1971 όπως 2012

“Ζενές Ες με θυμάσαι ακόμα, Σλόβαν με ξέρεις καλά, του Αστέρος το κόκκινο χρώμα, πράσινη πήρε μπογιά”. Οι τρεις προαναφερθείσες ομάδες, που αναφέρονται στη διασκευή του Φραγκίσκου Σούρπη από το “Obladi Oblada” των Beatles, καθώς και η εκπληκτική Έβερτον της εποχής, δεν μπόρεσαν να ανακόψουν την ανεπανάληπτη πορεία των πρωταθλητών Ελλάδος προς τον τελικό του “Γουέμπλεϊ”.

Κάποιοι προτιμούν να κοιτούν το δέντρο και όχι το δάσος… Το δέντρο είναι ότι ο Παναθηναϊκός, λένε, ευνοήθηκε στον επαναληπτικό της Λεωφόρου με τον Ερυθρό Αστέρα. Λες και δεν αδικήθηκε στο “Μαρακανά” του Βελιγραδίου ή νωρίτερα στο “Γκούντισον Παρκ”. Αφήνουμε, λοιπόν, το δέντρο για τους αδαείς και πάμε στο δάσος.

Ο Παναθηναϊκός της δεκαετίας του ’60 ήταν μία από τις πιο πλήρεις ομάδες στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Οι Χάρι Γκέιμ και Στέπαν Μπόμπεκ είχαν συμβάλει τα μέγιστα σε αυτό, εφαρμόζοντας κάποιες ιδιαίτερα πρωτοποριακές μεθόδους στον τομέα της τακτικής. Ο Άγγλος φημιζόταν για τον ιδιαίτερα αυστηρό χαρακτήρα του, ενώ ο Κροάτης για την καθιέρωση του 4-3-3.

Μέχρι τις 16 Μαΐου 1963, την ημέρα δηλαδή που ανέλαβε ο Μπόμπεκ, στον Παναθηναϊκό αγωνίζονταν ήδη παίκτες όπως ο Δομάζος, ο Καμάρας, ο Φυλακούρης κι ο Σούρπης. Στα μέσα της δεκαετίας αποκτήθηκαν μεταξύ άλλων και οι Οικονομόπουλος, Τομαράς, Γραμμός, ενώ επί Λάκη Πετρόπουλου οι Γραμμός, Αντωνιάδης, Ελευθεράκης κ.ά.

Η επιτυχημένη -για τον ΠΑΟ- δεκαετία του ’60 έφτασε στο τέλος της. Οι φίλαθλοι του “τριφυλλιού” πανηγύρισαν αρκετούς τίτλους, απόλαυσαν το θελκτικό ποδόσφαιρο της ομάδας τους και καμάρωσαν για το γεγονός ότι “ήταν δικοί τους”, παίκτες όπως ο ανυπέρβλητος Δομάζος, ο δαντελένιος Γραμμός κι ο αέρινος Ελευθεράκης…

Μία στρωμένη και χορτασμένη από τίτλους ομάδα τι χρειαζόταν για να κάνει την υπέρβαση; Μα, βέβαια, ένα “στρατηγό”. Είχε έναν εντός αγωνιστικού χώρου, ήθελε όμως ακόμη έναν για να καθοδηγεί τους παίκτες του από τον πάγκο. Εν τέλει βρέθηκε και δεν ήταν άλλος από τον θρυλικό Φέρεντς Πούσκας… Μπορεί να μην έπαιρνε μεγάλο βαθμό στο τεχνικό κομμάτι, αλλά ήταν εξαιρετικός ψυχολόγος, προερχόταν από το προηγμένο ισπανικό πρωτάθλημα και πάνω απ’ όλα ήταν ο… Πούσκας.

Η συνέχεια είναι γνωστή και δεν πρόκειται να αναφερθούμε με λεπτομέρειες στη μεγαλειώδη πορεία του Παναθηναϊκού μέχρι τον τελικό του 1971, όπου ο Άγιαξ του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου, που είχε εφεύρει ο Άγγλος Τζακ Ρέινολντς και που εφάρμοζε πιστά ο Ρίνους Μίχελς, επικράτησε 2-0.

Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η ομάδα με την πράσινη φανέλα και το μεγάλο λευκό τριφύλλι έδειξε το δρόμο… Μία αμιγώς ελληνική παρέα (γιατί παρέας επρόκειτο) που αγωνιζόταν με ψυχή και μυαλό. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, έκτοτε, ο Παναθηναϊκός διακρινόταν στην Ευρώπη με τη συχνότητα που σκόραρε ο Αντωνιάδης και ντρίμπλαρε ο Δομάζος. Διαφωνεί κανείς; Αν ναι, μπορεί να κάνει ένα πρόχειρο flashback από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μέχρι το 2003.

Η ουσία είναι η εξής: το ποδόσφαιρο του 2012 μπορεί να μην έχει καμία σχέση με αυτό του 1971, τα οικονομικά δεδομένα της χώρας όμως, μπορούν να μας επαναφέρουν στις ρομαντικές εποχές του ερασιτεχνισμού. Παίκτες που δεν θα λαμβάνουν τον “πακτωλό” χρημάτων που λάμβαναν εκείνοι της προηγούμενης 15ετίας, που θα παίζουν πρωτίστως για το καλό της ομάδας τους και δευτερευόντως για να πάρουν μία μεταγραφή στο εξωτερικό.

Έτσι φτιάχτηκε ο Παναθηναϊκός της δεκαετίας του ’60 και του ’80, ο Ολυμπιακός των αρχών της δεκαετίας του ’70 και του ’80, η ΑΕΚ των τελών της δεκαετίας του ’70 και των αρχών του ’90, ο ΠΑΟΚ των 70s’, ο ΟΦΗ και η ΑΕΛ των 80s’ κτλ. κτλ.