Οι διάδοχοι των “υπερηχητικών” Σοβιετικών (vids)
Η "υπερηχητική" Σοβιετική Ενωση του Βαλερί Λομπανόφσκι μεγαλούργησε στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο τη δεκαετία του '80. Στο Euro 1988, μάλιστα, κατάφερε να φτάσει μέχρι τον τελικό, χάνοντας από την Ολλανδία. Η Ρωσία του Γκους Χίντινκ ακολουθεί τα χνάρια της μεγάλης ΕΣΣΔ, δίνοντας το "παρών" στα ημιτελικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2008, με τρόπο που ξυπνά ένδοξες αναμνήσεις...
Το 1986 ο Βαλερί Λομπανόφσκι καλείται να αναλάβει την εθνική ομάδα της ΕΣΣΔ για τρίτη φορά στην καριέρα του. Ισόβιος προπονητής της Ντιναμό Κιέβου, της ομάδας που κυριάρχησε στην αχανή χώρα τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, ο “ήσυχος άντρας από το Κίεβο”, όπως ήταν το παρατσούκλι του, κλήθηκε να καθοδηγήσει την ομάδα της πατρίδας του στα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του Μεξικού.
Με βάση τους ποδοσφαιριστές του συλλόγου του, της Ντιναμό, η ΕΣΣΔ ήταν ένα από τα μεγάλα φαβορί για την κατάκτηση του τροπαίου. Ισως αυτό να φόβισε τις μεγάλες δυνάμεις του αθλήματος κι έτσι φρόντισαν να απαλλαγούν από την παρουσία των “αντιπαθητικών” ανατολικών. Μία “σφαγιαστική” διαιτησία στη φάση των 16 κόντρα στο Βέλγιο και η ήττα με 4-3 στην παράταση άφησε εκτός τους Σοβιετικούς.
Ο Λομπανόφσκι δεν απογοητεύτηκε, γνωρίζοντας τις δυνατότητες της ομάδας του, των “υπερηχητικών” του, όπως ήταν το παρατσούκλι τους. Την ίδια χρονιά, εξάλλου, η Ντιναμό του είχε κατακτήσει το Κύπελλο Κυπελλούχων. Η παρουσία της Σοβιετικής Ενωσης στα τελικά του Euro 1988 της Δυτικής Γερμανίας ήρθε σχετικά εύκολα, αφήνοντας μάλιστα εκτός θεσμού στα προκριματικά την κάτοχο Γαλλία!
Με αντιπάλους την Ολλανδία, την Αγγλία και το ΕΙΡΕ, οι Σοβιετικοί θα έπρεπε να φτάσουν στο ζενίθ της απόδοσής τους για να μπορέσουν να προχωρήσουν. Και τα κατάφεραν χάρη στο στην τακτική του Λομπανόφσκι. Ο Ουκρανός προπονητής δεν χρειάστηκε να αλλάξει πολλά πράγματα σε σχέση με τα όσα είχε διδάξει στους παίκτες του στη Ντιναμό. Εκπληκτικοί αυτοματισμοί, διαρκής κίνηση χωρίς τη μπάλα και σε συνδυασμό με τις στιγμιαίες εμπνεύσεις των ούτως ή άλλως ταλαντούχων ποδοσφαιριστών του, έφεραν τις νίκες επί της Ολλανδίας (με 1-0) και της Αγγλίας (με 3-1). Η ισοπαλία κόντρα στην αξιόμαχη ιρλανδική ομάδα ήταν απλώς μία κακή παρένθεση. Το “κομουνιστικό total football” της Ντιναμό είχε προσαρμοστεί στα μέτρα της ΕΣΣΔ.
Με τον κορυφαίο τερματοφύλακα της εποχής Ρινάτ Ντασάεφ, τον τελευταίο μεγάλο Σοβιετικό κεντρικό αμυντικό Ολεγκ Κουζνέτσοφ, με τον Ουκρανό… Ρομπέρτο Κάρλος που άκουγε στο όνομα Ανατόλι Ντεμιανένκο, το “μηχανάκι” από τη Λευκορωσία Σεργκέι Αλέινικοφ, τον “τέλειο ποδοσφαιριστή” (όπως τον είχε χαρακτηρίσει ο Λομπανόφσκι) Αλεκσεϊ Μικαϊλιτσένκο, τον “εγκέφαλο” της ομάδας Αλεκσάντρ Ζαβάροφ, τον ασταμάτητο Βασίλι Ρατς και το δίδυμο-“φωτιά” στην επίθεση με Ολεγκ Προτάσοφ και Ιγκόρ Μπελάνοφ, το ρόστερ της ΕΣΣΔ προϊδέαζε για μία σπουδαία πορεία στη διοργάνωση. Η οποία σίγουρα δεν θα σταματούσε στον ημιτελικό με την Ιταλία.
Φράνκο Μπαρέζι, Τζιουζέπε Μπέργκομι, Αλεσάντρο Αλτομπέλι και Ρομπέρτο Μαντσίνι δεν κατάφεραν να ανακόψουν τους Σοβιετικούς, που με δύο γκολ των μετέπειτα παικτών του Ολυμπιακού, Προτάσοφ και Γκενάντι Λιτόφτσενκο, εξασφάλισαν την παρουσία τους στον τελικό του Μονάχου. Απέναντί τους η Ολλανδία, ωστόσο τα πράγματα ήταν διαφορετικά από τον αγώνα των ομίλων. Οι “οράνιε” παρουσιάστηκαν σαφώς βελτιωμένοι, με τον πολύπειρο Ρίνους Μίχελς να περιορίζει τα ατού των αντιπάλων και τους Ρουντ Γκούλιτ και Μάρκο φαν Μπάστεν (με το καλύτερο γκολ που έχει σημειωθεί σε Euro) να βρίσκουν το δρόμο προς τα δίχτυα. Ενα πέναλτι του Ιγκόρ Μπελάνοφ που απέκρουσε ο Χανς φαν Μπρόικελεν ήταν η τελευταία ευκαιρία των Σοβιετικών να επιστρέψουν στον αγώνα και στην κορυφή της Ευρώπης μετά το 1960, αλλά δεν ήταν γραφτό αυτή η ομάδα να σηκώσει κάποιο τρόπαιο.
Πήρε όμως ένα μετάλλιο και μάλιστα αρκετά σημαντικό, το ίδιο καλοκαίρι. Απέναντι σε μία Βραζιλία από την οποία λίγα χρόνια αργότερα θα ξεπηδούσε η παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1994, η ομάδα της ΕΣΣΔ, με προπονητή τον Ανατόλι Μπίσοβετς, κέρδισε στον τελικό του ολυμπιακού τουρνουά των Αγώνων της Σεούλ και αναδείχθηκε χρυσή ολυμπιονίκης.
Οι Ρώσοι επίγονοι των… Ουκρανών
Είκοσι χρόνια αργότερα, μία παρέα Ρώσων που λόγω του νεαρού της ηλικίας τους δεν θυμούνται τα κατορθώματα των ποδοσφαιρικών προγόνων τους, προσπαθούν να αποδείξουν ότι η ανατολική Ευρώπη διαθέτει ακόμα το χάρισμα. Ο αποκλεισμός της Αγγλίας από τα τελικά του Euro 2008 ήταν το πρώτο μήνυμα και η κατάκτηση του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ από την Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης η επιβεβαίωση ότι κάτι καλό συμβαίνει.
Αυτό βέβαια μοιάζει προβλέψιμο όταν στον πάγκο μιας εθνικής ομάδας υπάρχει το… άγγιγμα του Μίδα που ονομάζεται Γκους Χίντινκ. Ο Ολλανδός τεχνικός έχει δώσει τα διαπιστευτήριά του με το έργο του σε Ολλανδία, Νότια Κορέα και Αυστραλία και τα εκατομμύρια της ρωσικής ομοσπονδίας και του… κρυφού χορηγού Ρόμαν Αμπράμοβιτς άξιζαν τον κόπο.
Στόχος του να δημιουργήσει μία νεανική ομάδα, η οποία με τον καιρό θα εξελιχθεί σε σύνολο με ίδιες παραστάσεις και αξιοζήλευτες επιδόσεις. Γνωρίζοντας καλά το “αμαρτωλό” παρελθόν της Ρωσίας και των αποστολών της σε τελικές φάσεις μεγάλων διοργανώσεων, ο 61χρονος Χίντινκ έβαλε στεγανά την ομάδα, αποκόπτοντάς την από κάθε τυχάρπαστο. Περιόρισε τις ορέξεις των “παιδιών” του, όπως αποκαλεί συνεχώς τους παίκτες του και σε κάθε ευκαιρία τους έβαζε προκλήσεις. Ο πήχης των απαιτήσεών του ήταν πάντα υψηλός, ωστόσο αυτό, αποκαλύπτει ο ίδιος, είναι το μυστικό του. Εχοντας μόνο για λίγες μέρες κάθε χρόνο στη διάθεσή τους διεθνείς, προσπαθεί να κάνει όσο πιο επιστημονική δουλειά γίνεται. Και τα καταφέρνει περίφημα.
Με όπλο την ταχύτητα και το “φονικό ένστικτο” ορισμένων ποδοσφαιριστών, η ρωσική ομάδα μασκαρεύει για τα καλά τις αδυναμίες της και φαντάζει ικανή να νικήσει κάθε αντίπαλο. Η τεσσάρα που δέχθηκε από την Ισπανία δεν επηρέασε κανέναν, αφού όλοι γνώριζαν ότι το σκορ ήταν πλασματικό: ένα γκολ οφσάιντ, ανεπανάληπτη αποτελεσματικότητα των Ισπανών και επιθετική δυστοκία των Ρώσων ήταν τα συστατικά αυτού του αποτελέσματος.
Το επόμενο παιχνίδι με την Ελλάδα ήταν πιο ενδεικτικό των ικανοτήτων αυτού του συνόλου. Ομάδα που στα προκριματικά στηρίχθηκε στην άμυνα στα δύσκολα, αλλά που στην κόντρα είναι αδύνατον να σταματηθεί. Ισως η έλλειψη “καθαρού” μυαλού σε κάποιες φάσεις από τον Ρόμαν Παβλιουτσένκο να γλίτωσε την Ελλάδα από ένα “βαρύ” σκορ, ωστόσο η αεικίνητη φιγούρα του εξισορροπεί την κατάσταση από την απουσία του βασικού φορ αλλά τραυματία Πάβελ Πογκρέμπνιακ.
Μέχρι που έρχεται η ώρα της μεγάλης επιστροφής. Ο κορυφαίος Ρώσος ποδοσφαιριστής των τελευταίων ετών, με την πιο σταθερή (και συνεχώς ανοδική) απόδοση, ο Αντρέι Αρσάβιν, επιστρέφει από την τιμωρία των δύο αγωνιστικών που του είχε επιβληθεί. Παίρνει τη φυσική του θέση, πίσω από τον “φουνταριστό” και λίγο αριστερά κι ο 27χρονος άσος της Ζενίτ κάνει “όργια” κόντρα σε Σουηδία και Ολλανδία. Μαζί του… αναγκαστικά ακολουθεί σε απόδοση και ο Παβλιουτσένκο, όπως συμβαίνει με τον Πογκρέμπνιακ στη Ζενίτ.
Οσο για τα στηρίγματα αυτής της προσπάθειας, ο οξυδερκής Κονσταντίν Ζιριάνοφ εγγυάται την κατάλληλη επιλογή στην πάσα, ο ταχύτατος Γιούρι Ζίρκοφ την μόνιμη παρουσία σε άμυνα κι επίθεση, ο Σεργκέι Σέμακ την εμπειρία στη θέση του αμυντικού μέσου, ο Σεργκέι Ιγκνάσεβιτς την ασφάλεια στο κέντρο της άμυνας και ο Ιγκόρ Ακινφέεφ τα κλειστά… ρολά στην εστία.
Μαζί με μερικούς ακόμα ταλαντούχους (και νεαρούς) παίκτες όπως οι Ντίνιγιαρ Μπιλιαλέτντινοφ, Αλεκσάντρ Ανιούκοφ, Βλάντιμιρ Μπίστροφ και Ιβάν Σαένκο, η Ρωσία θυμίζει σε πολλά σημεία τους “υπερηχητικούς” παίκτες της Σοβιετικής Ενωσης του 1988. Στο παιχνίδι (αγαστή συνεργασία, ατέρμονο τρέξιμο, εγκεφαλικοί ποδοσφαιριστές), αλλά και στα αποτελέσματα (παρουσία στα ημιτελικά με αρκετές βλέψεις για μεγαλύτερες διακρίσεις).
Η ομάδα του Γκους Χίντινκ αποτελεί άξια διάδοχο της τελευταίας σπουδαίας εθνικής του ανατολικού μπλοκ, αυτής του Βαλερί Λομπανόφσκι του 1988. Με μία διαφορά: η ομάδα που έφτασε στον τελικό του Euro 1988 ολοκλήρωσε τον κύκλο της εκείνη τη χρονιά. Η ομάδα του 2008, ό,τι και να κάνει στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Αυστρίας και της Ελβετίας, έχει όλο το μέλλον μπροστά της για να φτάσει ακόμα πιο ψηλά…
Ο τελικός του Euro 1988
Η Ρωσία κερδίζει την Αγγλία στα προκριματικά του Euro 2008
Η Ρωσία συντρίβει την Ανδόρα στα προκριματικά
Η Ρωσία προκρίνεται στα τελικά του Euro 2008
