Κακά-Ρονάλντο: Η ασφαλιστική δικλείδα της υπερχρεωμένης Ρεάλ (vids)

Το πώς κατάφερε ο 62χρονος Ισπανός να αποτινάξει κάθε ίχνος οικονομικής κρίσης από τα ταμεία της Ρεάλ Μαδρίτης και να δώσει περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ για δύο ποδοσφαιριστές, είναι πραγματικά ένα σπουδαίο και εξεζητημένο ερώτημα. Η απάντηση είναι αρκετά περίπλοκη και σίγουρα δεν είναι μία. Το contra.gr προσπαθεί να σταχυολογήσει τους λόγους που η «βασίλισσα» είναι δυνατόν να προσφέρει αφειδώς τέτοια υπέρογκα ποσά και αυτούς που εκθέτουν τους «μερέγκες» και τους φέρνουν ένα βήμα πριν την καταστροφή. Οσο για το ποια απάντηση είναι η σωστή, μόνο το μέλλον είναι ικανό να δείξει την ορθότητα της κάθε μιας…

Α. Γιατί η Ρεάλ Μαδρίτης μπορεί να ανταπεξέρθει;

Το contra.gr κατά καιρούς δημοσιεύει λίστες με τις πλουσιότερες ομάδες, λίστες με τις ομάδες που έχουν τα μεγαλύτερα έσοδα, έρευνες που μετρούν τη δυναμική των συλλόγων τόσο αγωνιστικά, όσο και ως brand names. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, σε όλες αυτές τις κατατάξεις, η Ρεάλ Μαδρίτης πρωτεύει και δεν είναι τυχαίο…

Σύμφωνα με την εταιρία ερευνών στον αθλητικό χώρο «Deloitte», τη σεζόν 2007-08 οι Ισπανοί είχαν έσοδα 340 εκατομμυρίων ευρώ, αυξημένα κατά 4% σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος. Αν και η ποσοστιαία αύξηση είναι μικρότερη σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, τα έσοδα της Ρεάλ είναι διπλάσια σε σχέση με αυτά του 2002, της χρονιάς, δηλαδή που κατέκτησε το τελευταίο της Τσάμπιονς Λιγκ.

Παρότι το αγγλικό πρωτάθλημα αποτελεί σταθερά το πιο προσοδοφόρο για τους συλλόγους, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ υπολείπεται κατά 41 εκατομμυρίων ευρώ των «μερέγκες», μιας και ετησίως πρέπει να αποπληρώνει τα χρέη που «φορτώθηκε» εξαιτίας την ανάληψή της από την οικογένεια Γκλέιζερ. Τα συνεχώς ανοδικά κέρδη από τις ημέρες των αγώνων, το εύστοχο μάρκετινγκ και οι εξαιρετικές εμπορικές συμφωνίες, σε συνδυασμό με τα τηλεοπτικά έσοδα (για τη Ρεάλ αποτελούν το 37% των συνολικών εσόδων) καθιστούν τους δευτεραθλητές Ισπανίας έναν πραγματικό οικονομικό «κολοσσό» στο χώρο του ποδοσφαίρου.

«Η μηχανή της Ρεάλ αποφέρει θεαματική αύξηση των εσόδων και η άνοδός της στην κορυφή της κατάταξης προέκυψε από την ικανότητα του συλλόγου να αυξήσει τα εμπορικά έσοδα», τόνισε ο Νταν Τζόουνς, ο συντάκτης του πορίσματος της Deloitte, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο.

Πιο συγκεκριμένα, οι τέσσερις άξονες γύρω στους οποίους στηρίζεται το ταμείο του συλλόγου, έχουν συνεχή ανάπτυξη. Το «Σαντιάγκο Μπερναμπέου», χωρητικότητας 80.354 θεατών, είναι το τρίτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη και παρά τα άσχημα αποτελέσματα της φετινής σεζόν, οι αγώνες της Ρεάλ είχαν ικανοποιητική προσέλευση. Η αναδιαμόρφωση χώρων του γηπέδου βελτίωσε το επίπεδο παροχών στους θεατές, ενώ η μεγαλύτερη προσοχή στις εταιρικές θέσεις, συνέβαλε ακόμα περισσότερο στην αύξηση των εσόδων. Το μυστικό, όμως, κρύβεται αλλού…

Το Asian Dream

Τα συμβόλαια που έχουν υπογραφεί σχετικά με τα εμπορικά δικαιώματα, τα οποία αποφέρουν το 35% των συνολικών εσόδων, αποτελούν και τη μεγάλη δύναμη των «μερέγκες», μιας και είναι αυτή που καθορίζει την αύξηση ή την μείωση των κερδών. Το brand name της Ρεάλ Μαδρίτης ήταν το πρώτο που εισήχθη στην ανατολική αγορά. Οι «μερέγκες» άνοιξαν δρόμους στις αγορές της Κίνας, της Ιαπωνίας, της Κορέας και της Ινδίας και από τη στιγμή που πρόλαβαν τους υπόλοιπους συλλόγους, εξασφάλισαν τη μερίδα του λέοντος από την πίτα των χρημάτων της Απω Ανατολής.

Οταν το 2003 η Ρεάλ Μαδρίτης προτίμησε τον Ντέιβιντ Μπέκαμ αντί του Ροναλντίνιο διότι ο Αγγλος είχε καλύτερο παρουσιαστικό, το κριτήριο δεν ήταν τυχαίο. Ο πιο αναγνωρίσιμος ποδοσφαιριστής του πλανήτη εκείνη την εποχή γινόταν ο πρωτεργάτης της εμπορικής εισόδου των Ισπανών στην Ασία. Παρότι υπήρχε ήδη η βάση των «galacticos» με ονόματα όπως ο Λουίς Φίγκο, ο Ζινεντίν Ζιντάν και ο Ρονάλντο, ο Μπέκαμ εκτίναξε τα έσοδα του συλλόγου από τα εμπορικά δικαιώματα. Η πάγια τακτική της Ρεάλ είναι στα συμβόλαια των αστέρων της να υπάρχει όρος που της αποφέρει το 50% των εσόδων από την εκμετάλλευση του ονόματος του κάθε ακριβοπληρωμένου ποδοσφαιριστή.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι «μερέγκες» απέκτησαν τους δύο από τους τρεις πιο προβεβλημένους ποδοσφαιριστές παγκοσμίως (ο Λιονέλ Μέσι δεν είναι δυνατό να αποκτηθεί) και η έρευνα της «Weber Shandwick Sport» αναφέρει ότι μόνο τα εμπορικά έσοδα που προκύπτουν από τους δύο ποδοσφαιριστές είναι ικανά να καλύψουν τα ποσά των μεταγραφών. «Ο Κακά και ο Κριστιάνο Ρονάλντο βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με τον Ντέιβιντ Μπέκαμ, όσον αφορά την παγκόσμια εμπορική ισχύ, εάν τα δικαιώματα προβολής ελεγχθούν σωστά και η Ρεάλ Μαδρίτης βελτιώσει τα αποτελέσματά της στο Τσάμπιονς Λιγκ», αναφέρει ο Σάιμον Τσάντγουικ, διευθυντής του Κέντρου Διεθνών Επιχειρήσεων Αθλητισμού του πανεπιστημίου του Κόβεντρι.

«Ο Μπέκαμ πούλησε ένα εκατομμύριο φανέλες στους πρώτους έξι μήνες στη Ρεάλ Μαδρίτης, όταν υπήρχαν ήδη αρκετοί galacticos. Ακόμα και εάν η Ρεάλ υπογράψει κι άλλα αστέρια, οι Κακά και Κριστιάνο Ρονάλντο θα είναι το επίκεντρο των αγώνων και του brand. Αυτό θα αποπληρώσει τις μεταγραφές και θα αποφέρει κέρδος, ακόμα και με τους υψηλούς μισθούς των δύο παικτών».

Τηλεοπτικά “δεκανίκια” και δάνεια

Η συνύπαρξη των δύο Κορυφαίων Ποδοσφαιριστών του κόσμου το 2007 και το 2008 θα προκαλέσει αναπόφευκτα αύξηση και στις τηλεθεάσεις των αγώνων της Ρεάλ. Οι Ισπανοί σύλλογοι από το 1997 διαπραγματεύονται μόνοι τους την πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και οι «μερέγκες» το 2006 σύναψαν συμφωνία επτά ετών με την «MediaPro» που θα της αποφέρει συνολικά 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ (περίπου 150 εκατομμύρια ετησίως). Τα εν λόγω έσοδα συν αυτά που θα προκύψουν από την πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων στο εξωτερικό συνθέτουν ένα αστρονομικό ποσό για τα δεδομένα της Primera Division και των τεσσάρων ομάδων που βρίσκονται στο χείλος της χρεοκοπίας.

Οι δύο μεταγραφές που θα κοστίσουν περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ είναι εφικτές λοιπόν. Οι άνθρωποι της Ρεάλ ισχυρίζονται ότι έβγαλαν πίσω τα 76 εκατομμύρια που δαπάνησαν για τον Ζινεντίν Ζιντάν και είναι αισιόδοξοι ότι μπορούν να τα καταφέρουν και τώρα. Φυσικά θα χρειαστούν το δάνειο των 70 εκατομμυρίων ευρω από τη μεγαλύτερη τράπεζα της Ισπανίας, τη «Santander», ωστόσο οι ισχυροί δεσμοί που υπάρχουν με τους κρατικούς μηχανισμούς θα βοηθήσουν ώστε όλα να κυλήσουν ομαλά.

Ο παράγοντας Πέρεθ

Ο Πέρεθ, εξάλλου, δεν είναι τυχαίος. Στα 62 του χρόνια, έχει διανύσει μία σημαντική πορεία στο δήμο της Μαδρίτης (κατά την πολιτική του καριέρα) και ως ηγέτης στον κατασκευαστικό χώρο, έχει τις απαραίτητες διασυνδέσεις για να εξασφαλίσει οικονομική ρευστότητα για τη Ρεάλ. Η προ ετών πολυσυζητημένη (και διόλου νομότυπη) πώληση των προπονητικών εγκαταστάσεων της ομάδας που απέφερε τα απαραίτητα χρήματα για την έναρξη της εποχής των galacticos απέδειξε τη διεισδυτικότητα του Πέρεθ.

Εν έτει 2009, έχει τον τρόπο να βρει χρήματα, έστω κι αν τα χρέη της Ρεάλ Μαδρίτης είναι υπέρογκα. Η υλοποίηση μεταγραφών για τις οποίες μιλάει ακόμα και ο πρωθυπουργός της Αγγλίας, Γκόρντον Μπράουν («ο Κριστιάνο Ρονάλντο είναι ένας από τους πιο έξυπνους παίκτες του κόσμου. Νομίζω ότι ο κόσμος θα λυπηθεί που θα φύγει από το αγγλικό παιχνίδι»), προσδίδουν αίγλη σε ένα σύλλογο που την είχε ανάγκη μετά το «χαστούκι» του τρεμπλ από την Μπαρτσελόνα και η αίγλη φέρνει χρήματα. Σε εκατοντάδες εκατομμύρια…

Β. Γιατί η Ρεάλ Μαδρίτης δεν μπορεί να ανταπεξέρθει;

Η Ρεάλ μπορεί να ισχυρίστηκε ότι η μεταγραφή του Ζιντάν καλύφθηκε πλήρως, ωστόσο ποτέ δεν προσέφερε στη δημοσιότητα αποδεικτικά στοιχεία. Η μεταγραφή του Ντέιβιντ Μπέκαμ στους Λος Αντζελες Γκάλαξι την ανάγκασε μόλις πριν 14 μήνες να εξασφαλίσει δάνειο 30 εκατομμυρίων ευρώ για τα καθημερινά έξοδα, μιας και οι ετήσιες απώλειες από την αποχώρηση του «Beckham effect» υπολογίζονται σε 35 με 45 εκατομμύρια ευρώ.

Ο βασικότερος λόγος που η Ρεάλ Μαδρίτης, όμως, παίζει με την κοινή λογική και που το «θεαματικό αθλητικό πλάνο» που ευαγγελιζόταν ο Φλορεντίνο Πέρεθ όλον αυτόν τον καιρό δεν είναι δυνατόν να υλοποιηθεί είναι άλλος και υπολογίζεται σε 500 εκατομμύρια ευρώ, όσο είναι το χρέος που υπάρχει αυτήν τη στιγμή στους λογαριασμούς του συλλόγου.

Οικονομική διάκριση δίχως θεμέλια

Το ισπανικό ποδόσφαιρο βρίσκεται υπό κατάρρευση, όπως απέδειξε η έρευνα που πραγματοποίησε τον περασμένο Απρίλιο ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, Χοσέ Μαρία Γκάι, σύμφωνα με την οποία το συνδυασμένο χρέος των 20 συλλόγων της Primera Division αυξήθηκε κατά 650 εκατομμύρια ευρώ και τον Ιούνιο του 2008 ανερχόταν στα 3,5 δισεκατομμύρια. Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης φέρουν Ρεάλ Μαδρίτης και Μπαρτσελόνα. Κι αν ο Τζουάν Λαπόρτα έχει κάνει κοπιώδεις προσπάθειες για να μειώσει το χρέος των εκατοντάδων εκατομμυρίων των Καταλανών τα τελευταία χρόνια (με εξίσου θεαματικά αποτελέσματα), δεν συμβαίνει το ίδιο και με τη «βασίλισσα».

«Δεν είναι αρμόζον από τη Ρεάλ να δίνει τόσο μεγάλα ποσά, όταν η ανεργία αυξάνεται, οι εταιρίες δυσκολεύονται να διαπραγματευτούν ευνοϊκά δάνεια και η αίσθηση της οικονομικής κατάρρευσης είναι έντονη. Η πίστη ότι ο Πέρεθ θα καταφέρει να εξασφαλίσει έσοδα από την ικανότητα των αστεριών του, έχει παρεξηγηθεί», τόνισε ο Γκάι.

Οι πλέον απαισιόδοξες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το χρέος της Ρεάλ μπορεί να φτάσει μέχρι τα 900 εκατομμύρια ευρώ με την υλοποίηση των δύο μεταγραφών και θα χρειαστούν δραστικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συλλόγου, όπως η πώληση οικοπέδων που ανήκουν σε αυτόν. «Τα λειτουργικά έξοδα της Ρεάλ μπορούν να υπερβούν τα έσοδα και υπάρχει κίνδυνος ο σύλλογος να πέσει σε μία δίνη οικονομικών προβλημάτων. Η Ρεάλ έχει μεγάλη εισπρακτική δύναμη και είναι το νούμερο 1 στη λίστα των πλουσίων, αλλά πρέπει να προσέχει, διότι με τις νέες μεταγραφές δεν θα δει αξιοσημείωτη αύξηση στα έσοδα των πιο σημαντικών τομέων», προειδοποιεί ο Γκάι.

Ανήσυχος είναι και ο καθηγητής οικονομικών και λογιστικής και ειδικός σε θέματα ποδοσφαίρου του Πανεπιστημίου του Βίγκο, Ανχελ Μπαράχας: «Η μεταγραφική πολιτική της Ρεάλ θα απογειώσει τις τιμές και τους μισθούς και θα θέσει ένα δυσάρεστο παράδειγμα σε ένα άθλημα που παλεύει με ένα βουνό χρεών και μειωμένων εσόδων στη χειρότερη παγκόσμια κρίση των τελευταίων έξι δεκαετιών. Οι τιμές των μεταγραφών και οι απολαβές των κορυφαίων παικτών θα διογκωθούν και ο πληθωρισμός θα πλήξει την αγορά. Μία περίοδος κρίσης δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για τόσο μεγάλα ποσά και για δέσμευση πληρωμής κολοσσιαίων μισθών για ένα μεγάλο αριθμό ετών, ειδικά από τη στιγμή που έγινε τόσο δύσκολο η εξασφάλιση νέων εσόδων. Μην ξεχνάμε ότι το ποδόσφαιρο είναι κοντά σε ωριμότητα με μία επιχείρηση και αυτό σημαίνει ότι γίνεται διαρκώς δυσκολότερο να εντοπίσεις έσοδα. Φαίνεται πως η πίεση για την κατάκτηση τροπαίων οδηγεί τη Ρεάλ να εφαρμόσει μία τόσο ριψοκίνδυνη τακτική».

Τα έξοδα φέρνουν… έξοδα

Το δεδομένο είναι ότι η Ρεάλ Μαδρίτης δεν μπορεί να καλύψει άμεσα τα ποσά που θα δαπανήσει για τους δύο ποδοσφαιριστές. Ο τζίρος της μπορεί να ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο τα κέρδη δεν φτάνουν να ισορροπήσουν τα έξοδα. Και η εύρεση χρημάτων από την διαχείριση ποδοσφαιριστών μοιάζει ουτοπία. Οι παίκτες που διαθέτει στο ρόστερ της δεν πρόκειται να «πιάσουν» μεγάλα ποσά στην αγορά, η οποία υποφέρει από την οικονομική κρίση.

Εξάλλου οι προς πώληση παίκτες πρόκειται για ποδοσφαιριστές που φέρουν στο βιογραφικό τους την κάκιστη φετινή χρονιά της Ρεάλ. Εκτός του Αριεν Ρόμπεν, ο Ράφαελ φαν ντερ Φάαρτ, ο Γουέσλεϊ Σνάιντερ, ο Ραούλ, ο Γκούτι, ο Κλάας Γιαν Χούντελααρ, ο Φερνάντο Γκάγκο και ο Χαβιέρ Σαβιόλα δεν αποτελούν ακριβώς αντικείμενο πόθου για τους ευρωπαϊκούς συλλόγους όπως οι Κριστιάνο Ρονάλντο και Κακά για τη Ρεάλ. Επιπροσθέτως, οι Μαχαμαντού Ντιαρά και Ρουντ φαν Νίστελροϊ προέρχονται από σοβαρούς τραυματισμούς και η αξία τους έχει πέσει κατακόρυφα (ο Ολλανδός θα πήγαινε στην Τότεναμ έναντι 1,7 εκατομμυρίων ευρώ, εάν ο πρόεδρος των Αγγλων, Ντάνιελ Λίβι, δεν είχε τις ενστάσεις του για την υγεία του παίκτη).

Η πικρή αλήθεια των ακαδημιών

Για να φτιάξει την ομάδα που οραματίζεται ο Πέρεθ θα χρειαστεί και μερικούς ακόμα παίκτες. Στην άμυνα και στο κέντρο η ομάδα «πονάει» και θα χρειαστούν κι εκεί πολλά εκατομμύρια ευρώ για να «μπαλωθούν» τα κενά. Περισσότερα έξοδα και καμία πιθανότητα εσωτερικής μεταγραφής, σε στυλ Μπαρτσελόνα (αγωνίστηκε στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ με επτά ποδοσφαιριστές των ακαδημιών της), αφού δια στόματος Βαλντάνο εκφράζεται η πικρή αλήθεια: «Δεν φαίνεται να έχουμε παίκτες έτοιμους να αγωνιστούν στην πρώτη ομάδα και οι παίκτες της τρίτης ομάδας δυσκολεύονται να αγωνιστούν ακόμα και στην Ρεάλ Καστίγια (σ.σ. η δεύτερη ομάδα της Ρεάλ) ».

Ολα αυτά τα χρόνια που οι «μερέγκες» κινούνταν αλαζονικά και απερίσκεπτα στο μεταγραφικό παζάρι αποκτώντας ποδοσφαιριστές με υπέρογκα ποσά που δεν ανταποκρίνονταν στην αξία τους, ουδείς έδωσε το απαραίτητο βάρος στις ακαδημίες και μάλιστα τα αποτελέσματα θα είναι δυσάρεστα τώρα που με το νέο τρόπο αδειοδότησης της FIFA, η παρουσία ποδοσφαιριστών από τις ακαδημίες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις κρίνεται απαραίτητη.

«Η πρόοδός μας στον εντοπισμό και τη απόκτηση νεαρών ταλέντων επιβραδύνθηκε. Κοιτάζαμε σε αγορές από πολύ μακρινά μέρη και γυρίσαμε την πλάτη στη Μαδρίτη, από όπου προέρχονται οι περισσότεροι παίκτες που έχουμε στις ακαδημίες. Η επιλογή του ταλέντου είναι πιο σημαντική από την ανάπτυξή του και αυτό ίσως πάρει λίγο χρόνο», παραδέχθηκε ο Βαλντάνο.

Οι περιστάσεις, λοιπόν, όχι μόνο δεν ευνοούν την πολιτική της Ρεάλ, αλλά απαιτούν νέα έξοδα. Η συσσώρευση μικρότερων χρεών στη Λίβερπουλ συνοδεύτηκε με πρωτοσέλιδους τίτλους που κάνουν λόγο ακόμα και για πτώχευση της εταιρίας στην οποία ανήκει η ομάδα του Μέρσεϊσαϊντ. Στην περίπτωση των «μερέγκες» μπορεί να υπάρχει μία ηγετική φυσιογνωμία με σωστές διασυνδέσεις και την απαραίτητη οικονομική ευμάρεια, ωστόσο το πρόσφατο παρελθόν έδειξε πως ο μοναδικός πρακτικός τρόπος εξεύρεσης χρημάτων είναι ο δανεισμός (που συνέβη στο παρελθόν και θα συμβεί και τώρα) ή κάποια παράτυπη ενέργεια (που συνέβη στο παρελθόν και όλες οι τάσεις δείχνουν ότι θα συμβεί και τώρα).

Αντί επιλόγου

Δύο εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις, οι οποίες καταγράφονται από το ρεπορτάζ ισπανικών, αλλά όχι μόνο ΜΜΕ, μιας και η μετακίνηση των δύο ποδοσφαιριστών στη Ρεάλ επηρεάζει ολόκληρη την ποδοσφαιρική Ευρώπη. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνηθίζεται η χρήση της φράσης «η αλήθεια κρύβεται κάπου στη μέση», ωστόσο οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και αποτυπώνουν μία πραγματικότητα.

Το ποια θα είναι αυτή, ουδείς μπορεί να την καθορίσει μέχρι να έρθουν τα πρώτα αποτελέσματα. Διότι υπάρχουν αρκετοί μη μετρήσιμοι παράγοντες. Αμφότεροι οι παίκτες προέρχονται από μία χρονιά που περιείχε τραυματισμούς, επεμβάσεις, μικρή περίοδο διακοπών και δεν βρέθηκαν στο ζενίθ τους. Μία σεζόν αντίστοιχη με το 2007 ή το 2008 σαφώς και θα εκτοξεύσει την Ρεάλ Μαδρίτης σε κάθε επίπεδο. Αντιστρόφως, μία (απευχόμενη) ρήξη χιαστών σε έναν από τους δύο αμέσως στιγματίζει την επένδυση, η οποία δεν πρόκειται να αποπληρωθεί ποτέ.

Η Ρεάλ κάνει μία νέα αρχή και αγωνιστικά φαίνεται ικανή να κερδίσει το στοίχημα. Εάν αυτή η νίκη συμπαρασύρει και τους υπόλοιπους τομείς σε θετικά «χωράφια», θα πάρει ένα διάστημα μέχρι να φανεί. Εξάλλου, το εάν η πρώτη περίοδος των «galacticos» είναι πετυχημένη ή αποτυχημένη στο σύνολό της, παραμένει ακόμα ένα άλυτο ερώτημα. Το βασικότερο δεδομένο που υπάρχει για τη δεύτερη φουρνιά των «galacticos», είναι αυτό που περιμένουμε εντός των τεσσάρων γραμμών, αυτό που παρουσιάζουν τα παρακάτω βίντεο…