ΠΑΟ… “σαν την Πόρτο”
Αν δεν κάνω λάθος, οι αναφορές είναι τρεις. Δύο από τον Τζίγκερ, μία απ’τον Βγενόπουλο. Αμφότεροι, σε ανύποπτους χρόνους, το έχουν εκστομίσει. “Σαν την Πόρτο”. Το δεύτερο πιο διαδεδομένο “σαν” του ελληνικού ποδοσφαίρου. Πίσω, φυσικά, από το Νο1 “σαν”, που είναι το “σαν την Μπαρτσελόνα”. Όποιος ρεπόρτερ γράφει για την πρόθεση του προπονητή να “παίξει ποδόσφαιρο κατοχής” δεν ξεχνάει να προσθέσει “σαν την Μπαρτσελόνα”.
Το “σαν την Πόρτο”, λοιπόν, είναι διαδεδομένο τόσο, ώστε να το έχουν χρησιμοποιήσει ακόμα και παράγοντες, και στην συγκεκριμένη του Παναθηναϊκού. Ο λόγος είναι πως δεν αναφέρονται στα όσα βγάζει στο χορτάρι η Πόρτο. Το “σαν την Πόρτο” αναφέρεται σε όλα τα υπόλοιπα. Στον οργανισμό ποδοσφαίρου, Porto FC, στο πόσο άψογα τον βλέπουμε να κινείται όλα αυτά τα χρόνια.
Στην “από Ελλάδα παρακολούθηση” της Πόρτο, βοήθησαν κι οι συγκυρίες, τα ευρωπαϊκά σταυρώματα. Μαζί με τον Ολυμπιακό ξεκίνησε τα τότε ευρωπαϊκά ταξίδια. Τότε που ήταν “η Πόρτο του Ζαρντέλ”. Μια την απέκλεισε, με τον Σάντος στον πάγκο της, μία όχι. Πέρασαν τα χρόνια, enter Jose Mourinho. Όταν βρεθήκαμε, ως ελληνικό ποδόσφαιρο, με την Πόρτο, την θεωρούσαμε “λίγο καλύτερη”. Πάτησε το γκάζι, μεθοδευμένα και σωστά. Την είδαμε, μέσω του Παναθηναϊκού τότε, να μας προσπερνάει για πλάκα, να σηκώνει δύο τρόπαια το 2003 και το 2004.
Ο θαυμασμός για όσα συμβαίνουν στο “Ντραγκάο” μεγάλωσε ακόμα περισσότερο μετά τα τρόπαια κι αφού έφυγε ο Μουρίνιο. Όταν η Πόρτο άρχισε να πουλάει σε εξωφρενικές τιμές τα στελέχη της “καλής της ομάδας”, όταν το όνομα Πίντο ντα Κόστα το ήξερε ο κάθε έλληνας ποδοσφαιρόφιλος.
Γουρλώσαμε τα μάτια, όταν την είδαμε να λειτουργεί για χρόνια σαν ποδοσφαιρική Λερναία Ύδρα. Για κάθε έναν που έφευγε για τα ξένα, με πολύ ακριβή ετικέτα κολλημένη πάνω του, αμέσως φύτρωναν δύο, νέοι, φρέσκοι παιχταράδες, που ήρθαν με ετικέτες της πλάκας. Κι αυτοί έφευγαν, για πολύ περισσότερα απ’όσα ήρθαν, κι αμέσως, άλλοι δύο καινούργιοι.
Είναι τόσο μακρύς ο κατάλογος, τόσα πολλά τα χρόνια που το έκανε “αυτό” με επιτυχία η Πόρτο που δεν χρειάζεται να αναφέρω καμία περίπτωση. Είμαι σίγουρος πως ο κάθε ένας από εσάς έχει ήδη τα παραδείγματα στο μυαλό του. Μια επιτυχία διαρκείας, ποδοσφαιρική και οικονομική, άνευ προηγούμενου, γιατί συνδυάστηκε και με απόλυτη κυριαρχία στη χώρα της και με σταθερά καλή ευρωπαϊκή παρουσία.
Όταν παίρνεις προπονητή από “εκεί”, υπάρχει μια δυσκολία. Βλέπετε, όταν κάποιος λειτουργεί σ’ένα άρτια οργανωμένο ποδοσφαιρικό περιβάλλον, έναν οργανισμό που αγγίζει το τέλειο, είναι δύσκολο να διακρίνεις το δικό του μερίδιο. Περίπτωση Φερέιρα, περίπτωση Χιμένεθ. Αμφότεροι κρατούν ως παράσημα δουλειάς τα περάσματα από “τέτοιους” συλλόγους, Πόρτο, Σεβίλλη. Από ομάδες που λειτουργούσαν τέλεια και πριν απ’αυτούς και συνεχίζουν να το κάνουν και μετά απ’αυτούς.
Όχι, δεν είμαι τόσο αφελής, δεν τους θεωρώ γλάστρες, ούτε κρίνω ως συγκυριακές τις επιτύχιες τους. Είναι ηλίθιο να πεις κάτι τέτοιο, όταν μιλάμε για τη θέση του προπονητή. Απλώς, είναι πχ πιο εύκολο να καταλάβεις πόσο σημαντική ήταν η παρουσία του Βαλβέρδε στον Ολυμπιακό. Βλέπεις τι βρήκε, τι έφτιαξε, τι έγινε όταν έφυγε, τι φτιάχνει τώρα που γύρισε. Το μερίδιο προσφοράς, το καταλυτικό της παρουσίας είναι παραπάνω από εμφανές, όπως και στην περίπτωση του Τεν Κάτε.
Όταν μιλάς για κάποιον που έρχεται από έναν τόσο καλοδουλεμένο ποδοσφαιρικό οργανισμό, οι κρίσεις δεν είναι πάντα εύκολες, το τοπίο είναι θολό. Πάντα σκέφτεσαι πως μπορεί να μιλάς για “έναν Χουάντε Ράμος”. Όνομα χάρις στις επιτυχίες στον πάγκο της Σεβίλλης, που άφησε στάχτη και μπούρμπερη απ’όπου κι αν πέρασε μετά.
Ο Φερέιρα, κατηγορηματικά όχι, δεν είναι τέτοια περίπτωση. Πρώτον, “υπάρχει” ως καλός προπονητής και πριν κάτσει στο τιμόνι της Πόρτο. Δεν είναι κάποιος τυχαίος, που απλώς οδήγησε για 2-3 χρόνια το καλύτερο μονοθέσιο, με την καλύτερη ομάδα υποστήριξης. Δεν είναι κάποιος που δεν “υπήρχε” πριν, δεν “υπάρχει” μετά. Έχει πχ την τριετία στην Μπράγκα, με την οποία διεκδίκησε το πρωτάθλημα κι τερμάτισε δυο φορές τέταρτος και μια πέμπτος.
Δεύτερον, ο Φερέιρα δεν είναι τέτοια περίπτωση, γιατί ακόμα κι αυτήν την ομάδα που τα κάνει όλα καλά, την Πόρτο, τη βελτίωσε. Μαζί του πήραν τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα κι είναι ο μόνος πορτογάλος κόουτς που το έχει πετύχει. Μαζί του κυριάρχησαν επί της Γιουνάιτεντ στο “Ολντ Τράφορντ”, πήραν το 2-2 και δεν πέρασαν στον ημιτελικό του Champions League μόνο και μόνο γιατί ο Κριστιάνο έβαλε στον επανλητπικό “το γκολ που δεν μπαίνει”. Ίσως και γιατί ο Φερέιρα εκείνο το βράδυ στο “Ντραγκάο” ήταν τιμωρημένος και δεν ήταν στον πάγκο.
Αν ήταν νεότερος, θα ήταν ένας από τους κόουτς που θα ήθελα στον πάγκο της Λίβερπουλ. Όχι λόγω της απελπισίας με τον Χόγκσον, αλλά γιατί τον εκτιμώ, τον θεωρώ καλό προπονητή, με βιογραφικό που λέει “αξίζω την ευκαιρία του Άνφιλντ”. Όταν μιλάμε για Ελλάδα, λοιπόν, το πράγμα λέει “με κλειστά τα μάτια”. Όχι γιατί θα βγει σίγουρα, κανείς πουθενά δεν το εγγυάται αυτό. Απλώς γιατί είναι ανωτέρου επιπέδου από εσένα. Όχι “στα χαρτια”. Αποδεδειγμένα.
Αν τελικώς καλώς ορίσει, οι φίλοι του Παναθηναϊκού ας σκεφτούν όσα σημειώσαμε για την Πόρτο. Ας χαρούν για την έλευση του Φερέιρα. Αλλά ας μην νομίσουν πως παίρνοντας προπονητή από την Πόρτο δικαιούνται να του ζητήσουν να γίνουν γρήγορα “σαν την Πόρτο”. Γιατί, το εξηγήσαμε νομίζω, το “σαν την Πόρτο” δεν αφορά το χορτάρι, το 4-3-3, αφορά έναν οργανισμό υψηλού επιπέδου, που δουλεύει ρόλοϊ.
Δεν θα σε κάνει “σαν την Πόρτο” ο Φερέιρα, όπως δεν μπορεί να σε κάνει “σαν την Σεβίλη” ο Χιμένεθ, “σαν την Εσπανιόλ” ο Βαλβέρδε. Για τέτοια μεταμόρφωση, δεν αρκούν τα λεφτά. Δεν αρκεί να αγοράσεις ανθρώπους, είτε στελέχη είτε ποδοσφαιριστές. Μαζί με την αγορασμένη απ’έξω γνώση, απαιτείται και κάτι άλλο. Χρόνος. Πολύς.
Εκτός κι αν κανείς σας πιστεύει πως όποιος πάρει τον Γουαρδιόλα δικαιούται να του ζητήσει να τον κάνει μέσα σε δυο χρόνια “σαν την Μπαρτσελόνα”.
