Αθλέτικ vs Γιουνάιτεντ, 55 χρόνια μετά

«Επιστρέφουμε στο Μάντσεστερ» έγραφε την επομένη του αγώνα με τη Λοκομοτίβ Μόσχας, η βασκική εφημερίδα «El Correo». Πολλοί ίσως ήταν αυτοί που αναρωτήθηκαν πόθεν… έρχεται αυτή η επιστροφή. Λίγες ώρες νωρίτερα, τα πανηγύρια στο χορτάρι και τις κερκίδες του «Σαν Μαμές» είχαν μόλις ξεκινήσει.

Η ομάδα του Μαρσέλο Μπιέλσα κατόρθωσε να πάρει μια αγχωτική πρόκριση κόντρα στους Ρώσους αν και αγωνιζόταν με 10 παίκτες από το 60ό λεπτό, με αποτέλεσμα το ταξίδι της Αθλέτικ στο φετινό Europa League να συνεχίζεται στην φάση των «16».Εκεί την περιμένει η κραταιά Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Άλεξ Φέργκιουσον. Μια Γιουνάιτεντ που δεν έχει αυτό το κάτι που διέθετε άλλες χρονιές ωστόσο παραμένει ακόμα άνετα στις υπερδυνάμεις του παγκοσμίου ποδοσφαίρου.

Η σταχυολόγηση της παράδοσης αυτών των δύο αντιπάλων δε φέρνει στο φως μια οποιαδήποτε προϊστορία, αλλά μας γυρνά μισό -και βάλε- αιώνα πριν. Όταν η αστερόσκονη που περιβάλλει το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο άρχιζε να πλανιέται στον αέρα και οι μυθικοί πρωταγωνιστές του ανακάλυπταν σιγά σιγά στέρεο έδαφος για να μεγαλουργήσουν…

bilbao02.jpg

Η αγγλική ξεροκεφαλιά

Ο Ματ Μπάσμπι ήταν ανένδοτος. Όσο και να πίεζε η αγγλική ομοσπονδία, εκείνος επέμενε ότι η ομάδα του έπρεπε να δώσει το «παρών» στη νεοσύστατη διοργάνωση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Το ξεγύμνωμα από τη «Χρυσή» Ουγγαρία του Γκούσταβ Σέμπες λίγα χρόνια νωρίτερα, δεν είχε οδηγήσει ακόμα στην αποπομπή των αγοραφοβικών συμπλεγμάτων από τους διοικούντες του αγγλικού ποδοσφαίρου.Η Τσέλσι είχε πληρώσει την εσωστρέφεια της FA, καθώς ουσιαστικά της απαγορεύτηκε να συμμετάσχει στην παρθενική σεζόν του νέου αυτού διασυλλογικού τουρνουά με τη δικαιολογία πως οι ημερομηνίες των ευρωπαϊκών αγώνων θα επηρέαζαν εκείνες του Λιγκ Καπ (!).Ο ίδιος διατυμπάνιζε ότι «διαθέτουμε μια ομάδα που μπορεί κάλλιστα να αντεπεξέλθει σε όλες τις διοργανώσεις».

Η επιμονή του Σκωτσέζου μάνατζερ δεν ήταν ένα απλό καπρίτσιο. Ήξερε πως η ομάδα που είχε υπό τις εντολές του ήταν εξαιρετικά ανερχόμενη, αποτελούμενη από τον αφρό του αγγλικού φούτμπολ. Η κατάκτηση του πρωταθλήματος του 1955-56 (μέσος όρος τα 21 έτη) προδιαγραφόταν απλώς σαν η αρχή για κάτι πολύ σπουδαίο που λάμβανε σάρκα και οστά στο Στρέντφορντ Εντ. Οι Γουίλαν, Κόλμαν, Τζόουνς, Τέιλορ, Βάιολετ και το σπάνιο ταλέντο που άκουγε στο όνομα Ντάνκαν Έντουαρντς, φαινόταν πως θα πρωταγωνιστούσαν τουλάχιστον για την επόμενη δεκαετία.

Από αριστερά: Γουντς, Έντουαρτνς, Τέιλορ, Γουίλαν, Μπεντ, Φουλκς, Μπλάντσφλαουερ, Γουέμπστερ, Βάιολετ, Κόλμαν και Μπερ. Οι μπέμπηδες του Ματ ΜπάσμπιΣυνεπώς το Κύπελλο Πρωταθλητριών ήταν μια πρώτη τάξεως ευκαιρία για το Ματ Μπάσμπι και τους ποδοσφαιριστές του να αποκομίσουν εμπειρίες αγωνιζόμενοι με τις κορυφαίες ομάδες έτερων χωρών και φυσικά, να δείξουν την αξία της πρωταθλήτριας Αγγλίας, Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Το ισοπέδωμα της βελγικής Άντερλεχτ με συνολικό σκορ 12-0 στον προκριματικό γύρο απεδείκνυε του λόγου το αληθές. Η Μπορούσια Ντόρτμουντ ήταν η επόμενη αντίπαλος, με το πρώτο ματς στο «Ολντ Τράφορντ» να λήγει 3-2 υπέρ των γηπεδούχων, αν και στο ημίχρονο το σκορ ήταν 3-0.Στη ρεβάνς της Γερμανίας οι Άγγλοι «κλείδωσαν» τους Βεστφαλούς κρατώντας ανέπαφη την εστία του Γκρεγκ και πήραν την πρόκριση στους «8» της διοργάνωσης. Σίγουρα, διόλου άσχημα για το νεανικό σύνολο από το Μάντσεστερ. Συν τοις άλλοις, ο κόουτς Μπάσμπι έβλεπε την επιμονή του να δικαιώνεται. Το εμπόδιο πριν τα ημιτελικά ερχόταν από την ιβηρική χερσόνησο και ήταν η σκληροτράχηλη Αθλέτικ Μπιλμπάο, που είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα Ισπανίας εκτοπίζοντας την πρώτη νικήτρια του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, Ρεάλ Μαδρίτης…

Τα «Λιοντάρια» βρυχώνται

Το Μπιλμπάο θύμιζε μεθυσμένη πολιτεία μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος της Αθλέτικ το 1955-56, το πρώτο μετά από δεκατρία χρόνια.Η μεταβατική περίοδος που περνούσαν από το ’53 οι Βάσκοι τελείωσε πανηγυρικά με την κατάκτηση του νταμπλ τρία έτη αργότερα. Ο προπονητής Φέρνιναντ Ντάουτσικ, «στρατηγός» της μεγάλης Μπαρτσελόνα στις αρχές της δεκαετίας, αντιμετώπισε με ψυχραιμία τις απώλειες των Ιριόντο, Βενάνθιο και του γκολτζή Θάρα συγκροτώντας ένα νέο σύνολο ανάλογης δυναμικής, κάτι που μαρτύρησαν εξάλλου οι εγχώριες επιτυχίες.

Η περιπέτεια των «Λιονταριών» στα κύπελλα Ευρώπης ξεκίνησε από το Οπόρτο όπου η Αθλέτικ θα έκανε ντεμπούτο στο Πρωταθλητριών κόντρα στην τοπική Πόρτο. Οι Πορτογάλοι ήταν υπολογίσιμη δύναμη, είχαν συμμετάσχει και στην πρώτη χρονιά της διοργάνωσης, συν του ότι η ενδεκάδα τους περιείχε 6 βασικούς παίκτες της εθνικής ομάδας.Σε ένα ισορροπημένο ματς, ο αμυντικός «Κανίτο» Τραπέρο σκόραρε λίγα λεπτά πριν τη λήξη δίνοντας τη νίκη στους Βάσκους με 2-1 και ταυτόχρονα το αβαντάζ της πρόκρισης. Μια πρόκριση ωστόσο που ήρθε πιο δύσκολα απ’ ότι αναμενόταν, με τους «Δράκους» να προηγούνται δύο φορές και την Αθλέτικ να ισοφαρίζει ισάριθμες, με τον μεγάλο πρωταγωνιστή του αγώνα Χοσέ Λουίς Αρτέτσε, να γράφει το τελικό 3-2 για τους γηπεδούχους.

“Δύο νίκες δίνουν επιτρέπουν στην Ατλέτικο (ελέω Φράνκο) να συνεχίσει στο Κύπελλο Ευρώπης” λέει η βασκική εφημερίδα El Correo”Κι αν οι αναμετρήσεις με την Πόρτο ήταν άκρως ενδιαφέρουσες, εκείνες που διαφαίνονταν στον ορίζοντα κόντρα στην ουγγρική Χόνβεντ συνέπαιρναν τους φιλάθλους.Ο σύλλογος από τη Βουδαπέστη αποτελούσε τη βάση της περίφημης Ουγγαρίας που είχε συγκλονίζει τον κόσμο με το ποδόσφαιρό της στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’50. Οι Γιόζεφ Μπόζικ, Ζόλταν Τσίμπορ, Λάσλο Μπουντάι, Σάντορ Κότσις και ο ανυπέρβλητος Φέρεντς Πούσκας φορούσαν την άσπρη φανέλα της μαγυάρικης ομάδας, που όμως δεν μπορούσαν να μην είναι επηρεασμένοι από τα γεγονότα στην πατρίδα τους.

Η επανάσταση του λαού κόντρα στο κομμουνιστικό καθεστώς της χώρας λίγες εβδομάδες πριν τους αγώνες με την Αθλέτικ είχε βυθιστεί στο αίμα, με αποτέλεσμα η Χόνβεντ να έπρεπε να δώσει τα εντός έδρας παιχνίδια της στο εξωτερικό.Ίσως η καλύτερη ομάδα στον κόσμο την εποχή εκείνη, η Χόνβεντ του Φέρεντς Πούσκας, υποκλίθηκε στο “Λάκο των Λεόντων”Το πρώτο ματς στη Χώρα των Βάσκων ήταν συναρπαστικό στην εξέλιξή του. Μπροστά σε 45.000 οπαδούς που κατέκλυσαν το «Σαν Μαμές», ο Αρτέτσε έβαλε μπροστά την Αθλέτικ με τη συμπλήρωση δεκαέξι λεπτών αγώνα και λίγα λεπτά μετά ο Μαρκάιντα έγραψε το 2-0. Η Χόνβεντ άργησε αλλά αντέδρασε, με τον Μπουντάι να μειώνει σε 2-1. Ο Αριέτα έδωσε ξανά προβάδισμα δύο τερμάτων στους Ίβηρες αλλά ο «χρυσοκέφαλος» Κότσις πέτυχε το 3-2 στο 86’, που έμελλε να είναι και το τελικό αποτέλεσμα.

Η ρεβάνς ήταν προγραμματισμένη για μια εβδομάδα αργότερα στο Βέλγιο, όπου η Χόνβεντ θα έπαιζε το ρόλο του οικοδεσπότη στο «Χέιζελ» των Βρυξελλών. Η ατυχία χτύπησε τους Ούγγρους αφού ο τερματοφύλακας Φάραγκο τραυματίστηκε νωρίς και καθώς δεν επιτρέπονταν ακόμα αλλαγές, ο εξτρέμ Τσίμπορ πήρε θέση κάτω από τα δοκάρια.Συν τοις άλλοις, ο Μερόντιο σκόραρε στο τρίτο λεπτό για την Αθλέτικ, τελειώνοντας φαινομενικά την πρόκριση. Όμως η Χόνβεντ δεν το έβαλε κάτω δείχνοντας μέταλλο σπουδαίας ομάδας και ο Μπουντάι απάντησε στο βασκικό τέρμα μόλις τέσσερα λεπτά αργότερα, επαναφέροντας τις ελπίδες των Μαγυάρων.

“Η Ατλέτικο απέκλεισε τη Χόβεντ” αναφέρει η εφημερίδα ενώ γίνεται αναφορά στη συμβολή του δις σκόρερ ΜερόδιοΗ υπεροπλία των Μπιλμπαϊνος έφερε καρπούς στο τρίλεπτο 68’-71’ όταν ο Αριέτα με δύο γκολ έκανε το 3-1, όμως η Χόνβεντ δεν είχε πει ακόμα «τετέλεσται». Κότσις και Πούσκας έφεραν το ματς στα ίσα μέσα σε πέντε λεπτά, με το ματς να σπάει καρδιές μέχρι το τέλος. Το τελικό 3-3 έδινε την πρόκριση στην Αθλέτικ και το χειροκρότημα στην παλικαρίσια εμφάνιση των Ούγγρων, τους οποίους περίμενε η δική τους Οδύσσεια μετά τα τεκταινόμενα στην πατρίδα…«Κόκκινοι Διάβολοι» VS

«Λιονταριών» : Το πρώτο αίμα

Άντερλεχτ, Ντόρτμουντ και πλέον Αθλέτικ Μπιλμπάο από τη μια. Πόρτο, Χόνβεντ και πλέον Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ από την άλλη. Η σειρά είχε όλα τα φόντα που θα την άφηναν στην ιστορία ως μια από τις κλασικές στο Κύπελλο Πρωταθλητριών, κάτι που βάλθηκαν να επιβεβαιώσουν οι πρωταθλητές Αγγλίας και Ισπανίας από κοινού.Στις 16 Ιανουαρίου του 1957, το Μπιλμπάο φόρεσε για ακόμη μια φορά τα γιορτινά του, καθώς Αθλέτικ και Γιουνάιτεντ παρατάχθηκαν στον κάτασπρο από τη συνεχή χιονόπτωση αγωνιστικό χώρο του «Σαν Μαμές». Σίγουρα η παγκοσμιότητα της εικόνας εκείνη την εποχή δεν μπαίνει καν σε σύγκριση με τον τηλεοπτικό αθλητικό κόσμο του σήμερα, ωστόσο τα ρεπορτάζ και όλοι όσοι παρευρέθηκαν στις κερκίδες έκαναν λόγο για μια επική αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο ποδοσφαιρικά σύνολα ανεπανάληπτης κλάσης.Αθλέτικ Μπιλμπάο και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ εισέρχονται στο χιονισμένο “Σαν Μαμές”

Οι γηπεδούχοι ξεκίνησαν φουριόζοι την αναμέτρηση, προηγούμενοι με δύο γκολ στο 28’, και τον Μαρκάιντα να γράφει το 3-0 λίγο πριν τη λήξη του πρώτου σαρανταπενταλέπτου. Η Αθλέτικ κυριαρχούσε και το κοινό παραληρούσε. Απέναντι όμως δεν βρισκόταν ένας αντίπαλος, αλλά μια ομάδα με ταλέντο σπάνιο στις τάξεις της και αποφασισμένη να παίξει τα ρέστα της.Πράγματι, με την έναρξη της επανάληψης και ενώ ακόμα οι παίκτες αφουγκράζονταν τη μυρωδιά των αποδυτηρίων, ο Τέιλορ βάζει και πάλι τους «Κόκκινους Διαβόλους» στο παιχνίδι μειώνοντας σε 3-1. Η Γιουνάιτεντ δεν σκόπευε να τα παρατήσει, και έξι λεπτά αργότερα ο μεγάλος Ντένις Βάιολετ γράφει το 3-2, με το «Σαν Μαμές» να παγώνει, κι όχι μόνο από το χιόνι. Ο κόουτς των Βάσκων, Φέρντιναντ Ντάουτσικ, ανασχημάτισε την ενδεκάδα (ακόμα δεν επιτρέπονταν αλλαγές) και με την τοποθέτηση στο κέντρο του αμυντικογενή Ορούε κατόρθωσε να αναστείλει τη θυελλώδη αντεπίθεση του Ντάνκαν Έντουαρντς και των συμπαικτών του.

Σα να μην έφτανε αυτό, μετά από ένα κόρνερ που κέρδισαν οι γηπεδούχοι, ο Μερόδιο έστειλε τη μπάλα στα αγγλικά δίχτυα, για να τον μιμηθεί 7 λεπτά μετά ο Αγκιρέτσε ανεβάζοντας το σκορ στο εκπληκτικό 5-2! Οι Άγγλοι είχαν την τελευταία κουβέντα στο ματς με τον Γουίλαν στο 85’ κάτι όμως που λίγο παρηγόρησε τους οπαδούς της.Αθλέτικ Μπιλμπάο – Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 5-3 (1957)Ο «Λάκκος των Λεόντων» αποδεικνυόταν απροσπέλαστο εμπόδιο για τη Γιουνάιτεντ και η ομάδα του Μπιλμπάο αποκτούσε το πάνω χέρι για την πρόκριση στα ημιτελικά.

Η ρεβάνς των «μπέμπηδων»

Ο κόσμος ανέμενε τον επαναληπτικό του Μάντσεστερ με τεράστια ανυπομονησία. Αναμφίβολα η βασκική επικράτηση έδινε το αβαντάζ στους πρωταθλητές Ισπανίας, όμως από το πρώτο κιόλας παιχνίδι η Γιουνάιτεντ ξεκαθάρισε ότι διέθετε ψυχικά αποθέματα που δεν επέτρεπαν σε κανέναν να την ξεγράψει.”Ποδόσφαιρο σπουδαίας ποιότητας στο ‘Σαν Μαμές’. γιατί οι αντίπαλοι ήταν δυο μεγάλες ομάδες.

“Τρεις εβδομάδες μετά την αναμέτρηση του «Σαν Μαμές», οι «Κόκκινοι Διάβολοι» υποδέχτηκαν τους Βάσκους με στόχο την υπέρβαση, αλλά όχι στη φυσική τους έδρα, το «Ολντ Τράφορντ», αλλά το «Μέιν Ρόουντ» τη συμπολίτισσας και μεγάλης αντιπάλου, Μάντσεστερ Σίτι, καθώς το «Θέατρο των Ονείρων» κρίθηκε κατάλληλο για τη διεξαγωγή του αγώνα λόγω του ανεπαρκούς φωτισμού του γηπέδου.

Μετά από ένα αμφίρροπο πρώτο ημίχρονο ο Ντένις Βάιολετ απέδειξε πως χρωστούσε ακόμα ένα γκολ στους Μπιλμπαϊνος, στέλνοντας ταυτόχρονα την ομάδα του προηγούμενη στα αποδυτήρια. Η Γιουνάιτεντ βγήκε αποφασισμένη να πιέσει για ένα δεύτερο τέρμα που θα την έβαζε πιο γερά στην διεκδίκηση της πρόκρισης, με τον Τέιλορ να αναπτερώνει για τα καλά τις ελπίδες των κόκκινων οπαδών στο 70’ γράφοντας το 2-0.

Ένα τέρμα πλέον χώριζε του Άγγλους από το θρίαμβο, ενώ σε αντίθετη περίπτωση θα διεξαγόταν τρίτο παιχνίδι καθώς ακόμη δεν ίσχυε ο κανονισμός των εκτός έδρας γκολ.Οι «μπέμπηδες» του Μάτ Μπάσμπι είχαν φτάσει πολύ κοντά στο όνειρο για να το αφήσουν να ξεφύγει, και ο Τζόνι Μπέρι ολοκλήρωσε την επική ανατροπή πέντε λεπτά πριν το τέλος σημειώνοντας το τρίτο και καθοριστικό χτύπημα στη βασκική ομάδα.

Ο Τζόνι Μπέρι γράφει το 3-0 και στέλνει τη Γιουνάιτεντ στα ημιτελικάΟι 70.000 οπαδοί που βρίσκονταν στις εξέδρες του «Μέιν Ρόουντ», μαζί και φίλαθλοι της Σίτι που στήριξαν σθεναρά την προσπάθεια της Γιουνάιτεντ (!) έγιναν μάρτυρες μιας από τις σημαντικότερες βραδιές στην ιστορία του αγγλικού κλαμπ και μαζί του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.

Η Μάντσεστερ θα συνέχιζε τον δρόμο της μέχρι τα ημιτελικά, όπου και θα αντιμετώπιζε τη Ρεάλ Μαδρίτης του Αλφρέδο Ντι Στέφανο η οποία και θα ανέκοπτε την πορεία της, αφήνοντας όμως γεμάτο τον κόσμο της από την θριαμβευτική πορεία της ομάδας του Ματ Μπάσμπι…

Τα παιχνίδια της Μοίρας

Δεν αποτελεί γεγονός ευρέως γνωστό αλλά η θεά Τύχη επεφύλασσε ένα τραγικό συμβάν στη Γιουνάιτεντ μετά την αναμέτρηση των δύο ομάδων στο Μπιλμπάο.Δεν ήταν μόνο η βαριά ήττα από στη Χώρα των Βάσκων που έφερε στενοχώρια στο στρατόπεδο των πρωταθλητών Αγγλίας αλλά και η ταλαιπωρία της επιστροφής για την αποστολή της Γιουνάιτεντ.Η χιονόπτωση συνέχισε να είναι σφοδρή στην πόλη του Μπιλμπάο, με αποτέλεσμα το αεροσκάφος που θα επέστρεφε την ομάδα στο Μάντσεστερ να έχει καλυφτεί στο μεγαλύτερο μέρος του με χιόνι.

Οι παίκτες και το τεχνικό επιτελείο των «Κόκκινων Διαβόλων» πέρασαν ώρες βοηθώντας τους υπεύθυνους του αεροδρομίου να καθαρίσουν με φτυάρια τον πάγο και την πτήση τελικώς να πραγματοποιείται μετά από αντίξοες καιρικές συνθήκες.

Ακριβώς ένα χρόνο αργότερα όμως μετά τη ρεβάνς του «Μέιν Ρόουντ», η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ θα σταθεί θύμα μιας αναπάντεχης αεροπορικής τραγωδίας, με τη σπουδαία ομάδα του Ματ Μπάσμπι να ξεκληρίζεται στο αεροδρόμιο του Μονάχου εξαιτίας αντίστοιχου καιρού με εκείνον τότε στο Μπιλμπάο. Ήταν στις 6 Φεβρουαρίου του 1958. Δέκα χρόνια μετά βέβαια, ο ίδιος και μια χούφτα επιζήσαντες θα επέστρεφαν για να φέρουν τη Γιουνάιτεντ τους εκεί όπου άξιζε να βρεθεί η ομάδα των “μπέμπηδων”.

Σήμερα, 55 χρόνια μετά από εκείνη τη συναρπαστική σειρά αγώνων Αθλέτικ και Γιουνάιτεντ ξαναβρίσκονται αντιμέτωποι με έπαθλο και πάλι μια πρόκριση. Αν μη τι άλλο, η ιστορία προβλέπει δύο μοναδικές ποδοσφαιρικές βραδιές στη γηραιά ήπειρο, από αυτές που έχουν σίγουρα γύρω τους μπόλικη αστερόσκονη…