Η Δημοκρατία στο χαμαιτυπείο

Ανοίγει η αυλαία με μία παράφραση του
Ζορζ Κλεμανσό: «
Η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε στους πολιτικούς». Σαφές. Και τι είναι η πολιτική; Το καλό του τόπου εν γένει- η ευημερία της χώρας. Να γίνονται έργα, να λειτουργεί σωστά η οικονομία, να υπάρχει ασφάλεια και εργασία στους πολίτες, υγεία, παιδεία και μια αίσθηση έμπνευσης για κοινή πρόοδο. Αφήνω το σημειωματάριο του «πολιτικού νηπιαγωγείου» και ρίχνω μια πλάγια ματιά στην τρέχουσα πολιτική συγκυρία της χώρας. Μια λέξη αχνοφωτίζει στο βάθος:
Χαμαιτυπείο.

Σε τούτο τον χαρακτηρισμό προχώρησε ο επίτιμος (ένας είναι ο επίτιμος) για να περιγράψει τη φρασεολογία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Επειδή, όμως, ο επίτιμος είναι «γριά αλεπού» της πολιτικής, μάλλον με μία λέξη κατάφερε (ή σκόπιμα έπραξε) να αποκωδικοποιήσει το σύγχρονο πολιτικό βίο της Ελλάδας. Έχει άδικο;

Επί μήνες το μόνο που υπάρχει στο πολιτικό ρεπορτάζ είναι σφοδρές επιθέσεις, σκληρή γλώσσα, οξύς λόγος, βολές, αιχμές και ανίεροι χαρακτηρισμοί. Και αν όλα αυτά είναι όμορφα και πικάντικα για όσους κάνουν πολιτικό ρεπορτάζ, τι το ενδιαφέρον ή χρήσιμο κομίζουν στο μέσο έλληνα πολίτη; Θαρρώ πως τίποτα.

Η καθημερινή ανάγνωση της ειδησεογραφίας, σε οποιοδήποτε Μέσο Ενημέρωσης, αφήνει τον τολμητία αναγνώστη με μία στυφή γεύση. Μία σχεδόν ολοκληρωτική απουσία ρεαλιστικού προγραμματικού λόγου- μία ανύπαρκτη λελογισμένα δομημένη επιχειρηματολογία που να έχει επαφή με το σύγχρονο κόσμο (που τρέχει ενώ εμείς εξαπολύουμε επιθέσεις εκατέρωθεν). Όλα τα κόμματα, από το κυβερνών μέχρι το τελευταίο σε ψήφους στις εκλογές ισχυρίζονται ότι διαθέτουν πρόγραμμα. Μόνο που αυτό λειτουργεί a la carte. Υπάρχει για τα μάτια του κόσμου και γίνεται επίκληση του μόνο στα δύσκολα (και αυτό στιγμιαία για το θεαθήναι).

Ποιο αλήθεια είναι το πρόβλημα της σύγχρονης Ελλάδας; Το αν οι μεν είναι « σπείρα και κουμπάροι » και οι δε « κανακάρηδες και κακοήθεις »; Αυτό μας απασχολεί; Ο τριτοκοσμισμός μας στο απόγειο του. Ο πολιτικός επαρχιωτισμός μας ζει στιγμές μεγαλείου. Και τίποτα δεν προδιαθέτει ή προμηνύει για φως στον ορίζοντα.

Οι γαλλικές εκλογές δίδαξαν κάτι: είτε αρέσει στους λάτρεις του ελαφρού ρεπερτορίου είτε όχι ο κόσμος διψάει για ιδεολογική διαμάχη. Όχι ότι εκεί δεν έλειψαν οι σκληροί προσωπικοί χαρακτηρισμοί και το πολιτικό μάρκετινγκ. Αλλά στη Γαλλία έβαλαν κάτω τα σύγχρονα προβλήματα του τόπου τους και του κόσμου και «ξιφούλκησαν» ιδεολογικά. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στην Ελλάδα υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον για τις εκλογές του περασμένου Μαΐου. Μπορεί να ήταν και σύνδρομο στέρησης…

Εδώ οι πολιτικές παρατάξεις κατ’ επίφαση διαθέτουν πρόγραμμα, κατά τα άλλα χτίζουν τη στρατηγική τους με άξονα 1) τη μεγαλύτερη δυνατή συσπείρωση, 2) τον περιορισμό των απωλειών, 3) και την προσέλκυση των δυσαρεστημένων από τους άλλους. Κατά τούτο μία είναι η κεντρική στρατηγική- επίθεση κατά ριπάς και όποιον πάρει ο χάρος (ή η κάλπη). Αγώνας για τα μάτια της αρνητικής ψήφου.

Εξού και παρατηρούμε το τελευταίο (μεγάλο) διάστημα μία παρατεταμένη προεκλογική περίοδο (που αυτό σημαίνει ότι τίποτα δεν λειτουργεί στον κυβερνητικό μηχανισμό υπό το φόβο του πολιτικού κόστους) με αλλεπάλληλες επιθέσεις από όλους προς όλους. Λες και ο πολίτης μία σκασίλα έχει από το πρωί ως το βράδυ, πότε θα γίνουν οι εκλογές και αν θα κερδίσει ο πιο «κατάλληλος για πρωθυπουργός» ή ο πιο χαρισματικός ή αν η βουλή θα έχει περισσότερες φωνές αντίδρασης, άρα θα γίνεται και λιγότερο κυβερνητικό έργο.

Εκτιμώ ότι είναι τελείως λαθεμένη θεωρία ο μηδενισμός και η ισοπέδωση. Ωστόσο αν δεν συμβεί μια εκκωφαντική αλλαγή στη λογική και στις συμπεριφορές (πολιτικών και πολιτών), πολύ φοβάμαι ότι και το αύριο θα έχει τον ίδιο τίτλο. «Μια από τα ίδια»…

Και όσο απουσιάζει ο προγραμματικός λόγος και κυριαρχούν οι οξείς τόνοι, τόσο οι πολίτες θα αδιαφορούν και θα γυρίζουν τις πλάτες. Και όσο περνάει ο καιρός όλο και περισσότερο η Δημοκρατία μας θα στέκεται έντρομη μπροστά στο απόσπασμα. Και εκεί πέφτει η αυλαία…