κανένας τίτλος μέχρι στιγμής) για να τον βάλουν σε πανό οι οργανωμένοι της Φενέρ. “Οι στρατιώτες του Ομπράντοβιτς”.
Στο φινάλε, δεν χρειάζεται να πάμε πολύ μακριά. Ας κοιτάξουμε στην άκρη του πράσινου πάγκου, στη φιγούρα του Αλβέρτη. Αυτός κι αν είναι ο Mr. Panathinaikos. Βρίσκεται εκεί από τότε που πήγαινε ακόμα σχολείο και το Τρίποντο είχε συνέντευξή του με φωτογραφίες μέσα στην τάξη του Λυκείου Γλυφάδας.
Κανείς δεν αμφιβάλει πως αν ο Αλβέρτης “έκανε Ομπράντοβιτς” και επέστρεφε ως αντίπαλος στο ΟΑΚΑ θα έπεφταν και πάλι τα τσιμέντα και σίγουρα θα υπήρχαν και τεράστια πανό για εκείνον. Που είναι τα πανό και οι σημαίες με το πρόσωπό του τώρα που ο Αλβέρτης είναι παρών; Που ήταν όλα αυτά τα χρόνια που βρισκόταν πάντα εκεί, στο παρκέ ή λίγο έξω απ’αυτό, με σορτσάκι ή με πολιτικά;
Παντού
Εννοείται πως όλα αυτά δεν ισχύουν μόνο για το πράσινο πέταλο, αλλά για όλα τα πέταλα της Ελλάδας.
Ναι, τον αγαπούσαν πχ τον Ντέμη στο πέταλο στη Φιλαδέλφεια. Μόνο που για να εμφανιστεί πανό με το πρόσωπό του έπρεπε πρώτα ο Ντέμης να αποχωρήσει για την Ατλέτικο και να εμφανιστεί εκείνο το “ένα αστείο χαζό εμείς χωρίς εσένα”. Κι ούτε λόγος για κάτι σύγχρονο που να αφορά τον Μαύρο ή τον Σαβέφσκι. Ναι, λατρεύεται πχ ο Γκαρσία στη θύρα 4. Αλλά δεν υπάρχει κάτι με το πρόσωπό του, παρά μόνο εκείνο το “No Garcia, no party”, που (τι σύμπτωση) εμφανίστηκε όταν ο Πάμπλο δεν έπαιζε ή είχε διάφορα ντράβαλα.
Τα ίδια και στον Ολυμπιακό. Ούτε λόγος για κάτι που να αφορά τον Τζόρτεβιτς πχ, ούτε όσο έπαιζε, ούτε τώρα που είναι πια εκτός. Μια χαρά ξέρουν να αραδιάζουν τα ονόματα μεγάλων παικτών που έπαιξαν ή παίζουν ακόμα στον Ολυμπιακό. Αλλά, σιγά μην τους φτιάξουμε σημαίες ή πανό, σιγά μην βάλουμε τα πρόσωπά τους.
Κι αν κάπου, σε κάποιο πέταλο συμβεί κάτι τέτοιο, δεν παύει να είναι μειοψηφία, εξαίρεση. Ένα πανό, μια σημαία, ανάμεσα σε δεκάδες άλλα που δεν αναφέρονται στην ομάδα ή σε κάποιο πρόσωπο, αλλά αφορούν τους ίδιους τους οπαδούς ή τους “εχθρούς” τους.
“Εκεί”
Που υπάρχουν όλα αυτά που ζητάω και δεν τα βλέπω; Well, σε πολλά μέρη. Στο Ολντ Τράφορντ δεν περίμεναν να αποχωρήσει ο Φέργκιουσον για να κρεμάσουν το όνομά του σε πανό, παρότι είναι σχεδόν αχρείαστο αφού μιλάμε για άνθρωπο που έχει το άγαλμά του έξω απ’το γήπεδο και η κεντρική κερκίδα λέγεται “Sir Alex Ferguson Stand”. Ακόμα και το “The chosen one” που φτιάχτηκε για τον Μόγιες στην ουσία είναι τιμή στον Φέργκιουσον, που τον διάλεξε. Και εννοείται πως δεν περιμένουν να αποσυρθεί ο τεράστιος Γκιγκς: το “Ryan Giggs, tearing you apart since ‘99” κρέμεται εδώ και χρόνια στις κερκίδες, για να θυμίζει σε όλους το γκολ στον ημιτελικό με την Άρσεναλ. Σε κάθε ματς, όχι σε μια ξεχωριστή περίπτωση.
Ακόμα και στο “κρύο” “Στάμφορντ Μπριτζ”, που τους δίνουν πλαστικές σημαίες για να φτιαχτεί ατμόσφαιρα στην Ευρώπη, δεν περίμεναν να επιστρέψει ως αντίπαλος ο Ντρογκμπά για να φτιάξουν κάτι γι’αυτόν. Δεν περιμένουν να αποσυρθούν οι Τέρι-Λάμπαρντ για να κρεμαστούν τα “Super Frankie Lampard”, “John Terry’s Blue Army και “Captain, Leader, Legend”.
Τα ίδια (και καλύτερα βέβαια) στο Άνφιλντ. Σημαίες/πανό με το πρόσωπο του Τζέραρντ, αλλά και του “πρόσφατου” Σουάρες, του Μπενίτες δίπλα σ’αυτά των παλιών προπονητών, του Νταλκγλίς, του Κάραγκερ, κτλ. “Κάντε μας να ονειρευτούμε”, “Το μέλλον ανήκει σ’αυτούς που πιστεύουν στην ομορφιά των ονείρων τους”, στίχοι του Λένον. Αγάπη, στήριξη, επίπεδο.
Εδώ
Τα παιδιά στα πέταλα στην Ελλάδα δεν έχουν όρεξη και χρόνο για τέτοια πράγματα. Καταρχήν ακόμα και για την ενδυμασία τους προτιμούν ρούχα του συνδέσμου και όχι της ομάδας και είναι απασχολημένα με το να γράφουν και να ζωγραφίζουν όλα πράγματα. Πρώτα δεν γίνεται να μην έχουν ένα πανό που να γράφει από που είναι (“Galatsi”, “Petralona”) και να μην κρατάνε σημαίες/πανό με το όνομα του συνδέσμου. Αυτά αποτελούν εκδήλωση αγάπης όσο το να σε λένε Μπάμπη, να αγαπάς μια Κατερίνα και να έχεις γεμίσει τις ταμπέλες της εθνικής οδού γράφοντας με σπρέι ένα μεγάλο “ΜΠΑΜΠΗΣ”.
Μετά υπάρχουν και τα άγρια. Αυτά που έχουν ζωγραφισμένα έναν τύπο με καλυμμένο το πρόσωπο και σχεδόν πάντα κρατά ένα ρόπαλο στο χέρι, μη μας περάσουν και για τίποτα φλώρους, ή έχουν τον Ομπράντοβιτς να δέρνει τον Γιαννάκη, κτλ. Επίσης έχουμε και τα μηνύματα. Λευτεριά σε φυλακισμένα αδέρφια, αλληλεγγύη στους Σέρβους με τους οποίους κάνουμε δουλειές και εννοείται κι αυτά που βρίζουν τον όποιο αντίπαλο. Παίξτε μπάλα με των γάβρων τα κεφάλια, Διαμαντίδη ψόφα, κότες, λαγοί, κοτόπουλα κι άμα λάχει παίρνει η μπάλα και τίποτα πολιτικούς που εκείνη την περίοδο είναι εχθροί του υπέροχου κόσμου ή έστω “του μεγάλου προέδρου”, ή ακόμα και την ίδια τη διοίκηση, αν δεν τα έχει καλά με “τα παιδιά”.
Αν είμαστε τυχεροί, μια φορά στο τόσο, μπορεί και να δούμε κάτι που μπορεί να μην έχει να κάνει με αισθήματα αγάπης, αλλά τουλάχιστον βγάζει ένα υγιές γέλιο. Σαν την ανταλλαγή ειρωνείας μεταξύ ΠΑΟΚτσήδων και Ηρακληδέων, με το “Μια πόλη, μια ομάδα, μια τζατζίκι, μια πατάτες” και το “Μια πόλη, μια ομάδα, μια στη Β’, μια στη Γ’”. Το καλύτερο που μπορούμε να ελπίζουμε.
(Προτίμησα να μη βάλουμε φωτογραφίες απ’όλα αυτά, δεν υπάρχει λόγος να αναπαραχθούν για πολλοστή φορά.)
Συνέπεια
Αν στα σωστά ξένα πέταλα πέταλα η αγάπη και η στήριξη αντικατοπτρίζεται στο 99% των περιπτώσεων και το 1% αφορά μόνο τους ίδιους τους οργανωμένους, τότε στην Ελλάδα τα νούμερα είναι αντεστραμμένα: Το μυαλό δουλεύει κατά 99% μόνο για πράγματα που αφορούν τους ίδιους τους οργανωμένους και τους εχθρούς τους. Το 1% είναι οι εξαιρέσεις, που σχετίζονται κυρίως με ξεχωριστές περιπτώσεις, όπως οι επιστροφές/αποχωρήσεις σημαντικών προσώπων και τα κορεό. Όμως, είμαστε αυτό που κάνουμε με συνέπεια.
Η συνεπής και διαχρονική έκφραση των οργανωμένων μέσω των πανό/σημαιών αποτελεί τη Νο1 απόδειξη πως δεν αγαπούν κανέναν περισσότερο απ’τους εαυτούς τους. Αποδεικνύεται με μια ματιά σε οποιοδήποτε πέταλο, σε οποιονδήποτε τυχαίο παιχνίδι, που δεν αποτελεί εξαίρεση για κάποιον λόγο, όπως το βράδυ της Πέμπτης στο κλειστό του ΟΑΚΑ.
