Ελλάδα – Σερβία: Αδέρφια στο μίσος, ξένοι στις αιτίες
Οι συγκρίσεις με την Ουγκάντα εξασθενούν. Δεν μας παίρνει. Ψάχνοντας για πλησιέστερες καταστάσεις, μία ματιά στους Σέρβους brata μας βολεύει. Εμείς τουλάχιστον κάναμε τελικό. Αυτοί τον ολοκλήρωσαν σε 2 ημέρες. Ακόμη και σε αυτήν την κόντρα, όμως, υστερούμε...
Εάν το μοναδικό ενθαρρυντικό του φετινού τελικού της ντροπής είναι ότι το ματς τελείωσε και δεν σκοτώθηκε κανένας, δεν είμαστε ένα βήμα μπροστά από τους Σέρβους. Ο δικός τους τελικός κυπέλλου μεταξύ Ερυθρού Αστέρα και Παρτιζάν διεκόπη την Κυριακή, αλλά οι περιστάσεις είναι διαφορετικές.
Η Σερβία πρόκειται ουσιαστικά για ένα απομεινάρι της άλλοτε κραταιάς Γιουγκοσλαβίας. Οι Delije και οι Grobari, οι φανατικότεροι οργανωμένοι των 2 συλλόγων, αποτελούνται από άτομα που έχουν βιώσει στο πετσί τους απανωτούς πολέμους, εμφυλίους και… παγκόσμιους (όταν απέναντί σου έχεις τις ΗΠΑ, τότε αναπόφευκτα η εξίσωση είναι εσύ against the world). Έχουν αντιμετωπίσει διαρκή πολιτική αστάθεια, ψυχροπολεμικό κλίμα και ακόμη και τώρα δεν βρίσκονται σε κοινωνική νηνεμία, με τα σύνορα να αποτελούν ρευστό θέμα.
Το διαφορετικό είναι εχθρός…
Οι γενιές των 20ρηδων και των 30ρηδων που παραδοσιακά πρωταγωνιστούν στα επεισόδια του večiti derbi (=αιώνιο ντέρμπι) διαθέτουν ένα υπόβαθρο που εξηγεί πολλά, έστω κι αν δεν τα δικαιολογεί. Το αίσθημα του συνόλου, του ομοϊδεατισμού, αναπόδραστα είναι περισσότερο ανεπτυγμένο από άλλους λαούς. Η ανάγκη να βρίσκεσαι σε οικείο περιβάλλον για να επιβιώσεις από τις νοσηρές καταστάσεις οδηγούν ταυτόχρονα σε καλλιέργεια απέχθειας για τη διαφορετικότητα. Είτε αυτή απαντάει σε φυλετικά κριτήρια είτε σε εθνικά είτε σε πολιτικά είτε και σε αθλητικά. Το διαφορετικό είναι εχθρός, παγιωμένη νόρμα που υποβόσκει στα τόσα περιστατικά επεισοδίων και ρατσισμού που αναδεικνύονται συχνά στη χώρα. Σε ποδοσφαιρικό επίπεδο, εξάλλου, η Σερβία βρίσκεται στο μικροσκόπιο της UEFA, μετά την εξαγωγή χουλιγκανισμού στην Ιταλία στα προκριματικά του Euro 2012 ή μετά τις ρατσιστικές προσβολές σε πρόσφατη αναμέτρηση με την Αγγλία σε επίπεδο κ-21.
Λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα, οι κάτοικοι μιας πανέμορφης χώρας έχουν καταφέρει (σε αθλητικό επίπεδο) να παράξουν το ίδιο απογοητευτικό αποτέλεσμα, αρχίζοντας, όμως, από μία τελείως διαφορετική αφετηρία. Οι 20ρηδες και οι 30ρηδες που πρωτοστάτησαν στα επεισόδια του Ελληνικού (υπήρχαν και προφανείς εξαιρέσεις) στερούνται -καλώς- εμπειριών κακουχίας. Συνδέουν τη λέξη “χούντα” μόνο με την παντοκρατορία του Ολυμπιακού στο ποδόσφαιρο και του Παναθηναϊκού στο μπάσκετ και λογίζουν ως “πόλεμο” τις επιδρομές σε αντίπαλο σύνδεσμο για την αρπαγή πανό. Το υπόβαθρο μίσους θεωρητικά είναι ανυπόστατο, αφού αυτά τα “ατίθασα νιάτα” έχουν σαφώς μικρότερης κλίμακας ερεθίσματα από τους γείτονές τους, ώστε να γεννήσουν την τάση για παραβατική συμπεριφορά και εκτόνωση σε κάποιο αθλητικό γεγονός.
Ούτε τρίχα από τα μαλλιά τους…
Κι όμως το πράττουν. Αλόγιστα, άκριτα. Αδιαφορώντας να προβάλουν μία εξήγηση για την αλληλουχία σκέψης που τους οδήγησε στο να πετάξουν μία φωτοβολίδα σε έναν ανυποψίαστο συνάνθρωπο ή στο να μαχαιρώσουν κάποιον άλλον.
Όταν το κάνουν, δε, κανείς δεν πρόκειται να υπερβάλλει εαυτόν για να τους σταματήσει. Οι υπάλληλοι ασφαλείας και οι αστυνομικοί των 600 ευρώ (στην καλύτερη) δεν είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν ούτε τρίχα από τα μαλλιά τους για μία τέτοια πολυσύνθετη κατάσταση, έστω κι αν κάτι τέτοιο περιγράφεται στο job description τους. Εδώ, ο ασφαλής σωματικά υπάλληλος γραφείου των 400 ευρώ το 10ωρο έχει καθήκον και υποχρέωση απέναντι στους στοιχειώδεις κανόνες αξιοπρέπειας και ηθικής να αντισταθεί στον εργοδότη του, αλλά (για σωστούς ή λανθασμένους λόγους) δεν το κάνει. Ποιος μπορεί, λοιπόν, να κατακρίνει με απολυτότητα (μόνο) αυτούς τους ανθρώπους για την -προκλητική σε κάποια σημεία- απάθειά τους;
Απόπειρα ανθρωποκτονίας
Ο παραλογισμός φτάνει σε τέτοιο σημείο που ακόμα και οι εφημερίδες επιλέγουν να αγνοήσουν πράξεις του κοινού ποινικού δικαίου, που εάν αφορούσαν έναν… ταξιτζή και έναν μανάβη σε ένα σοκάκι, θα κατέληγαν σε δικαστήριο με κατηγορίες απόπειρας ανθρωποκτονίας. Η άποψη της προβολής και προώθησης του αθλητισμού και ουχί του καρκινώματός του δεν μπορεί να αντικρουστεί εύκολα, όταν εν έτει 2013, έχουν συμπληρωθεί εκατοντάδες εξώφυλλα που θύμιζαν πολεμική ανταπόκριση.
Εξάλλου, η ζωή συνεχίζεται, όσοι γλίτωσαν τις συλλήψεις, διηγήθηκαν την επόμενη μέρα τα κατορθώματά τους στο διαδίκτυο, ενώ ο Ολυμπιακός απέκτησε τον Ντέρεκ Μπόατενγκ και ο Παναθηναϊκός τον Λουτσιάνο Φιγκερόα. Ο Τύπος μπορεί πλέον να κάνει political correct αξιολόγηση είδησης με αυτούς τους “παικταράδες” και κάπου σε μία γωνιά με τα διεθνή μπασκετικά θέματα να βάλει και την επόμενη μέρα στη Σερβία: Κυπελλούχος ο Ερυθρός Αστέρας…
