Το σύστημα δωροδοκιών της FIFA

Κεραυνός εν αιθρία έπληξε τη FIFA μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος του ελβετικού δικαστηρίου, με το οποίο αποκαλύφθηκε η παράνομη διασύνδεση του άλλοτε “κολοσσού” στο χώρο του marketing, “ISL”, και των ανώτατων αξιωματούχων της παγκόσμιας ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, προεξάρχοντος του τέως προέδρου, Ζοάο Χαβελάνζ, και του πρώην εκτελεστικού μέλους και τέως επικεφαλής της επιτροπής διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014, Ρικάρντο Τεϊσέιρα.

Ένα εισαγγελικό πόρισμα το οποίο επιβεβαιώνει τις κατηγορίες περί δωροδοκίας των 2 Βραζιλιάνων μεγαλοπαραγόντων, καθώς και πολλών ακόμα αξιωματούχων της FIFA, από την εταιρία η οποία χρεοκόπησε το 2001, αφήνοντας ως παρακαταθήκη μία τεράστια οικονομική “φούσκα” στο χώρο του ποδοσφαίρου.

Η FIFA δημοσιοποίησε το 41 σελίδων πόρισμα, στο οποίο περιγράφεται πώς ο Τεϊσέιρα έλαβε 10.640.000 ευρώ μεταξύ Αυγούστου 1992 και Μαΐου 1997 σε πολλές πληρωμές, από τον επίσημο συνεργάτη marketing του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η ελβετική εταιρία, το 1997, χρηματοδότησε επίσης παράνομα με 820.000 ευρώ τον τότε πρόεδρο της FIFA, Χαβελάνζ, ένα χρόνο πριν τον διαδεχθεί ο Ζεπ Μπλάτερ.

Οι πληρωμές, που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1992 και 2000 μέσω Λίχτενσταϊν (και της κείμενης νομοθεσίας) σε λογαριασμούς που συνδέονται με τους 2 Βραζιλιάνους, αγγίζουν τα 18.000.000 ευρώ. Επιπροσθέτως, ο νυν Παραγουανός πρόεδρος της ποδοσφαιρικής συνομοσπονδίας της Νότιας Αμερικής και μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της FIFA, Νίκολας Λέος, κατηγορείται πως έλαβε 2 πληρωμές από την “ISL” το 2000, συνολικού ύψους 106.000 ευρώ.

Η εισαγγελική έρευνα διατάχθηκε αμέσως μετά την κατάρρευση της “ISL” (με την επιθυμία και της FIFA) κι οι μίζες αφορούν τηλεοπτικά δικαιώματα του Παγκοσμίου Κυπέλλου και εμπορικές συμφωνίες. Όπως αναφέρει η έρευνα από το ελβετικό καντούνι Τσουγκ, οι Χαβελάνζ και Τεϊσέιρα ελέγχθηκαν για “υπεξαίρεση ή εναλλακτικά απιστία”.

Το Δεκέμβριο του 1997, ο Χαβελάνζ παραχώρησε τα εμπορικά δικαιώματα της FIFA στην “International Sports Media and Marketing”, γνωστή κι ως “ISL”. Το Μάιο του 1998, με πρόεδρο το Βραζιλιάνο ακόμη, πούλησε στην “ISL” τα αποκλειστικά τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δικαιώματα του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2002 και αυτά του Μουντιάλ του 2006. Η “ISL” κατέβαλε στη FIFA 107.000.000 ευρώ για τα εμπορικά δικαιώματα και 741.000.000 ευρώ για τα τηλεοπτικά δικαιώματα, αλλά ακολούθως η εταιρία χρεοκόπησε.

Προσπάθεια νόμιμου “κουκουλώματος”

Η δημοσιοποίηση του εισαγγελικού πορίσματος είχε μπλοκαριστεί από τον Ιούνιο του 2010, αφού η FIFA κι οι 2 πανίσχυροι παράγοντες είχαν έρθει σε συμβιβασμό για τη διακοπή της έρευνας. Οι 3 πλευρές είχαν καταβάλει συνολικά 5.000.000 ευρώ, ήτοι ένα μέρος των 22.000.000 ευρώ που φέρονται να κατέληξαν στις τσέπες των ανθρώπων της FIFA, κι ο εισαγγελέας Τόμας Χίλντμπραντ διέκοψε την έρευνά του στις 11 Μαΐου του 2010, διατηρώντας μυστικές τις ταυτότητες των εμπλεκομένων.

Ο 65χρονος Τεϊσέιρα, ο οποίος κατέβαλε 2.000.000 ευρώ, αρνήθηκε κάθε κατηγορία. Ο Χαβελάνζ, ο οποίος κατέβαλε 400.000 ευρώ για το σχετικό συμβιβασμό, “δεν προέβη σε κάποιο σχόλιο για την κατηγορία της παραβατικής συμπεριφοράς”, αναφέρει το πόρισμα.

Όσο για τη FIFA, που κατέβαλε τα υπόλοιπα χρήματα του συμβιβασμού, σύμφωνα με το πόρισμα, έδωσε τη “συγκατάθεσή της υπό όρους”, σχετικά με την αρχειοθέτηση των κατηγοριών εναντίον του τέως προέδρου της και του τότε μέλους της εκτελεστικής επιτροπής της.

Η FIFA αναγκάστηκε να δημοσιοποιήσει στην ιστοσελίδα της το πόρισμα λίγες ώρες αφότου το Ανώτατο Ελβετικό Δικαστήριο άσκησε έφεση για την αρχειοθέτηση των εγγράφων, με την ετυμηγορία να αναφέρει πως τα ΜΜΕ πρέπει να ενημερωθούν για τις λεπτομέρειες της υπόθεσης “ISL”.

“Η FIFA είναι ικανοποιημένη για την άρση της εντολής μη δημοσιοποίησης σχετικά με την υπόθεση ‘ISL'”, αναφέρει μεταξύ άλλων σε ανακοίνωσή της η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου. Παρ’ όλα αυτά, εκτός της αρωγής της στην επίτευξη συμβιβασμού το καλοκαίρι του 2010, η FIFA είχε επιχειρήσει και παλαιότερα να μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση των ονομάτων, μέχρι να αποσυρθεί από την υπόθεση το Δεκέμβριο του 2011.

Ο Χίλντμπραντ κατηγορεί τη FIFA ως “ανεπαρκή επιχειρηματικά οργανισμό”, για τις ενέργειές της, πριν την κατάρρευση της “ISL”. Για τον 96χρονο Χαβελάνζ και τον πρώην γαμπρό του προσθέτει πως “χρησιμοποίησαν παρανόμως μέσα που είχαν τη διάθεσή τους για να πλουτίσουν. Η FIFA υπέστη αξιοσημείωτη ζημιά”.

Η επίγνωση του Μπλάτερ

Ο νυν πρόεδρος της FIFA, Ζεπ Μπλάτερ, φέρεται να είχε γνώση της διαφθοράς στους “κόλπους” της FIFA. Ο επί 17 χρόνια γενικός γραμματέας του Χαβελάνζ δεν κατηγορείται για λήψη μιζών, όμως φέρεται να είναι αυτόπτης μάρτυρας σε μία συγκεκριμένη συνδιαλλαγή του Χαβελάνζ.

“Το συμπέρασμα ότι η FIFA είχε γνώση των δωροδοκιών δεν αμφισβητείται”, αναφέρει το πόρισμα κι εξηγεί: “Αρχικά, διότι αρκετά μέλη της εκτελεστικής επιτροπής έλαβαν χρήματα κι ακολούθως, μεταξύ άλλων, επιβεβαιώθηκε από τον πρώην οικονομικό διευθυντή της FIFA ότι ήταν μάρτυρας σε μία πληρωμή που έπρεπε να καταλήξει στο Ζοάο Χαβελάνζ, ύψους 820.000 ευρώ, η οποία, όμως, από λάθος, μεταφέρθηκε σε λογαριασμό της FIFA. Όχι μόνο ο CFO γνώριζε γι’ αυτό, αλλά επίσης, μεταξύ άλλων, ο P1 επίσης γνώριζε”.

Ο άνθρωπος που αναφέρεται στο πόρισμα ως “P1” δεν ταυτοποιείται, ωστόσο το πόρισμα αποκαλύπτει επίσης ότι ο “P1” και ο Χαβελάνζ υπέγραψαν μαζί εκ μέρους της FIFA την εμπορική συμφωνία με την “ISL” το 1997. Στα έγγραφα της συμφωνίας υπάρχουν οι υπογραφές του Χαβελάνζ και του τότε γενικού γραμματέα της FIFA, Ζεπ Μπλάτερ…

Οι πρωταγωνιστές

Ζοάο Χαβελάνζ: Ο 96χρονος Ζοάο Χαβελάνζ υπήρξε πρόεδρος της FIFA για 24 χρόνια (1974-1998), μέχρι να τον διαδεχθεί ο νυν πρόεδρος Μπλάτερ και μέχρι σήμερα παραμένει επίτιμος πρόεδρος της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας. Νωρίτερα μέσα στο 2012, νοσηλεύθηκε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα στο Ρίο ντε Ζανέιρο, μετά από βακτηριακή μόλυνση. Το Δεκέμβριο του 2011 παραιτήθηκε μετά από 48 χρόνια από μέλος της ΔΟΕ, επικαλούμενος λόγους υγείας. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ολυμπιακή Επιτροπή σκόπευε να τον τιμωρήσει, κατόπιν της έρευνας που πραγματοποίησε για παραβάσεις συνδεδεμένες με την “ISL”.

Ρικάρντο Τεϊσέιρα: Ο 65χρονος Βραζιλιάνος, άλλοτε παντρεμένος με την κόρη του Χαβελάνζ, Λουσία, διετέλεσε επικεφαλής της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Βραζιλίας από τον Ιανουάριο του 1989 μέχρι το Μάρτιο του 2012, αντιμετωπίζοντας πολλές κατηγορίες περί διαφθοράς. Ως πρόεδρος της εγχώριας ΠΟ, ανέλαβε επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής του Μουντιάλ 2014 που θα διοργανώσει η Βραζιλία, αλλά παραιτήθηκε κι από τις 2 θέσεις προ μηνών, ενώ αποχώρησε κι από τη θέση του εκτελεστικού μέλους της FIFA, την οποία κατείχε για 18 χρόνια, επικαλούμενος (ανεπιβεβαίωτους) λόγους υγείας και προσωπικούς λόγους.

ISL: Η ελβετική εταιρία ιδρύθηκε τη δεκαετία του ’70 και συνέβαλε τα μέγιστα στη γιγάντωση του αθλητικού marketing, έχοντας στενούς δεσμούς με τη ΔΟΕ. Τα σκάνδαλα χρηματισμών στα οποία εμπλέκεται αφορούν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή, η δωροδοκία δεν θεωρείτο παράνομη από τον ελβετικό νόμο. Η κατάρρευσή της οφείλεται σε συσσωρευμένα χρέη ύψους 245.000.000 ευρώ. Έξι πρώην διευθυντικά στελέχη της κάθισαν στο εδώλιο το 2008, αλλά αθωώθηκαν από τις κατηγορίες για απάτη.