Η σύγκρουση των δογμάτων στις ΗΠΑ(case study)

Ένας βραχνάς έχει κάνει την εμφάνιση του στα άβατα γραφεία των μεγάλων πολυεθνικών Τραπεζών. Αυτό το αγκάθι ακούει στο όνομα «διεθνής τρομοκρατία» και με τη θεωρία του ντόμινο έχει οδηγήσει σε πρώτη φάση δυο μεγάλες Τράπεζες στις αίθουσες των αμερικανικών Δικαστηρίων.

Πρόκειται για ένα θέμα που έχει εγείρει πολλά ερωτηματικά και οι εκπρόσωποι του «καταιγιστικού» καπιταλισμού φαίνεται ότι βρήκαν τον μπελά τους μέσαστην ιδεολογική τους πρωτεύουσα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Πως έχει η ιστορία. Νωρίτερα το φθινόπωρο αμερικανικό δικαστήριο απέρριψε τις εισηγήσεις δυο Τραπεζικών κολοσσών. Της γαλλικής Credit Lyonnais και της βρετανικής NatWest Bank. Οι δυο Τράπεζες ζητούσαν να αποσυρθούν οι κατηγορίες εναντίον τους, ότι δηλαδή παρείχαν υλική ενίσχυση στην –θεωρούμενη από τους Αμερικανούς- παλαιστινιακή «τρομοκρατική» Οργάνωση Χαμάς.

Εναντίον των Τραπεζών είχαν κατατεθεί δυο αγωγές από μια σειρά Αμερικανών, των οποίων συγγενείς είχαν πέσει θύματα επιθέσεων της Χαμάς. Οι αμερικανοί πολίτες κατηγορούσαν τις δυο Τράπεζες ότι διατηρούσαν λογαριασμούς και διακινούσαν χρήμα για δυο Ιδρύματα της παλαιστινιακής οργάνωσης, τα οποία είχαν καταχωρηθεί στην λίστα των « τρομοκρατικών οργανώσεων » από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομίας.

Η πρώτη ετυμηγορία του δικαστή ήταν κόλαφος για τις Τράπεζες. Ούτε λίγο ούτε πολύ τόνισε ότι με την παροχή αυτού του είδους της ενίσχυσης (λογαριασμοί και διακίνηση χρήματος) οι δυο Τράπεζες κάτω από τον (αμερικανικό) Αντιτρομοκρατικό Νόμο δεν είναι υποχρεωτικό να έχουν δείξει σαφή πρόθεση (βοήθειας), αλλά αρκούν οι αποδείξεις (ύπαρξη λογαριασμών) ότι ο εναγόμενος (οι Τράπεζες) συμμετείχαν εν γνώσει τους –σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο- σε κάποια τρομοκρατική ενέργεια.

Ο δικαστής συνεχίζει λέγοντας ότι οι Τράπεζες γνώριζαν (ή όφειλαν να γνωρίζουν) την κατηγορία που έχει διατυπωθεί σε βάρος των πελατών τους στις ΗΠΑ. Οι δυο Τράπεζες που έχουν καθίσει στο «σκαμνί του κατηγορουμένου» δηλώνουν ότι θα πολεμήσουν με μένος την εν λόγω απόφαση. Και τώρα περιμένουν την απόφαση της έφεσης.

Η στάση του δικαστή Charles Sifton πάει την ιστορία πολύ μακριά. Η απόφαση έχει τεράστια σημασία καθώς δείχνει ότι η διακυβέρνηση του Λευκού Οίκου (του αμερικανικού κράτους δηλαδή) έχει υπέρ-γεωγραφικές δυνατότητες, την ώρα μάλιστα που η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση δεν επεμβαίνει σε καμία περίπτωση στις πολιτικές των εγχώριων Τραπεζών.

Επίσης, η απόφαση αυτή έχει πολυσύνθετο χαρακτήρα και αν τελικώς είναι καταδικαστική προσθέτει στις Τράπεζες επιπλέον βάρη. Όχι μόνο υποχρεούνται να ελέγχουν συχνά-πυκνά τις λίστες τρομοκρατών των ΗΠΑ, αλλά και να κοσκινίζουν τα δελτία ειδήσεων με γεγονότα από την περιοχή (κυρίως) της Μέσης Ανατολής και όχι μόνο.

Αυτή την ώρα οι Τράπεζες αναμένουν με αγωνία την απόφαση του δικαστηρίου. Αν είναι καταδικαστική, τότε αυτομάτως ανοίγει ο δρόμος και δημιουργείται το νομικό προηγούμενο για οικογένειες θυμάτων της τρομοκρατίας, οι οποίες πλέον θα μπορούν να οδηγούν αμερικανικές και ξένες Τράπεζες στις αίθουσες των δικαστηρίων και να επιδιώκουν αποζημιώσεις της τάξεως των 10 εκατομμυρίων δολαρίων ανά οικογένεια.

Η όλη ιστορία έχει (κυρίως) ιδεολογική πλάκα. Στη χώρα που αποτελεί τη ναυαρχίδα του άυλου καπιταλισμού και της απόλυτα ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίου, ο νόμος (η Δικαιοσύνη) ενδέχεται να επιβάλει κυρώσεις στους εκπροσώπους του (τις Τράπεζες), φέρονοντας τον (καπιταλισμό) σε σύγκρουση με το νέο δόγμα- μανία που έχει κυριεύσει τις ΗΠΑ. Την τρομολαγνεία.

Και κάπως έτσι ο ιδεολογικός πολιορκητικός κριός της Wall Street έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το νέο δόγμα της Washington. Την τρομοκρατία. Μια αν μη τι άλλο εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία…