Η ανατομία της οργής
Ο Κώστας μου εξιστορούσε μία ημέρα πριν από τον αγώνα του Κυπέλλου με την ΑΕΚ το πόσο τον ενόχλησε στο παιχνίδι με ΠΑΟΚ-Ολυμπιακός ένας τύπος ηλικίας γύρω στα 40 με αξιοπρεπή εξωτερική εμφάνιση που ήταν “φορτωμένος” με δυναμιτάκια στην “Θ7” και προσπαθούσε να τα πετάξει κατά των παικτών του Ολυμπιακού. Μου ανέπτυξε μάλιστα ολόκληρη θεωρία για τις ακραίες αντιδράσεις των συνοπαδών του, για τα τα δικά του “μη” τα οποία ήταν τα “θέλω του” όταν ήταν μικρότερος, μου εξήγησε ότι οι καιροί έχουν αλλάξει οπότε θα πρέπει να αλλάξει και η οπαδική κουλτούρα και ότι ο Θόδωρος Ζαγοράκης θα μπορούσε να κάνει δύο- τρία πράγματα παραπάνω κατά την παρουσία του στον ΠΑΟΚ.
Η Τούμπα παραδοσιακά ήταν μία έδρα φόβητρο για τους αντιπάλους. Ο μύθος στήθηκε από τις θερμές εκδηλώσεις των οπαδών του ΠΑΟΚ με αφετηρία αυτές της “Θ4” οι οποίες στο πλαίσιο του αγώνα σταματούσαν στο… κάγκελο. Τις δεκαετίες που “χτίζονταν” αυτός ο μύθος ο “Δικέφαλος του Βορρά” είχε οπαδικό κίνημα το οποίο είχε πάθος αλλά δεν έφτανε, τουλάχιστον, εντός του γηπέδου σε ακρότητες που να δυσφημούν τον σύλλογο.
Το ποδόσφαιρο είναι ένα λαοφιλές άθλημα το οποίο προκαλεί ακραίες συγκινήσεις σ’ όποιον συμμετέχει στο event των 90 λεπτών. Ανεξαρτήτως από την κουλτούρα του, την παιδεία του, την αισθητική του και την επαγγελματική του θέση. Η διαφορά είναι ότι ανάλογο με το πνευματικό υπόβαθρο που έχει ο καθένας είναι και το pick του τρόπου αντίδρασης. Λειτουργεί περίπου σαν φρένο στις ακρότητες.
Υπό μία έννοια ο κάθε οπαδός έχει στα χέρια του ένα μικρό κομμάτι εξουσίας το οποίο μεγαλώνει με την οπαδική συσπείρωση. Αυτό είναι ένα δεδομένο. Από εκεί και πέρα το ζητούμενο είναι κατά πως διαχειρίζεται αυτή την εξουσία. Η μία εκδοχή είναι να την διαχειριστεί προς όφελος της ομάδας προσφέροντας της ηθική στήριξη και ασκώντας κριτική, αλλά όχι επιλεκτική. Μέχρις αυτού του επιπέδου όλα λογικά είναι. Όταν όμως το πράγμα ξεφύγει και το οπαδικό κίνημα, ανεξαρτήτως ομάδας, αποτελεί μία μορφή παραδιοίκησης ήτοι δηλαδή αρχίζει και κάνει κακή διαχείριση της οπαδικής εξουσίας, και οι κερκίδες γίνουν θερμοκήπιο ανάπτυξης κάθε λογής παράνομης δράσης τότε το πράγμα ξεφεύγει και οι οπαδοί δεν εξυπηρετούν τον θεσμικό τους ρόλο ούτε τα συμφέροντα της ομάδας.
Σ’ ένα γήπεδο οι απόψεις για τις διοικητικές ή τις προπονητικές επιλογές είναι μετά τον αγώνα περισσότερες απ’ όσους παρακολούθησαν το παιχνίδι. Στην δημοκρατία της σκέψης όλοι έχουν δικαίωμα να διαφωνούν σκεπτόμενοι, ακόμη και να εκφράζουν δημοσίως την άποψη τους. Το πρόβλημα ξεκινάει από τη στιγμή που θέλουν με το έτσι θέλω να επιβάλουν την άποψη τους. Πολύ περισσότερο όταν εκτρέπονται γιατί κάποιοι τους φούσκωσαν τα μυαλά και τους έκαναν εξάρτημα ενός “μηχανσιμού” ελέγχου της εξουσίας.
Παρόμοια φαινόμενα τα συναντάμε σε πολλές εκφάνσεις της ζωής. Στην πολιτική, την αθλητική την οικονομική. Η εξουσία είναι γλυκιά και η κατάκτηση της συνήθως έχει ιδιοτελή ερείσματα και επιδιώκεται με ανήθικους τρόπους.
Η νίκη της κάθε ομάδας είναι αυτοσκοπός, αλλά τα αποτελέσματα, πλην των στημένων αγώνων, δεν τα αγοράζει κάποιος από το σούπερ μάρκετ. Και η ήττα είναι κομμάτι του κάθε παιχνιδιού, και προκαλεί σ’ όλους τους οπαδούς όλων των ομάδων θυμό. Το μόνο που διαφέρει είναι το μέγεθος του θυμού.
Οι ομάδες πάντα έχουν συνέχεια. Εκείνα που αλλάζουν είναι τα πρόσωπα.
Όσοι μπουκάρουν στο γήπεδο κατ’ ανάγκην: πρώτον δεν είναι οπαδοί της ομάδας, κατά δεύτερον δεν είναι σίγουρη η επιδίωξη τους, κατά τρίτον ελέγχεται η πνευματική τους διαύγεια. Άρα η όποια αστυνόμευση μπορεί να αποτελεί μία καλή λύση, αλλά όχι και η αποτελεσματικότερη, ούτε η μοναδική. Σε μία κοινωνία όπου κυριαρχεί η αδικία και ο εκμαυλισμός συνειδήσεων, απουσιάζει η δικαιοσύνη και η αξιοκρατία εύκολα μπερδεύεται ένα μυαλό και κάνει πράγματα που δεν τα χωράει ανθρώπινος νους. Το “έργο” το ξέρουν όλοι οι πρόεδροι, αλλά ελάχιστοι τόλμησαν να ακουμπήσουν το σπυρί.
