Οι προπονητές που έγραψαν ιστορία

Ενας
προπονητής εμπνέει. Αποτελεί τον καθοδηγητή ενός ποδοσφαιρικού συνόλου. Δεν είναι πολλοί εκείνοι όμως που μπορούν να καυχηθούν ότι έχουν αφήσει το
στίγμα τους στην ευρωπαϊκή σκηνή του αθλήματος. Το
contra.gr συνέλεξε δέκα ανθρώπους που κάθισαν ή συνεχίζουν να κάθονται στην άκρη του πάγκου και αποτελούν σημείο αναφοράς.

Χοσέ Βιγιαλόνγκα

Χοσέ Βιγιαλόνγκα Γιορέντε. Ο άνθρωπος που απεβίωσε τον Αύγουστο του 1973 σε ηλικία μόλις 54 ετών, έχει την τιμή να είναι κάτοχος δύο σημαντικών πρωτείων.Αυτό που δεν πρόκειται να του στερήσει ποτέ κανείς, είναι το ότι το 1956 έγινε ο πρώτος τεχνικός στην ιστορία που κατακτά το Τσάμπιονς Λιγκ. Καθοδηγώντας την αρμάδα των Ντι Στέφανο,Μουνιόθ, Ριάλ και… σία. Το συναρπαστικό είναι ότι στις 13 Ιουνίου του 1956, οπότε και έφτανε στον ύψιστο θρίαμβο, ήταν μόλις 36 ετών και 184 ημερών, ήτοι ο νεαρότερος προπονητής, μέχρι σήμερα, που αγγίζει (δίχως να πληρώσει στο μουσείο) το Ιερό Δισκοπότηρο. Το 1962 προσελήφθη από την ισπανική ποδοσφαιρική ομοσπονδία και δύο χρόνια αργότερα κατέκτησε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα.

Ελένιο Χερέρα

Γεννημένος στην Αργεντινή από Ισπανούς γονείς, μετανάστευσε στο Μαρόκο, έπαιξε ποδόσφαιρο στη Γαλλία, μεγαλούργησε προπονητικά στην Ιταλία. Ο Ελένιο Χερέρα ταυτίστηκε με την Ιντερ των 60’s, κατακτώντας δύο φορές το Τσάμπιονς Λιγκ, το 1964 και το ’65. Ηταν ο πρώτος τεχνικός ο οποίος απαγόρευσε το κάπνισμα και το πιοτό στους παίκτες του, πρόσεξε το διαιτολόγιό τους και εφάρμοσε σιδηρά πειθαρχία. Θρυλείται ότι πριν από έναν αγώνα των “νερατζούρι” στην πρωτεύουσα, απέκλεισε από την αποστολή ποδοσφαιριστή επειδή δήλωσε στον Τύπο ότι η ομάδα ήρθε να παίξει στη Ρώμη. ” Επρεπε να πεις ότι η ομάδα ήρθε να νικήσει στη Ρώμη“, η αποστομωτική απάντηση. Ήταν ο δημιουργός του κατενάτσιο (5-3-2). Στην ουσία όμως, πρόκειται για εκείνον που κατέχει την παγκόσμια πατέντα της αντεπίθεσης. Η ομάδα του μαζευόταν πίσω από την μπάλα και τη σέντρα αλλά όποτε εξασφάλιζε την κατοχή, ποιος την έπιανε. Εκείνη η Ιντερ έμεινε στην ιστορία ως “η Ιντερ του Χερέρα”.

Ρίνους Μίχελς

Αν ο Ερέρα ήταν υπέρμαχος του αποτελέσματος, ο Ρίνους Μίχελς θαυμάστηκε για το ότι συνεισέφερε τα μέγιστα στην εξέλιξή του ποδοσφαίρου. Κάθισε στον πάγκο του Αγιαξ, πήρε ένα Πρωταθλητριών και επέτρεψε στον Στέφαν Κόβατς, τον διάδοχό του, να πάρει ακόμη δύο με… σβηστές μηχανές. Πρόκειται για τον άξιο συνεχιστή του Ολοκληρωτικού Ποδοσφαίρου, το οποίο είχε εισάγει ως νοοτροπία ο Τζακ Ρέινολντς τη δεκαετία του ’40. Χώρος και ταχύτητα. Αυτές ήταν οι δύο συνισταμένες στις οποίες στηρίχθηκε ώστε να παρουσιάσει μία τέλεια μηχανή. Τον Αγιαξ των δέκα ποδοσφαιριστών δίχως συγκεκριμένη θέση και του τεχνητού οφσάιντ. Μετέφερε τις περγαμηνές του στην εθνική Ολλανδίας το 1974. Μία βασίλισσα που συγκλόνισε το παγκόσμιο στερέωμα αλλά έμεινε δίχως στέμμα.

Ερνστ Χάπελ

Πολλοί λένε πως ο Αγιαξ είναι το σήμα κατατεθέν του ολλανδικού ποδοσφαίρου. Η πρώτη ομάδα της χώρας όμως που κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών είναι η Φέγενορντ, το 1970. Αρχιτέκτονας της επιτυχίας δεν ήταν άλλος από τον Ερνστ Χάπελ, ο οποίος το 1983 έμελε να γίνει ο πρώτος κόουτς που σήκωσε το τρόπαιο με δύο διαφορετικές ομάδες. Στην Αθήνα, με το Αμβούργο του Φέλιξ Μάγκατ να ξεπερνάει το εμπόδιο της Γιουβέντους. Αργότερα, θα τον… ισοφάριζε ένας άνθρωπος ο οποίος θα δούμε παρακάτω. Ο μακαρίτης Αυστριακός έχει μείνει στην ιστορία, εκτός των ικανοτήτων του στον πάγκο, και για το πόσο ολιγόλογος ήταν. Το 1978 ήταν στον πάγκο της εθνικής Ολλανδίας. Πριν τον τελικό με την Αργεντινή, η ομιλία προς τη βασική ενδεκάδα περιορίστηκε σε δύο λέξεις: ” Κύριοι, νίκη“.

Φέρεντς Πούσκας

Οι προπονητικές περγαμηνές του αείμνηστου Φέρεντς Πούσκας δεν συναγωνίζονται τις αγωνιστικές του. Σε καμία περίπτωση. Ως παίκτης, μάγεψε με τη φανέλα της Ρεάλ Μαδρίτης (514 γκολ σε 529 ματς) και της εθνικής Ουγγαρίας (84 στα 85). Ως προπονητής όμως, άγγιξε αυτό που οι αγγλικές εφημερίδες έγραψαν μετά τον προημιτελικό του Παναθηναϊκού με την Εβερτον στο “Γκούντισον Παρκ”: Θαύμα. Εφερε μία ελληνική ομάδα στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Το βράδυ της 2ας Ιουνίου του 1971 ο Αγιαξ αποδείχτηκε ανυπέρβλητο εμπόδιο αλλά για σταθείτε. Μια ελληνική ομάδα στον μεγάλο τελικό. Τι άλλο να ζητήσει κανείς; Όταν ο Αριστείδης Καμάρας τον πλησίασε μετά το χαμένο ματς και του είπε: ” Κόουτς, χάσαμε. Καταστροφή“, ο Μαγιάρος χαμογέλασε και του απάντησε με ερώτηση: ” Εχω χάσει τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, πιστεύεις ότι αυτό είναι χειρότερο;“. Αναφερόταν στον τελικό του Μουντιάλ του 1954, στον οποίο η Ουγγαρία είχε προηγηθεί 2-0 της Γερμανίας αλλά εν τέλει έχασε 2-3.

Μπράιαν Κλαφ

Η Νότιγχαμ Φόρεστ ήταν μία μέτρια ομάδα της δεύτερης κατηγορίας του αγγλικού ποδοσφαίρου. Όλα αυτά μέχρι το 1975, οπότε και τα ηνία ανέλαβε ο απολαυστικός Μπράιαν Κλαφ. Ο αείμνηστος τεχνικός, στην πρώτη φουλ σεζόν του στο “Σίτι Γκράουντ” ανέβασε την ομάδα στην πρώτη κατηγορία. Στην πρώτη περίοδο κατέκτησε πρωτάθλημα και Λιγκ Καπ. Στην πρώτη συμμετοχή της στο Πρωταθλητριών, η Νότιγχαμ, κατέκτησε το τρόπαιο (1979). Την επόμενη χρονιά συμμετείχε ως κάτοχος του τροπαίου. Απέκλεισε τη Λίβερπουλ και διατηρήθηκε στην ευρωπαϊκή κορυφή. Ένα εγχώριο πρωτάθλημα, δύο Πρωταθλητριών. Ασύλληπτο. Λάτρης της μακρινής μπαλιάς, έχει μείνει στην ιστορία για αναρίθμητες ατάκες του. Όταν ρωτήθηκε για τις αμφιλεγόμενες τακτικές συμπεριφοράς του απέναντι στους παίκτες, απάντησε: ” Τους ρωτάω τι νομίζουν πως πρέπει να γίνει, συζητάω για περίπου 20 λεπτά μαζί τους και μετά αποφασίζω πως έχω δίκιο“.

Οτμαρ Χίτσφελντ

Χαμηλό προφίλ, πεισματάρης μέχρι τελικής πτώσεως αλλά και πανούργος. Ο Οτμαρ Χίτσφελντ έγινε ο δεύτερος τεχνικός στην ιστορία του Τσάμπιονς Λιγκ που κατακτά το Τσάμπιονς Λιγκ με δύο διαφορετικές ομάδες. Το 1991 συμφώνησε να αναλάβει την Μπορούσια Ντόρτμουντ, μία ομάδα που δεν ήξερε τι θα πει τρόπαιο 35 χρόνια. Το 1995 όμως έφτασε στην κατάκτηση της Μπουντεσλίγκα, επίτευγμα που επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά. Η στιγμή του θριάμβου όμως ήρθε τον Μάιο του 1997, όταν στο Ολίμπια Στάντιον κατάκτησε το Ιερό Δισκοπότηρο, απέναντι στη Γιουβέντους. Γερμανός προπονητής, με γερμανική ομάδα, στη Γερμανία. Ηδονή. Την επόμενη περίοδο έμεινε στη Βεστφαλία ως εκτελεστικός διευθυντής, για να πάει στην Μπάγερν το 1998. Αφού υπέστη το σοκ του 1999 στον τελικό με τη Γιουνάιτεντ, πήρε την εκδίκησή του το 2001, με αντίπαλο τη Βαλένθια. Δεύτερη κούπα, με δεύτερη γερμανική ομάδα.

Αρίγκο Σάκι

Τέσσερα χρόνια στη Μίλαν, δύο Κύπελλα Πρωταθλητριών αλλά πάνω απ’ όλα, η δημιουργία της τεράστιας ομάδας του ολλανδικού τρίο των Ράικαρντ, Γκούλιτ, Φαν Μπάστεν. Ο Αρίγκο Σάκι, έφτασε δύο φορές στον στόχο του σε διάστημα 12 μηνών παρά μίας μέρας. Στις 24 Μαΐου του 1989, οι “ροσονέρι” διέλυαν τη Στεάουα με 4-0, ενώ στις 23 Μαΐου του 1990 ήταν η σειρά της Μπενφίκα να υποταχθεί εξ αιτίας ενός τέρματος του Φρανκ Ράικαρντ. Το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ και το Διηπειρωτικό ολοκλήρωσαν το παλμαρέ του. Επόμενος σταθμός ήταν η θέση του ομοσπονδιακού τεχνικού της Ιταλίας αλλά κατά την πενταετή θητεία του δεν κατάφερε να οδηγήσει τη “σκουάντρα ατζούρα” στην επιτυχία. Χαλαρός χαρακτήρας, έμεινε στην ιστορία περισσότερο ως διαχειριστής της ψυχολογίας των ποδοσφαιριστών παρά για τις καινοτομίες ή τις ιδιοφυείς τακτικές του. Δεν είναι τυχαίο ότι στα νιάτα του πουλούσε παπούτσια. Ουδέποτε έπαιξε ποδόσφαιρο επαγγελματικά.

Φάμπιο Καπέλο

Το Τσάμπιονς Λιγκ δεν είναι μία διοργάνωση η οποία… πάει ιδιαίτερα στον Φάμπιο Καπέλο. Η σπεσιαλιτέ του είναι τα εγχώρια πρωταθλήματα. Δώστε του λίγκες και πάρτε του την ψυχή. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως οι φίλοι του αθλήματος πρόκειται να ξεχάσουν την παράσταση που έδωσε στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας η δική του Μίλαν. Το αουτσάιντερ, απέναντι στο μεγάλο φαβορί, την Μπαρτσελόνα. Με τιμωρημένους δύο στυλοβάτες της άμυνας, τους Φράνκο Μπαρέζι και Μπίλι Κοστακούρτα, οι “ροσονέρι” μετατρέπουν το ματς σε παράσταση για έναν ρόλο και το τελικό 4-0 φέγγει στα μάτριξ του ΟΑΚΑ. Καπέλο – Κρόιφ, σημειώσατε 1. Πήγε στη Ρεάλ Μαδρίτης σε δύο διαφορετικές περιόδους, κάθισε μία χρονιά και έφυγε αμφότερες με το πρωτάθλημα. Τώρα, τον περιμένει η πρόκληση με την εθνική Αγγλίας. Αμείλικτος σε θέματα πειθαρχίας, αποπνέει μία ανεξήγητη ηρεμία, σύμφωνα με κορυφαίους παίκτες που έχουν συναστραφεί μαζί του.

Σερ Αλεξ Φέργκιουσον

Πιεστικός όσο δεν πάει. Αθυρόστομος μέχρι σημείου να του βγει το παρατσούκλι “Sir Alex F*ckuson”. Λάτρης της μεθόδου “my way or the highway”. Με άλλα λόγια, ή ο παίκτης πάει με τα νερά του ή ξεχνάει την κόκκινη φανέλα και τις παραστάσεις στο Θέατρο των Ονείρων. Ποιος όμως μπορεί να πει πως ο Σερ Αλεξ Φέργκιουσον δεν είναι ένας εμβληματικός προπονητής, ο οποίος έχει σημαδέψει το αγγλικό και κατ’ επέκταση το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο; Κάθισε στον πάγκο των “κόκκινων διαβόλων” για πρώτη φορά στις 6 Νοεμβρίου του 1986. Τα πρώτα χρόνια δεν ήταν εύκολα. Τον Γενάρη του 1990, η Γιουνάιτεντ παίζει ματς Κυπέλλου με τη Νότιγχαμ Φόρεστ. Σε περίπτωση ήττας, ο Σκωτσέζος τεχνικός απολύεται. Η πρόκριση όμως έρχεται, εκείνος μένει και τα αποτελέσματα τα βιώνουμε μέχρι σήμερα. Καριέρα 22 ετών στον ίδιο πάγκο, δημιουργία τριών μεγάλων ομάδων. Πρώτα ήταν αυτή του Καντονά, ακολούθησαν οι Μπέκαμ, Γκιγκς, με τους Ρονάλντο, Ρούνι να σηματοδοτούν το παρόν. Αξέχαστες οι στιγμές του 1999, όταν οι Σέριγχαμ, Σόλσκιερ σκόραραν δύο γκολ στις καθυστερήσεις και η Μπάγερν έπεσε στο καναβάτσο του “Καμπ Νου”.