"Σκλάβοι" του κέρδους

"Σκλάβοι" του κέρδους

Την συγκεκριμένη ποδοσφαιρική μπάλα (Roteiro) οι περισσότεροι από εμάς την έχουμε συνδυάσει με την επιτυχία της Εθνικής ομάδας στα γήπεδα της Πορτογαλίας. Ελάχιστοι όμως γνωρίζουν το τι χρειάστηκε για να παραχθεί αυτό το προϊόν, που είναι από τα δημοφιλέστερα της Adidas. Οι μεγαλύτερες εταιρίες αθλητικής ένδυσης έχουν βρει «βάση» σε «αναπτυσσόμενες» χώρες, εκμεταλλευόμενες το εργατικό δυναμικό στον βωμό του κέρδους. Όσα διαβάσετε παρακάτω επιβεβαίωσε πρόσφατα σχετική έκθεση μιας εκ των αναφερθέντων εταιρίων (ΝΙΚΕ), η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε πολύ καλά πόσες φορές η Εθνική μας ομάδα έστειλε την Roteiro στα δίχτυα των αντιπάλων στην πορεία της προς την κατάκτηση του Euro 2004, ελάχιστοι όμως ξέρουν πόσες ώρες εργάζεται καθημερινά μια Κινέζα προκειμένου να παραχθεί η εν λόγω ποδοσφαιρική μπάλα ή, πόσο πληρώνεται η ώρα στα εργοστάσια της Adidas στην Κίνα.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, η Γερμανική Adidas-Salomon στον ισολογισμό που παρουσίασε το οικονομικό έτος 2002-2003, έκανε τζίρο 2,813,668,000 ευρώ, ενώ καθαρό κέρδος είχε 260,085,000 ευρώ. Στο πρώτο τετράμηνο του 2004 παρουσίασε μείωση παραγωγικού κόστους της τάξης του 2,8%, αντίθετα όμως οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 41% γεγονός που σε ρευστό μεταφράζεται στα 87 εκατομμύρια δολάρια. Αν αυτοί οι ρυθμοί συνεχιστούν τότε ο οργανισμός θα παρουσιάσει κέρδη της τάξης των 348 εκατομμυρίων ευρώ για το 2004.

Πως το κατάφερε; Είναι απλό, μετέφερε το 95% της παραγωγής στην Κίνα όπου το παραγωγικό κόστος είναι χαμηλότερο… του χαμηλού, και μόνο το 5% παρασκευάζεται σε ευρωπαϊκές χώρες. Και όταν λέμε ευρωπαϊκές χώρες, μην φανταστείτε την Γαλλία, την Αγγλία ή την Γερμανία, μιλάμε φυσικά για την Τουρκία και την Βουλγαρία.

Φυσικά, την ίδια κερδοφόρα στρατηγική ακολουθούν όλοι οι κορυφαίοι οργανισμοί αθλητικής ένδυσης (Nike, Adidas, Reebok, Puma, Fila, ASICS, Mizuno, Lotto, Kappa, και Umbro).
Τα ποδοσφαιρικά παπούτσια της Adidas παράγονται σε εργοστάσια της Κίνας από εργάτες που παίρνουν 19 λεπτά (!) την ώρα, δουλεύοντας 60 με 84 ώρες την εβδομάδα. Οι εταιρίες Adidas, Puma, Reebok και Umbro διαθέτουν μεγάλα εργοστάσια παραγωγής στην Βουλγαρία όπου οι μισθοί είναι κατά 50% κάτω από τον βασικό και απαιτούν από τους εργαζόμενους να υπερβαίνουν το όριο υπερωριών χωρίς βέβαια το αντίστοιχο αντίτιμο.

Αυτά είναι τα βασικότερα σημεία όπου το Εργατικό Δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα καταστρατηγούνται αλλά υπάρχουν και άλλα σημεία που βαπτίζουν τους εργαζόμενους σε σκλάβους.


** Σε εργοστάσιο της Ινδονησίας όπου παράγονται αθλητικά παπούτσια της Reebok υπάρχουν μόλις 23 τουαλέτες για 4.500 εργαζόμενους και μάλιστα τιμωρούνται με πρόστιμο αν χρησιμοποιούν τις τουαλέτες περισσότερο από δυο φορές την ημέρα. Στη Βόρεια Ινδία 13χρονα παιδάκια ράβουν μπάλες της Mitre και παίρνουν 14 λεπτά για κάθε μπάλα ενώ το συγκεκριμένο προϊόν πωλείται στα καταστήματα αντί του ποσού των 14.99 λιρών Αγγλίας.

** Στο Πακιστάν μικρά παιδιά εργάζονται 12 με 14 ώρες καθημερινά και παίρνουν 30 λεπτά για κάθε μπάλα που φτιάχνουν για τις εταιρίες Nike, Reebok, Adidas, Mitre και Umbro.

Πρόσφατα η Adidas-Salomon ανακοίνωσε πως μέσα στο 2005 θα δημιουργηθεί στην Ινδία μια από τις μεγαλύτερες παραγωγικές μονάδες του οργανισμού.

Πρόκειται για μια από τις πιο μαύρες σελίδες του αθλητισμού και συνδέεται άμεσα με τον παγκόσμιο αθλητικό κίνημα, γιατί μην ξεχνάμε πως όλες αυτές οι αθλητικές εταιρίες είναι χορηγοί αθλητών, ομάδων, ακόμα και κορυφαίων διοργανώσεων ανά τον κόσμο.


Τα χρήματα που προσφέρουν απλόχερα στην ανάπτυξη του παγκόσμιου αθλητισμού δεν πρέπει να προέρχονται από την εκμετάλλευση μικρών παιδιών και όχι μόνο, που προέρχονται από χώρες οι οποίες δεν την δυνατότητα να προστατευθούν από τέτοιου είδους μεταχείριση.


Η "ανθρώπινη" πλευρά των Κολοσσών


Πρόσφατα η εταιρία αθλητικών ειδών "ΝΙΚΕ" δημοσίευσε σχετικό έγγραφο με τίτλο "Έκθεση περί κοινωνικής ευθύνης της εταιρίας" με πολλά στοιχεία που αφορούν την απασχόληση ανήλικων εργαζομένων στα εργοστάσια παραγωγής στα οποία δεν τηρούνται οι καταλληλότερες των συνθηκών και ουσιαστικά απολογούμενη ζήτησε δημόσια συγγνώμη.

Φυσικά, οι ιθύνοντες του οργανισμού δεν μπήκαν στον κόπο λόγω βεβαρημένης συνείδησης αλλά κατόπιν πολυετών πιέσεων από ανθρωπιστικές οργανώσεις που κατά καιρούς προσφεύγουν στις δικαστικές αίθουσες χωρίς όμως ποτέ να επέρχεται το επιθυμητό αποτέλεσμα. Είναι γεγονός πως ακόμη και αυτή η απάνθρωπη εκμετάλλευση είναι από τις ελάχιστες πηγές εσόδων των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων σε τριτοκοσμικές χώρες όπως αυτές της Ασίας. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τον «στρουθοκαμηλισμό» της κυβέρνησης της εκάστοτε χώρας και επαγωγικά των δικαστικών αρχών.

Η έκθεση περιλαμβάνει τα ονόματα και τις τοποθεσίες των 700 εργοστασίων με τα οποία συνεργάζεται η ΝΙΚΕ, ώστε να καταστούν προσβάσιμα σε ενδεχόμενες επιθεωρήσεις. Η έκθεση προχωράει σε βάθος περιγράφοντας τις πραγματικές συνθήκες εργασίας. Περίπου 500 εργοστάσια εξ αυτών βρίσκονται στην Ασία εκ των οποίων 124 στην Κίνα, 73 στην Ταϊλάνδη, 35 στη Νότια Κορέα, 34 στο Βιετνάμ .

Να σημειώσουμε εδώ πως ο πολυεθνικός οργανισμός απασχολεί 650 χιλιάδες εργαζόμενους από τις θεωρούμενες τριτοκοσμικές χώρες και αν μη τι άλλο πρόκειται για έναν πολύ σημαντικό αριθμό εργαζομένων. Η πλειοψηφία των εργατών είναι θηλυκού γένους και η ηλικία τους κυμαίνεται από 19 έως 25 ετών.

Στην έκθεση, παραδόξως, γίνεται αναφορά σε επιθεωρήσεις που έγιναν στα 569 από τα 700 εργοστάσια και σε όλες τις περιπτώσεις σημειώθηκαν παραβιάσεις εκμετάλλευσης, κακομεταχείρισης και καταπάτησης των δικαιωμάτων του εργατικού δυναμικού. Όπως για παράδειγμα, υπερβάσεις ωραρίου (με ανώτατο όριο τις 60 εργάσιμες ώρες ανά εβδομάδα), απάνθρωπες απαγορεύσεις (η μη χρησιμοποίηση της τουαλέτας) και άλλες διάφορες παραβιάσεις που στοίχισαν στην εταιρία αρκετά πρόστιμα και αυτό ήταν όλο.

Σε κανένα σημείο της έκθεσης δεν αναφέρεται σχετικό πλάνο που αφορά την βελτίωση συνθηκών ή, έστω οποιαδήποτε αλλαγή που θα επιφέρει ανθρώπινες καταστάσεις σύμφωνες πάντα με τους κανονισμούς περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι όμως ένα πρώτο βήμα που θα μπορούσε και ελπίζουμε να συπαρασύρει όσες εταιρίες προαναφέραμε στην καλυτέρευση της κατάστασης όσο και αν αυτή μοιάζει μη αναστρέψιμη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ