102 χρόνια Παναθηναϊκός

Ο Παναθηναϊκός ιδρύθηκε ως ένα αμιγώς ποδοσφαιρικό σωματείο, στην πορεία όμως δημιούργησε τμήματα ομαδικών και ατομικών αγωνισμάτων, γνωρίζοντας μάλιστα αμέτρητες διακρίσεις και τίτλους. Δεν είναι υπερβολή να πούμε, ότι ο Καλαφάτης έκανε γνωστά στη χώρα μας αθλήματα όπως το μπάσκετ και το βόλεϊ, φέρνοντας από την Αγγλία κανονισμούς και εξοπλισμό για να διαδοθούν.

Το 1918 η διοίκηση του τότε ΠΠΟ (η δεύτερη ονομασία του Παναθηναϊκού) αποφάσισε να αντικαταστήσει το κόκκινο χρώμα της φανέλας σε πράσινο, ενώ την ίδια χρονιά καθιερώθηκε το τριφύλλι σαν έμβλημα και με αυτό έγινε γνωστός σε όλο τον κόσμο.

Η επίσημη ονομασία του συλλόγου σε ΠΑΟ (Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος) δόθηκε στις 15 Μαρτίου 1924, ενώ την ίδια χρονιά οι “πράσινοι” απέκτησαν και το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου έζησαν τις πιο λαμπρές στιγμές της ποδοσφαιρικής τους ιστορίας. Μέχρι να εγκατασταθεί, όμως, στο “Απόστολος Νικολαΐδης” (όπως ονομάζεται από το 1980), το “τριφύλλι” είχε χρησιμοποιήσει ως έδρα ένα γήπεδο της οδού Πατησίων (εκεί όπου στεγάζεται σήμερα το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) κι ένα στην Πλατεία Αγάμων όπως ονομαζόταν τότε η Πλατεία Αμερικής.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’20 ο Παναθηναϊκός φτιάχνει μία αχτύπητη ομάδα με προπονητές τους Ούγγρους, Μίλκο Φόρνερ και Γιόζεφ Κίνσλερ και πρωταγωνιστές τους Μεσσάρη, Μηγιάκη, Μπαλτάση, Υποφάντη, Πιερράκο, Συμεωνίδη κ.ά., η οποία διέσυρε τον Ολυμπιακό με 8-2 και τον Άρη με 1-4 στη Θεσσαλονίκη, κατακτώντας πανηγυρικά το πρωτάθλημα του 1930.

Η συνέχεια όμως δεν ήταν ανάλογη. Πολλά εσωτερικά προβλήματα της ομάδας οδηγούν σε αποχώρηση σημαντικών μελών της διοίκησης με αποκορύφωμα την διαγραφή του ιδρυτή της, Γιώργου Καλαφάτη από τα μητρώα του συλλόγου.

Παράλληλα, ο κορυφαίος προπολεμικός ποδοσφαιριστής της χώρας μας, Άγγελος Μεσσάρης παίρνει την απόφαση να αποσυρθεί από την ενεργό δράση μόλις σε ηλικία 22 ετών για λόγους που δεν έγιναν ποτέ γνωστοί, έχοντας ως αποτέλεσμα ο Παναθηναϊκός να παρακμάσει και σε αγωνιστικό επίπεδο.

Η διχόνοια στις τάξεις του “τριφυλλιού”, το σύστημα διεξαγωγής των πανελληνίων πρωταθλημάτων μέχρι τη θέσπιση της Α’ Εθνικής (ιδιαίτερα δύσκολο για τους συλλόγους της Αθήνας) αλλά και η ισχυρή ομάδα που διέθετε ο Ολυμπιακός εκείνη την εποχή επέφεραν την έλλειψη τίτλων στον ΠΑΟ. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το διάστημα 1930-1960, οι “πράσινοι” κατέκτησαν μόλις δύο πρωταθλήματα και τρία κύπελλα.

Η επιστροφή στις επιτυχίες θα έρθει με το ξεκίνημα της Α’ Εθνικής και συγκεκριμένα το 1960. Ο Παναθηναϊκός με παίκτες όπως ο Λινοξυλάκης, ο Παπαεμμανουήλ, ο Πανάκης, ο Λουκανίδης ο Πιτυχούτης και με μπροστάρη τον Μίμη Δομάζο χτίζει ένα ισχυρό σύνολο και κατακτά τον ένα τίτλο μετά τον άλλο, αποδίδοντας εξαιρετικό ποδόσφαιρο σε Ελλάδα και Ευρώπη, κοιτάζοντας στα μάτια σπουδαίους αντιπάλους της εποχής, όπως η Γιουβέντους.

Την άνοιξη του 1963 έρχεται στον Παναθηναϊκό ο Στέφαν Μπόμπεκ ο οποίος εφάρμοσε για πρώτη φορά στη χώρα μας το σύστημα 4-3-3 και οδήγησε τους “πράσινους” στο αήττητο πρωτάθλημα του 1964, ρεκόρ που παραμένει ακατάρριπτο μέχρι σήμερα.

Μετά την περίφημη ανανέωση του 1966, το “τριφύλλι” ήταν έτοιμο πλέον να κάνει το παραπάνω βήμα, ωστόσο κανείς δεν περίμενε αυτό που θα επακολουθούσε.

Στις 2 Ιουνίου 1971 ο Παναθηναϊκός έγραψε την πιο χρυσή σελίδα της ποδοσφαιρικής του ιστορίας, καθώς τέθηκε αντιμέτωπος με τον Άγιαξ στο “Γουέμπλεϊ”, διεκδικώντας το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, ενώ για να φτάσει μέχρι εκεί απέκλεισε κατά σειρά τις Ζενές Ες, Σλόβαν Μπρατισλάβας, Έβερτον και Ερυθρό Αστέρα. Η ολλανδική ομάδα μπορεί να κέρδισε με 2-0 ωστόσο οι “πράσινοι” είχαν πετύχει κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα, που όμοιό του δεν έχει επαναληφθεί μέχρι σήμερα.

Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, το “τριφύλλι” εκπροσώπησε την Ευρώπη στον τελικό του Διηπειρωτικού Κυπέλλου, αντικαθιστώντας τον Άγιαξ, και έχασε το τρόπαιο σε διπλές αναμετρήσεις από την ουρουγουανική Νασιονάλ.

Το 1979 το ελληνικό ποδόσφαιρο έγινε επαγγελματικό και ο Παναθηναϊκός πέρασε στα χέρια της οικογένειας Βαρδινογιάννη.

Πέντε χρόνια αργότερα, το “τριφύλλι” έχοντας στις τάξεις του παίκτες όπως ο Σαραβάκος, ο Ρότσα, ο Ζάετς, ο Μαυρίδης, ο Κυράστας και ο Λιβαθηνός έφτασε κοντά στην επανάληψη του θριάμβου του Γουέμπλεϊ, όμως δεν τα κατάφερε καθώς αποκλείστηκε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών από την Λίβερπουλ.

Οι “πράσινοι” είχαν καταφέρει να συνδυάσουν τις κατακτήσεις των εγχώριων τίτλων με τις ευρωπαϊκές διακρίσεις και το Ολυμπιακό Στάδιο που χρησιμοποιούσαν ως έδρα εκείνη την εποχή, φάνταζε μικρό για να χωρέσει τον κόσμο που “δίψαγε” για καλό ποδόσφαιρο.

Το 1988 ο ΠΑΟ έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ αποκλείοντας μεταξύ άλλων και την Γιουβέντους, ενώ το 1992 συγκαταλέχθηκε στις οκτώ καλύτερες ομάδες του πειραματικού τότε Τσάμπιονς Λιγκ. Τη σεζόν 1995-96 το “τριφύλλι” έφτασε ένα βήμα από τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, όμως ο πρωταθλητής κόσμου, Άγιαξ, αποδείχτηκε αξεπέραστο εμπόδιο, παρά το γεγονός ότι το γκολ του Βαζέχα στο Άμστερνταμ είχε δώσει προβάδισμα στους πρωταθλητές Ελλάδος.

Με την έλευση της νέας χιλιετίας οι “πράσινοι” συνέχισαν τις αξιοπρεπείς εμφανίσεις εκτός συνόρων, ωστόσο δεν παρουσιάστηκαν το ίδιο ανταγωνιστικοί και εντός τις περισσότερες σεζόν, με αποτέλεσμα να απέχουν από τους εγχώριους τίτλους την τελευταία πενταετία.

Την άνοιξη του 2008 ο Παναθηναϊκός υιοθέτησε πολυμετοχικό μοντέλο διοίκησης με πρόεδρο τον Νικόλα Πατέρα και βασικούς μετόχους τους αδερφούς Γιαννακόπουλους, τον Γιάννη Βαρδινογιάννη και τον Ανδρέα Βγενόπουλο.

Ουκ ολίγες είναι οι διακρίσεις του ΠΑΟ και στα υπόλοιπα ομαδικά αθλήματα με κυριότερες αυτές του μπάσκετ, όπου ο σύλλογος μετρά 1 Διηπειρωτικό Κύπελλο, 5 Πρωταθλήματα Ευρώπης, 30 Πρωταθλήματα και 16 Κύπελλα Ελλάδας, έχοντας καταξιωθεί στην ελίτ της ευρωπαϊκής καλαθοσφαίρισης.

Από κει πέρα το τμήμα του βόλεϊ έχει να επιδείξει πολλούς τίτλους και πορείες στα ευρωπαϊκά κύπελλα, ενώ σε ατομικό επίπεδο, μία από τις μεγαλύτερες διακρίσεις της χώρας μας αποτέλεσε το Παγκόσμιο ρεκόρ του αθλητή του ΠΑΟ, Χρήστου Παπανικολάου στο άλμα επί κοντώ.

Οι τίτλοι του Παναθηναϊκού

Ποδόσφαιρο
19 Πρωταθλήματα Ελλάδος
16 Κύπελλα Ελλάδος
4 Σούπερ Καπ
1 Βαλκανικό Κύπελλο

Μπάσκετ (το τμήμα ιδρύθηκε το 1922)
1 Διηπειρωτικό Κύπελλο FIBA
5 Πρωταθλήματα Ευρώπης – Ευρωλίγκα
30 Πρωταθλήματα Ελλάδος:
12 Κύπελλα Ελλάδας

Μπάσκετ Γυναικών
3 Πρωταθλήματα Ελλάδος Γυναικών
1 Κύπελλο Ελλάδος Γυναικών

Βόλεϊ
18 Πρωταθλήματα Ελλάδος
5 Κύπελλα Ελλάδος
1 Σούπερ καπ

Βόλεϊ Γυναικών
21 Πρωταθλήματα Ελλάδας Γυναικών
4 Κύπελλα Ελλάδος Γυναικών

Πινγκ Πονγκ (το τμήμα ιδρύθηκε το 1924)
30 Πρωταθλήματα Απλού Ατομικού Ανδρών
18 Πρωταθλήματα Απλού Ατομικού Γυναικών
21 Πρωταθλήματα Διπλού Ατομικού Ανδρών
6 Πρωταθλήματα Διπλού Ατομικού Γυναικών
14 Πρωταθλήματα Διπλού Μικτού
7 Πρωταθλήματα Διασυλλογικά Γενικής
6 Πρωταθλήματα Διασυλλογικά Ανδρών
3 Πρωταθλήματα Διασυλλογικά Γυναικών
6 Κύπελλα Ανδρών
1 Κύπελλο Γυναικών

Στίβος (το τμήμα ιδρύθηκε το 1919)
23 Πρωταθλήματα Ελλάδος Ανοιχτού Στίβου Ανδρών
4 Πρωταθλήματα Κλειστού Στίβου Ανδρών
25 Πρωταθλήματα Ανώμαλου Δρόμου Ανδρών
2 Πρωταθλήματα Ελλάδος Ανοιχτού Στίβου Γυναικών
5 Πρωταθλήματα Ανώμαλου Δρόμου Γυναικών

Ποδηλασία (το τμήμα ιδρύθηκε το 1928)

7 Πρωταθλήματα Γενικής Βαθμολογίας
29 Πρωταθλήματα Δημόσιας Οδού Ανδρών
15 Πρωταθλήματα Πίστας Ανδρών

Ξιφασκία (το τμήμα ιδρύθηκε το 1960)
11 Πρωταθλήματα Γενικής Βαθμολογίας
16 Πρωταθλήματα Ανδρών

Πυγμαχία (το τμήμα ιδρύθηκε το 1946)
28 Πρωταθλήματα Ανδρών
1 Κύπελλο Ανδρών

Τοξοβολία (το τμήμα ιδρύθηκε το 1981)
5 Πρωταθλήματα Γενικής Βαθμολογίας
5 Πρωταθλήματα Ανδρών
1 Πρωτάθλημα Ανδρών Standard Bow
4 Πρωταθλήματα Γυναικών

Κολύμβηση (το τμήμα ιδρύθηκε το 1930)
13 Πρωταθλήματα Ελλάδας Open

Σκοποβολή (το τμήμα ιδρύθηκε το 1928)

8 Πρωταθλήματα Ομαδικού
1 Πρωτάθλημα Πολεμικού Όπλου

Άρση βαρών (το τμήμα ιδρύθηκε το 1959)
5 Πρωταθλήματα Ανδρών

Πάλη (το τμήμα ιδρύθηκε το 1928)
2 Πρωταθλήματα Ανδρών

Σκάκι (το τμήμα ιδρύθηκε το 1959)
7 Πρωταθλήματα
1 Kύπελλο

Πένταθλο (το τμήμα ιδρύθηκε το 1978)
2 Πρωταθλήματα

Γυμναστική (το τμήμα ιδρύθηκε το 1962)
1 Πρωτάθλημα

Θαλάσσιο σκι (το τμήμα ιδρύθηκε το 1963)
1 Πρωτάθλημα

Ποδόσφαιρο σάλας (το τμήμα ιδρύθηκε το 1990)

1 Πρωτάθλημα

Ο Παναθηναϊκός στο Γουέμπλεϊ

Παναθηναϊκός-Γιουβέντους 1987

Αγιαξ-Παναθηναϊκός 0-1
Το γκολ του Βαζέχα

Παναθηναϊκός-Γιουβέντους 3-1
Τα γκολ κόντρα στη “Μεγάλη Κυρία”

Δημήτρης Σαραβάκος
Δύο χαρακτηριστικά ευρωπαϊκά τέρματά του

Πρώτο ευρωπαϊκό
Παναθηναϊκός-Μπαρτσελόνα 67-66